Uzasadnienie
Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z... czerwca 2009 r. – C. P. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie spółdzielcze o pow.... m/kw oraz... udziału we współwłasności domu o pow.... m/kw. Nie posiada natomiast nieruchomości rolnych, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości... zł miesięcznie, której wysokość nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi o wysokości...zł.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z... grudnia 2009 r. referendarz sądowy wezwał ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Jednocześnie w wezwaniu z... grudnia 2009 r. poinformowano wnioskodawczynię, iż w sprawie należny jest stały wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.
W odpowiedzi na powyższe strona złożyła pismo z... stycznia 2010 r. zatytułowane "uzupełnienie braków fiskalnych skargi", do którego załączyła potwierdzenie uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi.
Rozpoznając powyższy wniosek postanowieniem z... lutego 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił C. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wnioskodawczyni nie wykonała, w zakreślonym terminie, wezwania z... grudnia 2009 r. i nie udzieliła informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz nie złożyła określonych dokumentów.
Pismem z... lutego 2010 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 2 lutego 2010r., w którym wniosła m.in. o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśniła, iż w toku postępowania administracyjnego przedstawiła właściwym w sprawie organom wykaz swoich miesięcznych wydatków wobec czego pewna była, iż ponowne przedkładanie takich samych dokumentów na wezwanie referendarza sądowego jest zbyteczne. Wyjaśniła również, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł nie oznacza, iż skarżąca była w stanie ponieść taki wydatek bez uszczerbku na swoje utrzymanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Z akt sprawy wynika, iż C. P. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną.
Analiza podanych przez wnioskodawczynię okoliczności dokonana w związku z przepisami p.p.s.a. uzasadnia stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
Ze zgromadzonego w tym zakresie, zarówno w aktach sądowych jak i w aktach administracyjnych sprawy, materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę w wysokości... zł miesięcznie i nie posiada żadnych innych dochodów. Nie korzysta również z opieki społecznej, nie pobiera zasiłków pielęgnacyjnych oraz wychowawczych (dowód: oświadczenie z... września 2009 r., k.... akt adm.). Jej miesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok.... zł w zależności od okresu grzewczego (dowód: faktury k.... akt adm.), nie posiada gospodarstwa rolnego, rachunków oszczędnościowych, ani samochodu (oświadczenie o aktualnym stanie majątkowym z... stycznia 2009 r., k.... akt adm.). Z uzasadnieniu sprzeciwu wynika, że wydatki związane z zakupem żywności i leków to koszt rzędu ok.... zł miesięcznie. Ponadto z emerytury wnioskodawczyni aktualnie potrącana jest kwota w wysokości... zł z tytułu opłaty legalizacyjnej.
W związku z powyższym aktualnie wnioskodawczyni dysponuje co miesiąc kwotą około... zł. Uwzględniając wysokość niezbędnych kosztów utrzymania należało uznać, iż wysokość uzyskiwanego obecnie dochodu służy jedynie zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni i w przytoczonych okolicznościach nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie, pomimo uiszczenia wymaganego wpisu sądowego w kwocie 200 zł.
Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem wnioskodawczyni prawa do sądu należało uznać przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.