Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 marca 2009 r. uzupełnionym pismem z dnia 8 maja 2009 r. E. S. zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej Prezes IPN) o potwierdzenie, na podstawie art. 8 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z dnia 24 stycznia 1991 r., okoliczności jego pobytu w okresie od dnia... lipca do dnia... listopada 1943 r. w karnym obozie pracy w miejscowości O. Rozpatrując wniosek i dołączone do niego dokumenty Prezes IPN postanowieniem z dnia... maja 2009 r. Nr... zwrócił Panu E. S. pismo z dnia... marca 2009 roku wraz z załącznikami.
W uzasadnieniu postanowienia organ, nie kwestionując prawdziwości okoliczności wskazywanych przez Stronę i złożonych dokumentów, stanął na stanowisku, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), Prezes IPN, potwierdza na wniosek osoby zainteresowanej okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4, w przypadku osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski oraz art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy.
Zgodnie z powyższym Prezes IPN potwierdza:
- - okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
- - odebranie dzieci rodzicom w celu poddania eksterminacji,
- - odebranie dzieci rodzicom w celu przymusowego wynarodowienia.
Mając powyższe na uwadze stwierdził, iż Pan E. S. we wniosku z dnia 22 marca 2009 r. uzupełnionym pismem z dnia 8 maja 2008 r., żądał od Prezes IPN potwierdzenia pobytu w karnym obozie pracy w miejscowości O. w okresie od dnia... lipca do dnia... listopada 1943 r. Zgodnie zaś z wyżej przytoczonym art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach Prezes IPN nie jest organem właściwym do potwierdzania lub odmowy potwierdzenia żądania Pana E. S..
Odnośnie powyższego wyjaśnił również, że na podstawie treści wniesionego przez Pana E S. pisma z dnia 22 marca 2009 r., nie można ustalić organu właściwego o jego rozpoznaniu.
W tej sytuacji zgodnie z art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego "jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania (...)", organ zobowiązany jest zwrócić podanie stronie.
W dniu 2 czerwca 2009 roku Pan E. S. złożył zażalenie na postanowienie Nr...... z dnia... maja 2009 r., uzupełnione pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. W przedmiotowym zażaleniu Wnioskodawca wyraził rozczarowanie oraz zaskoczenie treścią w/w postanowienia oraz wyjaśnił, iż uznał, że "Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych otrzyma rzetelne, kompletne potwierdzenie status quo II Wojny Światowej i przedstawionych faktów działalności niemieckiego nazizmu przez ich zbrodniczych członków NSDAP, SS i Gestapo (...)".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes IPN postanowieniem z dnia... lipca 2009 r. Nr..., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia... maja 2009 r. Nr... zwracające E. S. pismo z dnia 22 marca 2009 roku wraz z załącznikami.
Dodatkowo wskazał iż wydając postanowienie Nr... z dnia... maja 2009 r. nie zaprzeczył tragedii, która dotknęła Pana E. S., a jedynie stwierdził, że według obowiązujących przepisów nie jest organem właściwym do potwierdzenia, że Pan E. S. w okresie od dnia... lipca do dnia... listopada 1943 r. przebywał w karnym obozie pracy w miejscowości O..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku uzupełnionej pismem z dnia 13.01.2010 r. Pan E. S. wniósł o uchylenie postanowienia Prezesa IPN Nr... z dnia... lipca 2009 roku utrzymującego w mocy postanowienie Nr... z dnia... maja 2009 roku zwracające pismo z dnia 22 marca 2009 roku wraz załącznikami.
Dostrzegając zaś ograniczenie przepisami działań Instytutu Pamięci Narodowej w zakresie Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wyraził pogląd, iż Sąd skieruje sprawę do rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny.
W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Organ prawidłowo przyjął, że Skarżący, który wnosił o potwierdzenie jego pobytu w okresie od dnia... lipca do dnia... listopada 1943 roku w karnym obozie pracy w miejscowości O. nie spełnia przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z dnia 24 stycznia 1991 r. Zgodnie z przepisami art. 8 ust. 2 pkt 2 w/zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz art. 4 ust. 2 powoływanej ustawy o kombatantach (...) (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 z późn. zmianami) Prezes IPN potwierdza:
- - okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
- - odebranie dzieci rodzicom w celu poddania eksterminacji,
- - odebranie dzieci rodzicom w celu przymusowego wynarodowienia.
Wniosek Pana E. S. z dnia 22 marca 2009 roku zawierał żądanie potwierdzenia przez Prezesa IPN pobytu Wnioskodawcy w karnym obozie pracy w miejscowości O. w okresie od dnia... lipca do dnia... listopada 1943 roku, co zgodnie z przepisami art. 8 ust. 2 pkt 2 powołanej powyżej ustawy o Kombatantach nie podlega jego właściwości.
Potwierdzenie przez Prezesa IPN okoliczności w trybie art. 8 ust. 2 pkt. 2 lit. a ustawy zależy od ustalenia w pierwszej kolejności okresu przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w latach 1944-1946 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, tak więc ramy czasowe pobytu Wnioskodawcy w karnym obozie pracy przymusowej w miejscowości O. nie pokrywają się z ramami czasowymi określonymi w powoływanym art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach.
Prezes IPN wydając w/w postanowienie nie zaprzecza zarówno istnieniu karnego obozu pracy przymusowej w miejscowości O. jak również pobytowi Wnioskodawcy w w/w obozie w okresie od dnia... lipca do dnia... listopada 1943 r., a tym bardziej nie zaprzecza tragedii, jaka spotkała Pana E. S. ze strony funkcjonariuszy III Rzeszy.
Tragedia, którą przeżył Skarżący nie mieści się jednak w ramach represji, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach. Ustawodawca bowiem nie objął zakresem art. 4 ustawy o kombatantach osób przebywających w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski w latach innych niż 1944-1956. Przyznanie takim osobom uprawnień przewidzianych w ustawie nie może nastąpić w drodze wykładni rozszerzającej a jedynie co należy podkreślić w drodze ewentualnych przyszłych zmian legislacyjnych.
A wobec tego, iż organ prowadzący postępowanie nie zdołał ustalić organu właściwego do potwierdzenia żądania Pana E. S. zawartego w podaniu z dnia 22 marca 2009 r., zasadnie na podstawie przepisu art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego zwrócił je stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał także, iż brak jest możliwości zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją przepisów powyżej powołanej ustawy z uwagi na to, iż zgodnie z przepisami art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale konstytucyjnym (Dz. U. 97.102.643, z późn. zmianami) ma on konstytucyjną kompetencję do rozstrzygnięcia, czy konkretny przepis (a nie jego brak) może pozostawać w świetle obowiązującego prawa, czy też winien zostać wyeliminowany.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, jako niezasadną.