Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 21 października 2025 r., sygn. akt [...] przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt IV SA/Wr 467/25.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu jako pełnomocnika z urzędu wyznaczyła radcę prawnego A. D., która w piśmie z dnia 29 czerwca 2026 r. przedstawiła stanowisko w sprawie oraz wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu w wysokości czterokrotności stawki minimalnej, powiększonej o należny podatek od towarów i usług. Dodała również, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22, brak jest podstaw do różnicowania wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu względem wynagrodzenia pełnomocnika działającego z wyboru.
Na rozprawie w dniu 9 lipca 2026 r. pełnomocnik z urzędu podtrzymał swój wniosek, uzupełniając go o oświadczenie, że dochodzone koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w żadnej części.
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 467/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniesioną skargę, nie orzekając o kosztach pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2026 r., poz. 136 ze zm., dalej rozporządzenie) koszty pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego obejmują:
- 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
- 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2–5, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Jak wynika z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji należna opłata – z punktu widzenia niniejszej sprawy – wynosi 480 złotych.
W związku z tym, że pełnomocnik z urzędu został ustanowiony na etapie postępowania toczącego się przed tutejszym Sądem w pierwszej instancji, jego wynagrodzenie z tego tytułu winno się kształtować na wskazanym wyżej poziomie 480 złotych. Kwotę tę należy ponadto – w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia – podwyższyć o 23 % podatku od towarów i usług, tj. o kwotę 110,40 złotych.
W konsekwencji koszty zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy w toku postępowania przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji winny wynieść 590,40 złotych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji postanowienia na podstawie dotychczas powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Na uwzględnienie nie zasługiwało natomiast żądanie ustalenia wynagrodzenia w wysokości przekraczającej jednokrotność stawki podstawowej. Nie zostało ono bowiem w żaden sposób umotywowane, więc trudno jest domniemywać, jakie okoliczności miałyby przemawiać za poczwórnymi kosztami udzielonej pomocy prawnej. Sama zaś sprawa nie miała charakteru szczególnie skomplikowanej, a czynności dokonane przez pełnomocnika z urzędu (zapoznanie się z aktami sprawy, sporządzenie pisma procesowego, stawiennictwo na rozprawie) nie wykraczały poza standardowy katalog działań, do jakich zobowiązany jest każdy pełnomocnik z urzędu, wykonujący powierzone mu zastępstwo prawne z należytą starannością.
Ponadto wysokość przyznanego wynagrodzenia w kwocie bazowej 480 złotych nie odbiega od stawek obowiązujących dla pełnomocników z wyboru. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22 dotyczył bowiem nieobowiązujących już regulacji prawnych, odnoszących się zresztą do wynagrodzeń adwokackich. Nowe zaś rozporządzenie w sprawie kosztów radcowskiej pomocy prawnej z urzędu, które weszło w życie z dniem 5 czerwca 2024 r. i stanowi podstawę prawną niniejszego postanowienia, przewiduje dla sprawy tej kategorii, co aktualnie rozpoznana, taką samą wysokość wynagrodzenia dla pełnomocników z urzędu, jaka obowiązuje dla pełnomocników z wyboru na mocy § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 118 ze zm.).
Wobec tego, że przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów pomocy prawnej w poczwórnej, żądanej przez niego wysokości, nie znajdowało podstaw faktycznych, złożonym przez niego wniosek, w zakresie przekraczającym stawkę minimalną, podlegał więc oddaleniu w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia, na zasadzie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia.