Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. P. K. i I. L., reprezentowane przez radcę prawnego J. K., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r., która utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. w sprawie podpadania nieruchomości ziemskiej [...] pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Dnia 26 stycznia 2009 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 19 stycznia 2009 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących m.in. do wykazania, iż w terminie do wniesienia skargi został uiszczony wpis sądowy. Wezwanie to, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczono pełnomocnikowi dnia 30 stycznia 2009 r.
Pismem z dnia 12 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżących wniósł przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi i "przyjęcie" wniesionego w dniu 2 lutego 2009 r. wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że nie mógł w terminie do wniesienia skargi uiścić wpisu sądowego, ponieważ wcześniej nie znał sygnatury akt sądowych, a zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy uiszczaniu wpisu należy podać sygnaturę akt sądowych. W związku z tym opóźnienie zapłaty wpisu nie nastąpiło z winy skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.
W niniejszej sprawie skarżące reprezentowane są przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Wobec tego, z uwagi iż skarga podlega wpisowi stałemu, zobowiązany był on w terminie do wniesienia skargi uiścić należny w sprawie wpis. Zgodnie bowiem z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej ppsa, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Wyjątek od tej zasady stanowił § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193), jednak został on wyrokiem z Trybunału Konstytucyjnego dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. z 2006 r. Nr 45, poz. 322), uznany za niezgodny z art. 221 ppsa i art. 2 Konstytucji.
Oznacza to, że od dnia 17 marca 2006 r. (data publikacji wyroku TK) Sąd zwolniony jest z obowiązku wzywania do uiszczenia opłaty stałej przypadającej od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego.
W ocenie Sądu nie może zostać uwzględniona podnoszona we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu okoliczność, że wniesienie wpisu od skargi nie było możliwe, ponieważ pełnomocnik nie znał sygnatury akt sądowych w dniu wnoszenia skargi bowiem wnosi się ją za pośrednictwem organu. Co prawda § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. stanowi, że przy uiszczaniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych, to jednak jest to przepis o charakterze instrukcyjnym. Zresztą Sąd nie ma obowiązku zawiadamiania pełnomocnika o wpłynięciu skargi od organu. Gdyby pełnomocnik wnoszący skargę oczekiwał na informację z Sądu o nadanej sygnaturze akt mogłoby okazać się, że uiszczenie wpisu w terminie przewidzianym na wniesienie skargi jest już niemożliwe. Wprawdzie po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny powołanego wyżej orzeczenia, pełnomocnik wnosząc skargę musi pokonać pewne trudności, jakie wystąpią w związku z koniecznością właściwego opisania sprawy, jednakże przy dochowaniu należytej staranności, trudność tę można pokonać (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2006, sygn. akt II OSK 1186/06, niepubl.).
Niezależnie od powyższych rozważań należy zaznaczyć, że zgodnie z porządkiem hierarchicznym norma wyższego rzędu uchyla normę niższego rzędu (lex superior derogat legi interiori). Wobec tego pierwszeństwo zastosowania zawsze mają normy o charakterze rangi ustawowej, tj. w tym przypadku art. 221 ppsa.
Biorąc pod uwagę powyższe nie można uznać, by pełnomocnik skarżących uchybił terminowi do wniesienia wpisu od skargi w sposób niezawiniony.
Na marginesie należy zaznaczyć jedynie, iż Naczelny Sąd Administracyjny w sposób konsekwentny przyjmuje, iż brak znajomości sygnatury akt nie jest nie dającą się usunąć przeszkodą do uiszczenia wpisu od skargi (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1392/07, czy postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1278/06, niepubl.).
W tym stanie rzeczy, wobec nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, nie można uznać, by spełnione zostały łącznie przesłanki warunkujące możliwością skutecznego przywrócenia terminu. Dlatego na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.