Uzasadnienie
Wojewoda S. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] udzielił E. S. A. [...] w [...], zwanej dalej "elektrownią", pozwolenia wodnoprawnego do dnia 31 października 2025 r. na pobór wód podziemnych ujmowanych trzema studniami głębinowymi (S-3, S-4 bis i S-8) w [...]. w średniej ilości dobowej 350 m3 pod określonymi w tym pozwoleniu warunkami. Jednym z tych warunków było pokrywanie przez elektrownię kosztów dostaw wody dla właścicieli zabudowanych działek położonych w zasięgu leja depresji o promieniu 271 m, tj. działek nr 5/2, nr 11, nr 99, nr 113, nr 114/1 oraz nr 116/4.
Wnioski o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. wnieśli: K. F., A. F., M. F., S. P., K. K., Z. G., W. B., S. S., J. P., J. B., A. P., M. K., M. M., M. P., Z. B., M. S., J. K., M. R., S. G., E. G. oraz E. K. W uzasadnieniach wniosków o wznowienie postępowania powołano się na podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k. p. a. Podniesiono, że żaden z wnioskodawców nie był zawiadomiony o postępowaniu w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego oraz że wadliwo przeprowadzono postępowanie dowodowe, jako że nikt nie pytał żadnego z wnioskodawców o żadną kwestię związaną z tym pozwoleniem ani żaden biegły nie stwierdził w terenie zasięgu leja depresyjnego. Zauważono również, iż prawidłowy krąg stron określa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...]. Ponadto wskazano, że pomimo, iż pozwolenie wodnoprawne obejmuje tylko trzy studnie, to elektrownia użytkuje ich więcej.
K. F. w swoim wniosku podniósł ponadto, że decyzja Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. zmienia stan prawny co do jego osoby, gdyż wykluczyła go z leja depresyjnego pomimo, iż jego działki nr 15/1, nr 15/2 i nr 14/3 są zabudowane i znajdują się na terenie tego leja, a w późniejszym piśmie datowanym na 6 lipca 2006 r. zaznaczył, iż w leju depresyjnym znajdują się także zabudowane działki nr 14/1, nr 14/2 i 14/4, a każda z nich posiada studnię dla potrzeb gospodarstwa.
Wojewoda S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. uwzględnił powyższe wnioski wznawiając postępowanie zakończone decyzją Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r.
Następnie Wojewoda S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] odmówił uchylenia swej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego.
Odwołania od tej decyzji wnieśli M. M., M. P., J. B., W. B., Z. G., E. G., E. K., J. K., S. P., A. K. i Z. B. W uzasadnieniu odwołań odwołujący się - oprócz argumentów zawartych we wnioskach o wznowienie postępowania - podnieśli, że kwestionują operat wodnoprawny będący podstawą wydania decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r., ponieważ określa on zbyt małą wielkość leja depresyjnego, szczególnie w kontekście wyżej wskazanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., która uznawała, że lej ten jest o wiele większy. Zdaniem odwołujących się okoliczność ta nie została zbadana, jako że nie sprawdzano na gruncie stanu wody w studniach.
Ponadto odwołujący się zwrócili się o wyjaśnienie kwestii, na jakiej podstawie elektrownia czerpała wodę ze studni w okresie między wygaśnięciem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. a ponownym wnioskiem elektrowni o udzielenie jej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody.
Odwołanie wniósł także K. F., który zakwestionował ustalenie organu, że należące do niego działki nr 15/1 i nr 15/2 zostały uznane jako niezabudowane.
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w sprawie nie wystąpiły wskazane przez wnioskodawców podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k. p. a.
Organ uznał, że z operatu wodnoprawnego na podstawie którego Wojewoda S. wydał decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. o udzieleniu elektrowni pozwolenia wodnoprawnego wynika, że w zasięgu oddziaływania ujęcia znajduje się niezabudowana część działki nr 15/1 należąca do K. F. oraz niezabudowana część działki nr 7/2 należąca do J. B. W związku z tym na podstawie art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.), zwanej dalej "prawem wodnym", zostali oni uznani za strony postępowania w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego.
Natomiast zawiadomienia ich o toczącym się postępowaniu dokonano na podstawie art. 127 ust. 9 prawa wodnego, zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania przekracza dwadzieścia, do stron innych niż wnioskodawca, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, właściciel wody i właściciel urządzeń wodnych stosuje się art. 49 k. p. a. Stosownie do tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny - w tym przypadku jest nim art. 127 ust. 9 prawa wodnego - tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się z dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Zostało one dokonane przez obwieszczenia o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy [...] odpowiednio w dniach od 16 września 2005 r. do 4 października 2005 r. oraz od 1 grudnia 2005 r. do 16 grudnia 2005 r. W związku z tym nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a.
Odnośnie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. organ zaznaczył, że K. F. i J. B. mimo powołania w swych wnioskach o wznowienie postępowania powyższego przepisu nie wskazali żadnych nowych okoliczności ani dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. Okoliczność braku wody w studniach położonych w rejonie ujęcia w [...] nie jest nowym dowodem, ponieważ była ona znana organowi w chwili wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Podniesiono, że z operatu wodnoprawnego wynika, iż zasięg leja depresyjnego został określony na podstawie kompleksowej analizy warunków hydrogeologicznych terenu, wyników badań hydrogeologicznych i wyników badań terenowych. Zdaniem organu poza sprawą jest podnoszona okoliczność, że elektrownia eksploatuje pięć studni. Nowym dowodem w sprawie nie są także w ocenie organu mapy przedłożone przez K. F., gdyż nie potwierdzają, że jego działka w części położonej w leju depresyjnym jest zabudowana.
Odnosząc się do odwołań wniesionych przez pozostałe osoby organ wskazał, że nie posiadają one działek w leju depresyjnym. Nie są w związku z tym stronami postępowania, stąd nie wystąpiła wskazana w ich wnioskach o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. K. F. podniósł, że podtrzymuje swoje zarzuty o charakterze merytorycznym zgłoszone w trakcie postępowania administracyjnego zwracając szczególną uwagę na to, że organ błędnie odczytał mapę stwierdzając, iż jego działka położona w części objętej lejem depresyjnym jest niezabudowana. Ponadto skarżący wskazał, że organy - zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i wznowieniowym - naruszyły wynikający z art. 10 k. p. a. obowiązek poinformowania strony przed wydaniem decyzji o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. wnieśli także M. M., M. P., S. P., S. G., C. K., A. K., S. A., E. K., Z. G., J. P., S. G., W. B. i Z. B. Skarżący podnieśli, że krąg stron postępowania został ustalony w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. pomimo jej wygaśnięcia, gdyż skutki poboru wody przez elektrownię są długotrwałe. Zdaniem skarżącym problem zaniku wody w studniach nie był badany i operat wodnoprawny tego nie uwzględnia.
Skarżący podnieśli również, iż doszło do naruszenia art. 127 pkt 7 prawa wodnego, gdyż są oni "władającymi powierzchnią ziemi", więc są stronami postępowania zwykłego i wznowieniowego. Ponadto skarżący wskazali, że organy mają trudności w ustaleniu, kto jest stroną niniejszego postępowania, a oni sami zostali pominięci w postępowaniu poprzez niezawiadomienie przed wydaniem decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz niedoręczenie im tej decyzji lub niepowiadomienie o jej wydaniu w miejscach zwyczajowych w ich miejscowości, np. tablicy ogłoszeń przy remizie OSP, sklepach lub w kościele.
W odpowiedzi na skargi organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), zwanej dalej "p. p. s. a.", nie jest związany zarzutami i granicami skargi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Rozważając zarzuty skarg należy przede wszystkim nawiązać do jednej z zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k. p. a.). W myśl tej zasady decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k. p. a. lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego. Obowiązywanie tej zasady wyraża się m.in. w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Odnosi się to także, jak wyżej wskazano, do instytucji wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania stanowi odrębną instytucję procesową uregulowaną w rozdziale 12 k. p. a. (art. 145-153).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Stosownie do art. 127 ust. 7 prawa wodnego stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód to tzw. lej depresyjny -obszar, w którym nastąpi obniżenie poziomu wody w związku z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Jego zasięg, w świetle art. 127 ust. 7 prawa wodnego, ma więc wpływa na zakres stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Jak wynika z będącego dowodem w sprawie operatu wodnoprawnego, opracowanego zgodnie z art. 132 ust. 1-4 prawa wodnego oraz z dokumentacji hydrogeologicznej, na podstawie kompleksowej analizy warunków hydrogeologicznych terenu, wyników badań hydrogeologicznych i wyników badań terenowych, zasięg leja depresyjnego został ustalony jako obszar o promieniu 271 m. Osoby będące właścicielami działek położonych w zasięgu ustalonego leja depresyjnego są stronami postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Zostały one wymienione na k. 13-14 operat wodnoprawnego.
W związku z tym, że skarżący M. P., S. P., S. G., C. K., A. K., S. A., E. K., Z. G., J. P., S. G., W. B. i Z. B. nie są właścicielami działek położonych na terenie leja depresyjnego prawidłowo organ uznał, że nie są oni stronami postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego elektrowni. Natomiast skarżący M. M. i K. F. są stronami tego postępowania, gdyż są właścicielami działek znajdujących się w leju depresyjnym.
W związku z tym, że stron postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego jest więcej niż dwadzieścia, to - zgodnie z art. 127 ust. 9 prawa wodnego, do stron innych niż wnioskodawca, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, właściciel wody i właściciel urządzeń wodnych - stosuje się przepis art. 49 k. p. a. Przepis ten stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego elektrowni organ zgodnie z prawem dokonał zawiadomienia stron będących właścicielami działek położonych na terenie leja depresyjnego zgodnie z art. 127 ust. 9 prawa wodnego.
Ogłoszenie zostało dokonane przez obwieszczenia o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy [...] odpowiednio w dniach od 16 września 2005 r. do 4 października 2005 r. oraz od 1 grudnia 2005 r. do 16 grudnia 2005 r. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 k. p. a. poprzez niezawiadomienie przed wydaniem decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jako że w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania zawarto także pouczenie o uprawnieniach stron wynikających z art. 10 k. p. a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. "Nowe dowody" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. to dowody, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn).
Skarżący K. F. powołał się na mapy, które jego zdaniem świadczą, że należąca do niego działka położona w leju depresyjnym jest zabudowana. Nie są to jednak nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a., ponieważ organ dysponował nimi w trakcie postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Prawidłowe są przy tym ustalenia organu, że ta część działki należąca do skarżącego, która leży w leju depresyjnym, nie jest zabudowana.
Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 145 § 1 k. p. a.
Skoro w toku nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie stwierdzono, istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k. p. a., to stanowisko organu orzekającego, co do braku podstaw uchylenia decyzji w trybie przepisów o wznowieniu postępowania jest prawidłowe.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p. p. s. a. oddalił skargi.