Uzasadnienie
W dniu 16 maja 2016r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016r. w przedmiocie zwrotu skarżącemu wniosku o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych R. R.. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Prawomocnym postanowieniem z 4 października 2016 r., utrzymanym w mocy na mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2016r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego wobec czego referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu bądź nieposiadaniu środków na koncie depozytowym do dyspozycji skarżącego. W wykonaniu wezwania skarżący w dniu 20 września 2016r. przedłożył zaświadczenie wydane przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia z dnia [...] sierpnia 2016r., z którego wynika, że skarżący jest pozbawiony wolności od 1 lutego 2000r., koniec kary przypada na dzień 25 maja 2019r.; nie jest zatrudniony odpłatnie w AŚ i posiada 6 zajęć komorniczych na łączną kwotę 31.324,31 zł. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, albowiem nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, bowiem nie przedstawił referendarzowi wymaganego dokumentu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku.
Referendarz sądowy stanął na stanowisku, że skarżący nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym (postanowienie z dnia 4 października 2016r. k. 45 – 48 wraz z postanowieniem z dnia 25 listopada 2016r. k. 65 – 68).
W dniu 8 grudnia 2016r., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując, że nie posiada środków materialnych na uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł. Oświadczył, że jest kawalerem i nie posiada dzieci. Nie posiada nieruchomości, mieszkania, nieruchomości rolnych, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, żadnych dochodów ani zobowiązań i stałych wydatków (wniosek k. 81, k. 91 – 93). Do wniosku dołączył zaświadczenie wydane przez Dyrektora Aresztu Śledczego w G. z dnia [...] grudnia 2016r., z którego wynika, że skarżący odbywa kary pozbawienia wolności od 01.02.2000r. Koniec kar przypada na 25.07.2019r. Skarżący nie pracuje odpłatnie (zaświadczenie k.
81) oraz zaświadczenie wydane przez Dział Finansowy Aresztu Śledczego w G. z dnia 10.01.2017r., z którego wynika, że skarżącemu nie przekazano do dyspozycji żadnych środków pieniężnych, nie przekazano żadnych środków pieniężnych na rachunek bankowy, skarżący nie posiada żadnych depozytów wartościowych, natomiast z chwilą zwolnienia skarżący otrzyma kwotę 3.524,05 zł. Ponadto wobec skarżącego prowadzonych jest siedem postepowań egzekucyjnych. Całkowite zadłużenie skarżącego opiewa na kwotę 43.427,75 zł (zaświadczenie k. 94).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 4 października 2016r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w takim zakresie, z uwagi na niewykazanie ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W szczególności odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym związana była z brakiem przedłożenia zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu lub nieposiadaniu środków na koncie depozytowym pozostającym do dyspozycji skarżącego.
Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a. dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy.
Mając na uwadze treść zaświadczenia Działu Finansowego Aresztu Śledczego w G. z dnia [...].01.2017r., należy stwierdzić, że aktualnie skarżący przedstawił swoją sytuację finansową w sposób kompletny. W szczególności skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albowiem nie posiada żadnych środków pieniężanach na koncie depozytowym i nie jest zatrudniony odpłatnie w areszcie śledczym, w którym obywa kary pozbawienia wolności.
Oceniając zatem sytuację finansową i rodzinną skarżącego na podstawie złożonych w sprawie zaświadczeń i oświadczeń, uwzględniając ciążący aktualnie na skarżącym obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, a także konieczność zapewnienia skarżącemu prawa do Sądu, WSA w Warszawie stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 p.p.s.a. należało zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 października 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 1527/16 i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym zwalniając skarżącego od kosztów sądowych i ustanawiając mu adwokata, o czym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.