Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 października 2016 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1527/16 (k. 45 – 48) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata odmówił przyznania prawa pomocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena referendarza sądowego wynikała z działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, bowiem nie przedstawił referendarzowi wymaganego dokumentu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku w postaci zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu lub nieposiadaniu środków na koncie depozytowym pozostających do dyspozycji skarżącego.
Referendarz sądowy stanął na stanowisku, że skarżący nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym i miał świadomość jaki dokument oraz w jakim celu ma złożyć, a pomimo to dokumentu takiego nie przedstawił. W ocenie referendarza sądowego w zaświadczeniu z dnia 26 sierpnia 2016r. wskazującym na okres pozbawienia skarżącego wolności i wysokość zajęć komorniczych brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących konta depozytowego skarżącego, a z samej informacji, że skarżący posiada zajęcia komornicze, nie wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k.
- 58) znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis postanowienia 4 października 2016r. został doręczony skarżącemu w dniu 26 października 2016r.
W ustawowym terminie, w dniu 27 października 2016r., skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 października 2016r. wnosząc o jego zmianę zgodnie z wnioskiem skarżącego. Skarżący podniósł, że z treści jego oświadczenia o stanie majątkowym oraz przedłożonego zaświadczenia wynika brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych w całości. Ponadto zawiłość przedmiotowej sprawy oraz zły stan zdrowia skarżącego przemawiają za ustanowieniem dla niego pełnomocnika z urzędu (sprzeciw k. 61).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela rozstrzygnięcie referendarza sądowego i argumenty powołane na jego uzasadnienie. Sprzeciw nie zawiera zarzutów, z których wynikałoby, iż zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest błędem.
Art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Referendarz sądowy słusznie zauważył, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie.
Wbrew zarzutom stawianym przez skarżącego referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że skarżący pomimo wezwania go w trybie art. 255 p.p.s.a. nie przedłożył w zakreślonym siedmiodniowym terminie żądanego dokumentu w postaci zaświadczenia z właściwego zakładu karnego o posiadaniu lub nieposiadaniu środków na koncie depozytowym pozostających do dyspozycji skarżącego. Skoro zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy dane okazały się niewystarczające skarżący miał obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2014r., II FZ 1294/14, LEX nr 1525356). Referendarz sądowy zasadnie również uznał, że brak zaspokojenia żądania w przedmiocie przedłożenia dowodu uznanego za niezbędny w celu przyznania prawa pomocy prowadzi do niewykazania przez stronę istnienia przesłanek wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co w konsekwencji uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014r., I FZ 388/14, LEX nr 1528774, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015r., II OZ 58/15, LEX nr 1628852). Konkludując, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.