Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. A. O. działająca jako pełnomocnik męża M. N. złożyła w jego imieniu wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. A. O. działająca jako pełnomocnik męża M. N. złożyła w jego imieniu sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, iż nie zgadza się z powyższym postanowieniem. Jednocześnie oświadczyła w następstwie rozmowy telefonicznej z mężem, że mąż ją poinformował, że nie pracuje, jest na utrzymaniu swojej rodziny i absolutnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), postanowienie z dnia 25 listopada 2013 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 252 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W myśl art. 245 § 1–3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle treści art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie skarżący działający poprzez swojego pełnomocnika nie złożył, mimo treści zarządzenia z dnia 20 września 2013 r.) dokumentów, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a zatem nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej oświadczenie zawarte w sprzeciwie nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy, albowiem odnosi się do informacji, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej pozostając jednocześnie na utrzymaniu rodziny.
Tymczasem podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Jeżeli strona postępowania uchyla się – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie.
Zatem w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie jej przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.