Uzasadnienie
H. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej.
Po doręczeniu skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł, H. G. w terminie do dokonania opłaty zwróciła się do Sądu z prośbą o przyznanie prawa pomocy. W złożonym w dniu 4 sierpnia 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz mężem i dwoma pełnoletnimi synami. Skarżąca posiada dom o pow. 180 m², nieruchomość rolną o pow. 3,0693 ha w ½ części. Mąż i jeden z synów skarżącej uzyskują dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2701 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż starszy syn ukończył studia obecnie zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, młodszy syn ma 21 lat, pracuje jako kierowca i studiuje zaocznie.
Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Przepis art. 243 § 1 cyt. wyżej ustawi stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzono, że wykazała, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Deklarowany przez skarżącą dochód - 2701 zł na czteroosobowe gospodarstwo domowe - może wystarczyć jedynie za zaspokojenie niezbędnych życiowych potrzeb skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego, uznano, że poniesienie przez nią kosztów sądowych, w tym uiszczenie wpisu w wysokości 500 zł, mogłoby narazić skarżącą i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.