Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 13 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1145/14

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy: 1) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji;

1. 2) stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. skarżący złożył "wniosek o uzupełnienie" powołanego wyroku. Z kolei w piśmie z dnia 11 lutego 2015 r. złożył "wniosek o uzupełnienie i wyjaśnienie" wyroku, stwierdzając, że dodatkowo wnosi o jego "uzupełnienie lub wyjaśnienie".

Następnie, w piśmie z dnia 25 lutego 2015 r. C. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r. Skarżący uzupełnił skargę kasacyjną w piśmie oznaczonym jako "wniosek o zamianę wyroku, pismo przewodnie, uzupełnienie skargi kasacyjnej".

W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania pisma z dnia 11 lutego 2015 r. poprzez jednoznaczne wskazanie, czy stanowi ono uzupełnienie pisma z dnia 4 lutego 2015 r. (wniosku o uzupełnienie wyroku), czy wniosek o wykładnię wyroku, C. S. w piśmie z dnia 4 marca 2015 r. wskazał, że wnosi zarówno o uzupełnienie wyroku, jak i jego wyjaśnienie. Skarżący stwierdził, że uzupełnienie i wyjaśnienie wyroku mogą być do siebie bardzo podobne, a ich rozgraniczenie może być trudne, czasami niemożliwe i raczej niepotrzebne. W jego ocenie, może zachodzić potrzeba uzupełnienia wyroku o wyjaśnienie, które zgodnie z art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej również ppsa), Sąd powinien zamieścić w wyroku.

Skarżący skonstatował, że nie jest istotne to, jak jego wniosek zostanie nazwany, tylko to, żeby Sąd się do niego merytorycznie odniósł. Nadmienił, że pismo z dnia 11 lutego 2015 r. wynika z faktu, że o pewnych argumentach przypomniał sobie dopiero po złożeniu pisma z dnia 4 lutego 2015 r., jednak już w pierwszym z pism "przewinęły się kwestie uzupełnienia o wyjaśnienie", więc "nie ma sensu tego rozdzielać", ponieważ w niektórych przypadkach może chodzić jednocześnie o obie te rzeczy.

Mając na uwadze sprecyzowane w opisany sposób żądanie skarżącego, należy wskazać, że w powołanym piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. (wniosek o uzupełnienie wyroku) skarżący wniósł o:

1. 1. precyzyjne określenie, co się stanie, jeśli nie wniesie skargi kasacyjnej: a) czy sprawa zostanie skierowana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem rozstrzygnięcia kwestii dochowania terminu do wniesienia odwołania, b) czy też zaskarżona decyzja będzie podlegała wykonaniu, co – zdaniem skarżącego – sugeruje punkt 2 wyroku;
2. 2. uzupełnienie wyroku w zakresie dotyczącym kluczowych, podnoszonych przez niego, kwestii, czyli zasadności stosowania "starego" lub "nowego prawa";
3. 3. doprecyzowanie wskazań dotyczących dalszego postępowania, zarzucając, że zacytowany przez niego fragment uzasadnienia wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r. stanowi tylko częściową realizację obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 ppsa;
4. 4. uzupełnienie wyroku zgodnie z wymogami art. 54 § 3 ppsa, wskazując, że Sąd ma obowiązek w wyroku stwierdzić, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało zmienione prawo, a także, czy działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiły rażące naruszenie prawa;
5. 5. uzupełnienie wyroku w kwestii wyjaśnienia, na jakiej podstawie Sąd powołał się na art. 134 § 2 ppsa, stwierdzając, że naruszenie prawa, jakie ewentualnie miało miejsce w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, nie mogło skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji;
6. 6. uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania i związanych z postępowaniem, wyrażając zarazem oczekiwanie omówienia tych kwestii na nowo otwartej rozprawie;
7. 7. w przypadku, gdyby Sąd uznał, że na mocy art. 210 § 1 ppsa, stracił prawo do zwrotu kosztów – również o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów;
8. 8. rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i "odszkodowania/zadośćuczynienia" za brak merytorycznego odniesienia się do jego argumentów;
9. 9. doprecyzowanie, co Sąd rozumie, stwierdzając "Sąd badając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w oparciu o wyżej powołane kryteria i w granicach sprawy (podkr. skarżącego), nie będąc jednak związany stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że decyzja ta rażąco narusza prawo", żądając doprecyzowania, jak Sąd rozumie "granice sprawy" i określenie w ramach uzupełnienia, jakie rzeczy badał w granicach spawy i dlaczego, jakich rzeczy nie badał;
10. 10. uzupełnienie wyroku w kwestiach podnoszonych przez niego w skardze;
11. 11. doprecyzowanie, czy Sąd uwzględnił skargę i w jakim zakresie.

Z kolei w piśmie z dnia 11 lutego 2015 r. (wniosek o uzupełnienie i wyjaśnienie wyroku) C. S. zażądał:

1. 1. uzupełnienia wyroku poprzez jednoznaczne stwierdzenie lub wyjaśnienie:
2. – czy Sąd stwierdza, że nie można ustalić, czy odwołanie wniesiono w terminie,
3. – czy też Sąd twierdza, że odwołanie nie zostało złożone w terminie;
4. 2. jeżeli Sąd uzna, że nie można stwierdzić, czy został dochowany termin złożenia odwołania, a jednocześnie Sąd stwierdza naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji – o uzupełnienie i wyjaśnienie, jakie prawo zostało naruszone w taki sposób, by skutkowało to nieważnością decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu (§ 1). Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (§ 2.). Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (§ 3).

Stosownie natomiast do treści art. 158 ppsa sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Powołane wyżej przepisy ppsa regulują dwie odrębne instytucje postępowania przed sądami administracyjnymi, to jest: uzupełnienie wyroku oraz wyjaśnienie wątpliwości co do jego treści, określane też jako wykładnia wyroku. Przesłanki zastosowania obu tych instytucji są odmienne i odmienny jest tryb rozpoznania ewentualnych wniosków stron o ich zastosowanie. Wbrew zatem oczekiwaniu skarżącego przepisy ppsa nie pozwalają na "uzupełnienie wyroku o wyjaśnienie".

Dlatego niniejszym postanowieniem sąd rozpoznał wniosek C. S. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r., natomiast wniosek o uzupełnienie wyroku – jako że dotyczy nie tylko kosztów postępowania – zostanie skierowany do rozpoznania na rozprawie.

Przechodząc zatem do oceny zasadności wniosku o wykładnię wyroku, należy wskazać, że sięgnięcie do tej instytucji ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do jego treści, w szczególności, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia. Wykładnia wyroku nie może natomiast prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego ani prawnego, ani pozostawać w sprzeczności z jego treścią. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 1121/11. LEX nr 1145479).

W przedmiotowej sprawie sentencja wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r. jest jasna. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 152 ppsa stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał podstawę prawną stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a.), przedstawił jej wyjaśnienie oraz zawarł wskazania co do dalszego postępowania. Powołane w uzasadnieniu motywy oraz podana podstawa prawna orzeczenia nie budzą wątpliwości.

W pismach z dnia 4 i 11 lutego 2015 r. skarżący prowadzi w istocie niedopuszczalną w tej formie procesowej (wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku) polemikę z orzeczeniem Sądu z dnia 16 grudnia 2014 r. C. S. domaga się przede wszystkim odniesienia się do kwestii, do których Sąd nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku, a do których zdaniem skarżącego, powinien był się odnieść. Zarzuca też sprzeczność pomiędzy punktem 1 i 2 sentencji wyroku. Poddaje też krytyce zawarte w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania. Oczekując wyjaśnienia przez Sąd, na jakiej postawie powołał się na art. 134 § 2 ppsa, w istocie kwestionuje stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji.

Jak wskazano, wniosek o wykładnię nie może zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie. Krytyczne stanowisko skarżącego wobec wydanego wyroku powinno znaleźć odzwierciedlenie we wniesionej od niego skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, C. S. skorzystał z takiej możliwości.

W tym stanie rzecz, na podstawie art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jako w postanowieniu.