Uzasadnienie
Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu w dniu 18 lutego 2009r. wydał wyrok oddalający skargę A.T. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] maja 2008r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski. Skarżąca w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Następnie skarżąca w rozmowie telefonicznej (k. 43 verte) sprecyzowała, iż wnosi wyłącznie o ustanowienie pełnomocnika. W piśmie kierowanym do Sądu w dniu 30 kwietnia 2009r. (data stempla pocztowego) wnioskodawczyni wskazała jednak, iż wprowadza korekty w pkt. 4 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w pozostałym zakresie cofając zapis pkt. 4, podtrzymując przy tym pozostałe zapisy wniosku.
Z chronologii działań podjętych przez skarżącą wynika, iż wnosi ona o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i córką a źródłem ich dochodów są emerytury skarżącej i jej męża, wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni oraz dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynoszące łącznie w kwocie 4.563 zł. Z formularza wynika również, iż wnioskodawczyni posiada dom o pow. 100 m2 i nieruchomość rolną o pow. 18.67 ha.
Na podstawie art. 239 ust 1 lit d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Mając więc na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest mianowanie na stopień nauczycielski, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe.
Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 upsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r.
II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącej przy uwzględnieniu deklarowanych dochodów wynoszących 4.563 zł. oraz faktu prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z niepracującą córką oraz mężem, stwierdzić należy iż A.T. może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński