Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy A. S.. Uzasadniając wskazał, że skarżąca posiada stały miesięczny dochód w wysokości 2.800 zł i ocenił, że powyższa kwota, przy uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania, przy racjonalnym jej dysponowaniu pozwala na zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych ograniczających się na obecnym etapie (zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z dnia [...] września 2009r. k. 347 - 351 akt) do wpisu sądowego w postępowaniu zażaleniowym wynoszącego 100 zł. zgodnie z treścią §2 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Referendarz sądowy wskazał też, że wnioskodawczyni nie odpowiedziała na wezwanie o doprecyzowanie swojej sytuacji majątkowej.
Nie ujawnienie dochodów męża skarżącej, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, brak dokumentów finansowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej oraz bieżącej sytuacji wnioskodawczyni i jej męża, uniemożliwia rzetelną ocenę możliwości finansowych skarżącej w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Od wskazanego postanowienia pełnomocnik skarżącej, adwokat T. G. wniósł sprzeciw, opatrzony uzasadnieniem, w którym napisał, że prowadzenie działalności gospodarczej nie zawsze przekłada się na osiągane zyski, w szczególności bowiem należy pokryć koszty tej działalności. Skarżąca ma na utrzymaniu męża oraz dwoje dzieci. Obecna sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania wnioskodawczyni i rodziny.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu który nie został odrzucony postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd podziela pogląd, że prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. W ocenie Sądu skarżącej nie może zostać przyznane prawo pomocy. Jest faktem, iż wnioskodawczyni nadal nie wykonała wezwania referendarza sądowego do przedłożenia kopii zeznań podatkowych za lata 2007 - 2008; przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącej i jej męża za okres ostatnich 6 miesięcy; określenia źródeł i wysokości dochodów męża skarżącej; określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.); przedłożenia kopii dokumentacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej za 2009 r. sporządzanej dla celów podatkowych oraz informacji z Urzędu Skarbowego o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy i podatek VAT.
Pełnomocnik skarżącej w korespondencji prowadzonej już po wydaniu przez referendarza sądowego postanowienia z dnia 15 grudnia 2009 r. przesłał jedynie nową, zadeklarowaną przez skarżącą wysokość jej dochodu: 3.000 zł. brutto z tytułu umowy o pracę. Należy podkreślić, że jest to kwota zadeklarowana, nie poparta jakimkolwiek dokumentem.
W ocenie Sądu skarżąca uchybia obowiązkowi wykazania, iż spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy. Sąd podkreśla, ze to w interesie strony leży przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej, gdyż ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że wnioskodawczyni uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Całokształt oświadczeń skarżącej, dotyczących jej sytuacji materialnej jest niewystarczający, aby przyznać prawo pomocy, nawet w zakresie częściowym.
W ocenie Sądu dochód miesięczny brutto 3.000 złotych jest kwotą, która przy uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania, przy racjonalnym jej dysponowaniu, pozwala na zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych - wpisu sądowego w postępowaniu zażaleniowym wynoszącego 100 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 259 § 1, art. 245 § 3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
/-/ B. Popowska jh