Uzasadnienie
A. L. (dalej również: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi (dalej również" organ") w sprawie rozpoznania wniosku z 20 marca 2026 r. o wstrzymanie wykonania obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
25 marca 2026 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich i Komunikacji w Departamencie Organizacji Urzędu i Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Łodzi wpłynął wniosek A. L. z 20 marca 2026 r. o wstrzymanie wykonania obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu oraz wstrzymanie dalszych czynności w tej sprawie. W treści przedmiotowego wniosku strona wystąpiła również z żądaniem zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z 10 kwietnia 2026 r., DOM-SOK-5430.6.14.2025 r. organ odmówił stronie zawieszenia postępowania w sprawie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Jednocześnie pismem z 10 kwietnia 2026 r. odnosząc się do wniosku A. L. w zakresie dotyczącym wstrzymania obowiązku poddania się obowiązkowi kontrolnemu organ zwrócił się do strony o udzielenie informacji, czy podjęła ona działania zmierzające do wyznaczenia terminu egzaminu państwowego w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego. Korespondencja w tej sprawie została doręczona stronie w formie elektronicznej w dniu 14 kwietnia 2026 r.
Pismem z 13 kwietnia 2026 r. strona wniosła ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. na przewlekłość i bezczynność organu w sprawie rozpoznania jej wniosku z 20 marca 2026 r.
Ponadto pismami z 13 kwietnia 2026 r. strona wniosła o niezwłoczne rozpoznanie sprawy, wstrzymanie wykonania obowiązku egzaminacyjnego oraz potwierdzenie braku aktualnej i skutecznej podstawy do egzekwowania tego obowiązku.
Postanowieniem SKO w Łodzi z 5 maja 2026 r., SKO.4104.66.2026, ponaglenie A. L. na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku z 20 marca 2026 r. dotyczącego wstrzymania wykonania obowiązku kontrolnego oraz dalszych czynności w sprawie uznano za nieuzasadnione.
24 kwietnia 2026 r. A. L. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie rozpoznania jego wniosku z 20 marca 2026 r. o wstrzymanie wykonania obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu, podnosząc zarzuty:
- 1. naruszenia art. 35 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie,
- 2. naruszenia art. 36 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o przyczynach zwłoki,
- 3. naruszenia art. 37 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie ponaglenia oraz jego nieprzekazanie zgodnie z właściwością,
- 4. naruszenia art. 12 § 1 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania,
- 5. naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rzetelnego i wyczerpującego rozpatrzenia sprawy,
- 6. przez brak wydania aktu administracyjnego lub dokonania czynności kończącej sprawę.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie jego wniosku z 20 marca 2026 r. ani nie podjął czynności kończących postępowanie. Tym samym organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły i pozostaje w bezczynności, mimo istnienia obowiązku działania.
Ponadto skarżący wyjaśnił, że decyzja stanowiąca podstawę nałożenia obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 14 stycznia 2026 r. Uchylenie decyzji przez organ odwoławczy powoduje jej eliminację z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że nie może stanowić podstawy jakichkolwiek działań organu. Pomimo tego organ podejmuje działania faktyczne zmierzające do egzekwowania obowiązku, który nie ma podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi przez sąd wymaga uprzedniego zbadania dopuszczalności jej wniesienia, zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), skarga podlega odrzuceniu m.in., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z powyżej wskazanych przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą tzw. klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych.
Z analizy art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na akty wskazane w punktach 1-3 art. 3 § 2 p.p.s.a., to jest wymienione tam decyzje i postanowienia oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego (stosownie do treści pkt. 9 art. 3 § 2 p.p.s.a.).
W skardze z 24 kwietnia 2026 r. A. L. zarzucił Prezydentowi Miasta Łodzi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania jego wniosku z 20 marca 2026 r. o wstrzymanie wykonania obowiązku poddania się egzaminowi kontrolnemu oraz wstrzymanie dalszych czynności w sprawie, co do których to kwestii organ wypowiedział się w piśmie z 10 kwietnia 2026 r. oraz postanowieniu z tej samej daty dotyczącym odmowy zawieszenia postępowania w sprawie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Odnosząc się do treści skargi wskazać przede wszystkim należy, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, zaś przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (por. art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie to obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogłaby być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3494/18).
Z definicji kodeksowych wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, zatem wbrew twierdzeniom skarżącego w jednej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość.
Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania konieczne jest ustalenie, że na organie administracji publicznej, któremu zarzucono zwłokę w załatwieniu sprawy, spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania określonej czynności oraz czy organ podjął działania i czy pozostaje w sprawie w zwłoce, co w odniesieniu do analizowanej sprawy nie miało miejsca.
Z treści skargi A. L. wraz z załącznikami jak również z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, że w chwili obecnej brak jest w sprawie jakiegokolwiek aktu, przejawu działania czy też bezczynności organu, który podlegałby kognicji sądów administracyjnych, wynikającej z wyżej wskazanych przepisów.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 1 kwietnia 2025 r. znak DOM-SOK-VII.5430.6.14.2025 w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami jest ostateczna, prawomocna i podlega wykonaniu. Postanowieniem z 24 lutego 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi z 24 lutego 2026 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania A. L. od pisma Prezydenta Miasta Łodzi z 5 lutego 2026 r. w sprawie wyznaczenia ww. terminu na poddanie się ww. egzaminowi sprawdzającemu, co jednak, wbrew twierdzeniom A. L., nie miało żadnego wpływu na treść prawomocnej decyzji ww. organu z 1 kwietnia 2025 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Sąd podziela również stanowisko SKO w Łodzi wyrażone w postanowieniu z 5 maja 2026 r., SKO.4104.66.2026, że z dniem doręczenia skarżącemu postanowienia organu odwoławczego z 24 lutego 2026 r. zarówno Prezydent Miasta Łodzi jako organ właściwy w sprawie, jak i skarżący mieli obowiązek respektowania decyzji zobowiązującej skarżącego do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Ponieważ ze wskazanych wyżej względów skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i nie mogła być merytorycznie rozpoznana to stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu zgodnie z pkt. 1 sentencji wyroku.
W przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
Jednocześnie informacyjnie należy zauważyć, że skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek skarżącego z 24 kwietnia 2026 r. o "wstrzymanie czynności Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wyznaczenia terminu i przeprowadzenia egzaminu kontrolnego w zakresie prawa jazdy" został rozpoznany postanowieniem z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt III SO/Łd 2/26.
a.kr