Uzasadnienie
Pismem z 12 maja 2026r. skarżący L. K. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w C. w rozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W skardze wniósł o:
- 1. Zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o dostęp do informacji publicznej z 23 kwietnia 2026 r. w terminie wskazanym przez sąd.
- 2. Stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
- 3. Zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że 23 kwietnia 2026 r. skierował do Straży Miejskiej w C. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie interwencji Straży Miejskiej, jaka miała miejsce 27 marca 2026 r. w rejonie ul. [...] w godzinach 23.25 - 23.35. Wnosił w nim o informację jakim środkiem lokomocji Strażnicy Miejscy udali się na miejsce interwencji, w jakich godzinach pojazd został zadysponowany do interwencji oraz o przekazanie skanu sporządzonej z niej notatki służbowej.
Stwierdził, że do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił odpowiedzi, nie wydał decyzji o odmowie, ani nie poinformował o przedłużeniu terminu. Tym samym organ pozostaje w bezczynności.
W aktach sprawy znajduje się pismo Straży Miejskiej w C., w którym poinformowano skarżącego o marce i numerze rejestracyjnym pojazdu, z którego korzystali funkcjonariusze podczas interwencji i o godzinie wysłania patrolu. Przesłano także skarżącemu kopię notatki służbowej z przebiegu czynności. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nieterminowa odpowiedź wynikała z tego, że w tym samym dniu skarżący przesłał do organu kilka wniosków i organ przez przeoczenie nie udzielił odpowiedzi na jeden z nich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako że nie została ona poprzedzona ponagleniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest częściowo zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Zasady realizacji wyrażonego w art. 61 Konstytucji prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"), która w art. 2 ust. 1 stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Z powyższego wynika, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu.
Natomiast o obowiązku udostępnienia informacji publicznej można mówić, gdy spełnione jest kryterium podmiotowe - adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do ujawnienia informacji publicznej, oraz przedmiotowe – gdy wniosek rzeczywiście obejmuje dane o charakterze informacji publicznej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 4 udip zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Straż Miejska jest taką jednostką, gdyż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz.1763) straż jest jednostką organizacyjną gminy. Stąd też Komendant Straży jako podmiot ją reprezentujący jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Również informacja o przebiegu interwencji podjętej w zakresie działania Straży Miejskiej stanowi informację publiczną o zasadach funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 udip, w szczególności o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d udip).
Spełnione zostało zatem kryterium zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe wskazujące na istnienie przesłanek koniecznych dla udzielenia informacji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Z akt sprawy wynika, że strona otrzymała kompletne informacje będące przedmiotem jej wniosku, jednak nastąpiło to z uchybieniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 udip. Wniosek strony został złożony 23 kwietnia 2026r., zatem 14-to dniowy termin upłynął 7 maja 2026r., podczas gdy odpowiedź została skarżącemu udzielona dopiero 13 maja 2026r. już po wniesieniu skargi. Wskazuje to, że zasadny jest zarzut bezczynności, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa.
Jednocześnie, działając na podstawie art. 149 § 1a ppsa Sąd nie twierdził, aby bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Pojęcie "rażące" znaczy tyle, co "szczególnie jaskrawe", "ponad miarę". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie organ udzielił stronie kompletnej odpowiedzi, naruszenie terminu odpowiedzi było nieznaczne, a jednocześnie nie wynikało z lekceważenia obowiązków w zakresie informacji, a jedynie przeoczenia, co wyklucza możliwość uznania bezczynności za rażąco naruszającą prawo.
Sąd umorzył natomiast postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy uznając ją za załatwioną zgodnie z wnioskiem strony.
Nie zasługiwał natomiast wniosek organu o odrzucenie skargi, gdyż z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w sprawach informacji publicznej skarga może być skutecznie wywiedziona bez poprzedzania jej ponagleniem.
Należy bowiem wyjaśnić, że w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów udip nie stosuje się przepisów Kpa (z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 udip, pozostającym poza granicami rozpoznawanej sprawy), w związku z czym nie ma w takim postępowaniu obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b ppsa, tj. wniesienia ponaglenia do właściwego organu przed wniesieniem skargi na bezczynność (art. 37 Kpa). Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 4287/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 1917/18, czy z nowszego orzecznictwa wyrok WSA w Krakowie z 8 lipca 2026r., sygn. akt II SAB/Ke 89/26 dostępne w CBOSA).
Natomiast powołany przez organ w odpowiedzi na skargę dla uzasadnienia wniosku o odrzucenie skargi wyrok NSA o sygn. akt II GSK 1715/18 dotyczył niezałatwienia w terminie sprawy o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, a nie informacji publicznej.
Na podstawie art. 200 ppsa Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł, na które składa się jedynie wpis od skargi, gdyż skarżący działał osobiście.