Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 16 lipca 2026 r., sygn. akt III SAB/Gd 242/26

Uzasadnienie

P. M. (dalej: "skarżący"), obywatel Ukrainy, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł w dniu 18 marca 2026 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wskazał, że organ nie wydał decyzji, mimo że wniosek został złożony w dniu 16 kwietnia 2025 r. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skarżący przywołał zasadę szybkości prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.), obowiązki organów w tym zakresie (art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a.), terminy obligujące organ do załatwienia spraw w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe na gruncie art. 149 p.p.s.a.

W ocenie skarżącego art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dotyczący biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy/stały/rezydenta długoterminowego UE w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę, nie ma zastosowania do spraw innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy. Sprawa z wniosku skarżącego winna zostać załatwiona w terminie przewidzianym w przepisach ustawy o cudzoziemcach. Powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których sąd ten wskazał, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ww. ustawy po 30 czerwca 2024 roku.

W związku z tym należy odmówić zastosowania art. 1 pkt. 3 ustawy zmieniającej z 2024 r. w zakresie, w jakim przedłużono obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.p.o.u. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Bezczynność organu w ocenie skarżącego ma charakter rażący. Organ nie tylko nie dochował podstawowego terminu do załatwienia sprawy, lecz mimo upływu kolejnych miesięcy, a następnie lat, nie podjął skutecznych działań zmierzających do zakończenia postępowania. Brak jest jakichkolwiek przyczyn, które mogłyby usprawiedliwiać tak długotrwałe pozostawanie strony w stanie niepewności co do jej sytuacji prawnej. Skarżący podniósł, że długi czas oczekiwania na wydanie przez organ decyzji zezwalającej na pobyt czasowy nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Skarżący z powodu bezczynności organu ma problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną i bardziej odpowiadającą jego kwalifikacjom, co przekłada się na jego sytuację ekonomiczną i rozwój zawodowy, jak również nie może wyjechać do kraju swojego pochodzenia w celu odwiedzin rodziny. Brak zezwolenia na pobyt wywołuje u skarżącego poczucie niepewności, stresu i niepokoju o przyszłość. Żądana kwota nie jest ani wygórowana, ani nadmierna. Jest kwotą umiarkowaną, mieszczącą się w granicach przewidzianych przez ustawodawcę, adekwatną do skali naruszeń i rzeczywistych konsekwencji, jakie dla skarżącego wywołała bezczynność organu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." w zw. z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167) - dalej: "ustawa o pomocy", zgodnie z którymi zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie do dnia 4 marca 2026 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, ewentualnie o uznanie, że do bezczynności nie doszło z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na art. 6 k.p.a. w zw. z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy, a także o niewymierzanie organowi grzywny i sumy pieniężnej, bowiem zgodnie z art. 100dust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy do dnia 4 marca 2026 r. organowi prowadzącemu nie wymierza się grzywny ani nie zasądza od niego sum pieniężnych za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

Organ wyjaśnił, że rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze jej przedmiot i związane z tym szczególne okoliczności, w tym przede wszystkim mające zastosowanie przepisy oraz zmiany stanu prawnego, które obowiązywały w okresie wpływu wniosku i jego procedowania.

Zgodnie z przepisem art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (pkt 1 lit. a), stały (pkt 1 lit. b) oraz rezydenta długoterminowego UE (pkt 1 lit. c) w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Stosownie do jego ust. 3 w okresie, o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie stosuje się.

Natomiast art. 100c ust. 3 pkt 2 ww. ustawy określił, że organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Stosownie do art. 100c ust. 4 ww. ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei przepis art. 100d ww. ustawy o pomocy wyznaczył nowy okres spoczywania terminów do dnia 24 sierpnia 2023 r., a kolejne jego nowelizacje przedłużyły ten okres do dnia 30 września 2025 r.

Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r. (sygn. akt II OSK 2362/23) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tzw. specustawy ukraińskiej) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy", jak również, iż: "Okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy wynikający z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej powinien być jednakowo uwzględniany przez sąd administracyjny przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. Skoro bowiem, zgodnie z art. 100c ust. 1 i identycznie art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej, czasowo termin na załatwienie sprawy był (jest) zawieszony lub nie rozpoczął biegu, to do przekroczenia tego terminu nie dochodzi, a więc oczywistym jest brak podstaw do stwierdzenia bezczynności organu.

Podobnie brak jest podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania, ponieważ zawieszenie, jak i nierozpoczęcie w ogóle biegu terminu ustawowego do załatwienia sprawy pozbawia sąd punktu odniesienia przy ocenie, czy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (w szczególności wobec dopuszczenia przez ustawodawcę "rozciągnięcia" czasu trwania postępowania, do którego dochodzić może wskutek zaprzestania czynności organu lub dokonywania ich z opóźnieniem - w aktualnym stanie prawnym bez wskazania momentu końcowego utrzymywania się tego stanu). Innymi słowy, stronie należy zapewnić możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jednakże ewentualne uznanie, że w sprawie, z uwagi na datę złożenia wniosku, znajdują zastosowanie przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej, powoduje, że skarga nie może przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania".

Skoro wniosek o udzielenie zezwolenia został złożony przez cudzoziemca po wejściu w życie przepisów art. 100c i 100d ustawy pomocowej, to termin na załatwienie przedmiotowej sprawy nie rozpoczął biegu.

W kwestii dochodzonej przez stronę sumy pieniężnej, powołując się na orzecznictwo sądowe, organ wskazał, że nie przedstawiono dowodów za orzeczeniem jej we wskazanej wysokości. W ocenie organu suma pieniężna, poza rolą dyscyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla strony za oczekiwanie na zakończenie sprawy i ta jej funkcja ma właśnie szczególne znaczenie. Strona, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, powinna nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością, bądź bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności, czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

Niewątpliwie środek ten powinien mieć zastosowanie w tych wszystkich przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Mimo wskazanych przesłanek do orzeczenia sumy, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na ich poparcie, w szczególności potwierdzających poniesioną szkodę materialną.

Organ podkreślił następnie, że przyczyną oczekiwania przez skarżącą na rozstrzygnięcie przez okres czasu dłuższy, niż wskazany w ww. ustawie jest wpływająca w latach 2020-2024 liczba wniosków cudzoziemców, znacznie przekraczająca organizacyjne możliwości organu.

Na przestrzeni 4 lat liczba złożonych wniosków wzrosła z poziomu 23.925 do 38.419 (na dzień 25 lipca 2024 r.), co oznacza wzrost o 61 %. W roku 2020 liczba spraw przypadająca na jeden etat wynosiła 460 spraw. Przy liczbie 460 spraw przypadających na 1 etat, średni czas załatwiania spraw wynosił w 2020 r. 421 dni, a ilość wydanych decyzji pozwalała na pokrycie jedynie 59,8 % liczby wpływających wniosków. Wzrost liczby etatów w trakcie roku 2022 pozwolił na osiągnięcie szybszego okresu rozstrzygania sprawy. W latach 2022 i 2023 liczba wpływających wniosków pokrywała się bowiem z liczbą wydawanych rozstrzygnięć pomimo, że statystycznie obciążenie sprawami jednego etatu jeszcze wzrosło.

Na skutek zmian organizacyjnych przeprowadzonych w okresie od 2020 do 2023 r. w celu usprawnienia obsługi cudzoziemców przez organ, nastąpił wyraźny wzrost odsetka liczby wniosków złożonych osobiście (z 15,2 % do 50,3 %), skrócony został średni czas załatwiania spraw (z 421 do 311 dni), niemal trzykrotnie wzrosła liczba spersonalizowanych dokumentów (z poziomu 10.045 do 27.301) przy niemal dwukrotnym zwiększeniu liczby wydanych rozstrzygnięć (z poziomu 14.267 do 37.837) oraz zrównane zostały ze sobą liczby wniosków wpływających i wydanych decyzji kończących postępowania administracyjne.

Mając więc na uwadze liczbę spraw dotyczących cudzoziemców rozstrzyganych przez Wojewodę Pomorskiego w dniu złożeniu wniosku i w okresie późniejszym, możliwości kadrowe urzędu i kolejność wpływu spraw, nie sposób uznać, że urząd może procedować szybciej w niniejszej sprawie.

Pomimo, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne, czy kadrowe leżące po stronie organu, to nie powinny one być pomijane przy ocenie zasadności wniesionej skargi. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu, niedostateczna obsada kadrowa stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wr 1127/19).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest - jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. - wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W rozpoznawanej sprawie skarżący niewątpliwie wypełnił wymóg określony w art. 53 § 2b p.p.s.a. Ponaglenie zostało bowiem w przepisany prawem sposób złożone do właściwego organu pismem z dnia 6 lutego 2026 r.

W związku z argumentacją organu należało przede wszystkim w niniejszej sprawie rozważyć kwestię zastosowania w stosunku do skarżącego, przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy w brzmieniu obowiązującym w toku postępowania przez Wojewodą Pomorskim.

Ustawa ta w art. 1 definiowała przedmiot regulacji w następujący sposób:

1. 1. Ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
3. 3. Ustawa określa również:
4. 1) szczególne zasady powierzenia pracy obywatelom Ukrainy, przebywającym legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5. 2) pomoc zapewnianą przez wojewodów, jednostki samorządu terytorialnego oraz inne podmioty obywatelom Ukrainy;
6. 3) utworzenie Funduszu Pomocy w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy obywatelom Ukrainy;
7. 4) niektóre uprawnienia obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny;
8. 5) szczególne zasady przedłużania okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy oraz wydanych im przez organy polskie dokumentów dotyczących uprawnień w zakresie wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
9. 6) niektóre uprawnienia obywateli polskich i obywateli Ukrainy będących studentami, nauczycielami akademickimi lub pracownikami naukowymi wjeżdżającymi z terytorium Ukrainy;
10. 7) szczególne regulacje dotyczące kształcenia, wychowania i opieki dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy, w tym wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych w tym zakresie;
11. 8) szczególne zasady organizacji i funkcjonowania uczelni w związku z zapewnianiem miejsc na studiach dla obywateli Ukrainy, o których mowa w ust. 1;
12. 9) szczególne zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy, przebywających legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
13. 10) szczególne zasady prowadzenia dystrybucji produktów leczniczych i wyrobów medycznych przeznaczonych na pomoc humanitarną na terytorium Ukrainy przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych z dnia 12 marca 2022 r.

Ustawa o pomocy weszła w życie w zasadniczej części w dniu 12 marca 2022 r. z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. (art. 116 ustawy). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830 - powoływana w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa zmieniająca"), wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowi, że:

1. 1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:
2. 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
3. 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji;
4. 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
5. - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
6. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.
7. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:
8. 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
9. 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
10. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185), a konkretnie przez art. 1 pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie z mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r.

Przepis art. 100d ustawy o pomocy był parokrotnie nowelizowany; w toku postępowania art. 100d ustawy o pomocy określał przywołany okres "do dnia 4 marca 2026 r." (art. 10 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 2025 r.; Dz. U. z 2025 r., poz. 1301 - zmieniającej ustawę o pomocy z dniem 30 września 2025 r.), zaś na dzień wydania niniejszego wyroku art. 100d ustawy o pomocy określał tenże okres "do dnia 4 marca 2027 r." (zgodnie ze zmianą wprowadzoną z dniem 5 marca 2026 r. przepisem art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw; Dz.U. z 2026 r., poz. 203).

W związku z brzmieniem ww. regulacji prawnych sąd poddał ocenie, czy wprowadzenie czasowego ograniczenia prawa do sądu w zakresie bezczynności organów w sprawach cudzoziemców, zostało dokonane zgodnie z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Uwzględniając, że skarga do tutejszego Sądu została przez stronę skarżącą wniesiona w marcu 2026 r. należało rozważyć, czy Wojewoda Pomorski pozostawał na dzień wniesienia skargi w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, który to wniosek wpłynął do Wojewody Pomorskiego w dniu 16 kwietnia 2025 r.

Innymi słowy, w przedmiotowej sprawie dokonania oceny przez Sąd wymagało, czy okres od dnia wpływu wniosku o udzielenie zezwolenia do dnia wniesienia niniejszej skargi, oraz dalej, stanowi okres, w którym organ pozostaje bezczynny, czy też z uwagi na brzmienie art.100d ustawy o pomocy, organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, chociaż nie podejmował żadnych czynności w sprawie. W złożonej odpowiedzi na skargę organ wskazuje bowiem, że zaprzestanie czynności w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 4 marca 2026 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności z uwagi właśnie na uregulowanie wskazane w art. 100d ustawy o pomocy.

Należy w tym miejscu wskazać, że Sądowi znane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane między innymi w wyroku z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, na który powołał się organ w odpowiedzi na skargę.

Zauważyć jednak należy, że w późniejszym wyroku z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2926/24 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. NSA stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. W powołanym wyroku NSA przyjął, że dopiero po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana.

Stanowisko to zostało podzielone w kolejnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 3109/24, z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2743/24, z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 2695/24, z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2942/24 i jest ono już utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt II OSK 49/25 NSA wskazał "(...) w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, z dnia 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24 oraz II OSK 2743, z dnia 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24).

Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r."

Podzielając powyżej zaprezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, tutejszy Sąd, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, uznał, że taka właśnie sytuacja – oczywistej sprzeczności przepisu ustawy zmieniającej z przepisem rangi konstytucyjnej – miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ponieważ na tamten moment, a więc po upływie przeszło 2 lat od wybuchu konfliktu nie istniały już nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przedłużenie, tym bardziej okoliczności te nie istniały w okresie późniejszym. Taka ocena dotyczy także kolejnego przedłużenia wskazanego w tym przepisie terminu do dnia 4 marca 2026 r. (art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. Dz.U. z 2025. poz.1301, zmieniającej ustawę pomocową z dniem 30 września 2025 r.), jak i przedłużenia ostatniego wynikającego z art. art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, z którego wynika przedłużenie omawianego terminu do dnia 4 marca 2027 r.

W związku z powyższym nie może w sprawie budzić też wątpliwości, że skoro wniosek skarżącego o udzielnie mu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 16 kwietnia 2025 r., to tym samym należało przyjąć, iż rozpoczął bieg termin rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Mieć przy tym należy na uwadze, że regulacje zawarte w art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy budzą także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym (dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady) mającymi na celu zapobieganie opieszałości administracji publicznej w sprawach cudzoziemców, Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., ze zm.) oraz Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 ze zm.), które dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 19/25 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego. Sąd ten wniósł o stwierdzenie, że:

1. 1. Długotrwałe i kilkukrotnie wydłużane przez prawodawcę krajowego wyłączenie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa cudzoziemców – obywateli państw trzecich do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej (ponaglenia, skargi na bezczynność lub przewlekłość) sprzeciwia się traktatowym zasadom państwa prawnego i poszanowania praw człowieka (art. 2 i 6 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47 i nast. – dalej: TFUE), proporcjonalności (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., z późn. zm. – dalej: KPP) w zw. z art. 6 ust. 1 TUE), pierwszeństwa prawa unijnego i jego efektywności (art. 4 ust. 3 TUE) oraz "prawa do dobrej administracji" (traktowanego jako zasada Unii Europejskiej, wyrażonego w art. 41 ust. 1-4 KPP w zw. z art. 51 ust. 1 KPP w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz w orzecznictwie TSUE);
2. 2. Długotrwałe i kilkukrotnie przedłużane wyłączenie w prawie krajowym możliwości złożenia przez cudzoziemców – obywateli państw trzecich skutecznego środka prawnego przeciwdziałającego opieszałości organów publicznych oraz wykluczenie możliwości zasądzenia przez krajowy sąd administracyjny adekwatnej sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za naruszenie prawa do działania przez organy bez zbędnej zwłoki i wykluczenie możliwości nakazania wydania aktu administracyjnego w wyznaczonym przez sąd terminie, należy interpretować jako:
3. a) niespełniające wymogów interesu ogólnego oraz nadmiernie ograniczające sferę praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 2 TUE; art. 6 ust. 1 i 3 TUE w zw. z art. 52 ust. 1 – 3 KPP);
4. b) dyskryminujące cudzoziemców – obywateli państw trzecich (art. 2 TUE, art. 10 i 18 TFUE, art. 20 oraz 21 ust. 1 i 2 KPP);
5. c) uchybiające zasadzie sprawiedliwości (art. 2 TUE) oraz
6. d) utrudniające realny, skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości (art. 2 TUE, art. 67 ust. 4 TFUE, art. 47 w zw. z art. 51 ust. 1 KPP).

Kolejne przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. do dnia 4 marca 2026 r. na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r., należy także ocenić jako sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinno ono być stosowane.

Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ("u.o.c.") powinny być stosowane przynajmniej od dnia 1 lipca 2024 r. z uwagi na to, że art. 100d ustawy o pomocy, jako sprzeczny z konstytucyjną zasadą prawa do sądu nie powinien być stosowany, to w rozpoznawanej sprawie sposób działania organu (lub jego brak) od tej daty podlega ocenie.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2. 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3. 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, że pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna bezczynności wprowadzona do ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie zasady szybkości postępowania, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Terminy te jednak mogą być modyfikowane przez przepisy szczególne (art. 35 § 4 k.p.a.).

Ustawa o cudzoziemcach zawiera przepisy określające czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy powinno się zakończyć. Przepisy regulujące tę materię stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych uregulowań k.p.a.

Stosownie do art. 112a ust. 1 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W czasie złożenia przez skarżącego wniosku termin ten biegł od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2).

Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 16 kwietnia 2025 r. W dniu 8 sierpnia 2025 r. wystosowano do skarżącego wezwanie do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku. Skarżący uczynił to w dniu 6 października 2025 r. W tym dniu też pobrano od niego odciski palców, zaś organ tego samego dnia zwrócił się do właściwych organów w trybie art. 109 ust. 1 u.o.c. o przekazanie informacji, czy wjazd skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniach 23 grudnia 2025 r. oraz 20 stycznia 2026 r. skarżący przedkładał dodatkowe dokumenty niezbędne do rozpoznania wniosku, zaś pismem z dnia 6 lutego 2026 r. skarżący wniósł ponaglenie, a następnie w dniu 18 marca 2026 r. skargę. Powyższe okoliczności świadczą o bezczynności organu.

Organ zobowiązany był, w myśl art. 112a ust.1 u.o.c., do załatwienia sprawy, poprzez wydanie decyzji administracyjnej w terminie 60 dni od dnia złożenia przez skarżącego kompletnego i formalnie pełnego wniosku. Do dnia wydania wyroku organ nie przedstawił Sądowi żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że załatwił wniosek skarżącego.

Mając zatem powyższe na uwadze Sąd w punkcie 1. sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, uznając, że będzie to czas adekwatny do możliwości organu i uwzględniający prawa strony.

Oceniając charakter opisanego naruszenia prawa przez organ w kontekście stwierdzonej bezczynności, Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).

W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja miała miejsce bowiem organ wielokrotnie przekroczył zastrzeżony przepisami termin załatwienia sprawy. Czas trwania postępowania w sprawie sięgnął 15 miesięcy. W tym czasie organ na nieskomplikowane czynności zmierzające do załatwienia sprawy poświęcił jedynie dwa dni: w dniu 8 sierpnia 2025 r. wezwał skarżącego do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku oraz w dniu 6 października 2025 r. dokonał przyjęcia wniosku złożonego osobiście, odebrania odcisków linii papilarnych, sprawdzenia figurowania skarżącego w wykazie, o którym mowa w art. 434 u.o.c., oraz zwrócenia się o opinię do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 u.o.c. Po tej dacie organ nie podejmował żadnego działania w sprawie. Dodać należy, że od dnia 16 kwietnia 2025 r., w którym skarżący złożył wniosek, do dnia 8 sierpnia 2025 r., w którym organ podjął pierwszą czynność, minęły ponad trzy miesiące, mimo że ustawodawca uznał, że organ w terminie 60 dni powinien zakończyć postępowanie.

Tak długiego toku postępowania nie uzasadniał stopień skomplikowania sprawy. Okoliczności związane z brakami kadrowymi nie stanowią usprawiedliwienia dla bierności organu. Terminy przewidziane dla załatwienia spraw administracyjnych obowiązują i organy administracji publicznej pozostają nimi związane, pomimo występowania wskazanych trudności. Zdaniem Sądu sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.

Z kolei z punktu widzenia strony postępowania wskazać należy, że skarżący wykazywał się inicjatywą dowodową w sprawie, składając dodatkowe, aktualne dokumenty, pozostając w uzasadnionym przekonaniu, że pozwoli to na szybsze rozpatrzenie wniosku, co jednak nie nastąpiło. Skarżący, ani jego pełnomocnik, nie zostali również powiadomieni o przyczynach wydłużenia postępowania, ani o nowym przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Jak zaś wynika z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1); ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Obowiązków wynikających z zacytowanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego organ nie dopełnił.

Ostatecznie skarżący wniósł ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a., któremu jednak nie nadano jakiegokolwiek biegu.

Dodać należy, że organowi powinno być znane przynajmniej od roku stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w przywołanym powyżej wyroku z dnia 19 maja 2025 r., zaakceptowane w kolejnych wyrokach NSA, zgodnie z którym po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana. Jednocześnie przepis art. 100d ustawy o pomocy, co do zasady, nie zmienił terminu rozpoznania przez organ przedmiotowego wniosku (60 dni). W przepisie tym brak jest też zakazu prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Mimo to organ nadal pozostaje w bezczynności i nie wydał decyzji w niniejszej sprawie. Również bowiem złożenie skargi nie spowodowało po stronie Wojewody niezwłocznej reakcji w sprawie.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, w której powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w którym orzeczono, że bezczynność nie miała charakteru rażącego, należy zauważyć, że wyrok ten zapadł na tle innego stanu faktycznego, bowiem organ m.in. wydał już decyzję dotyczącą zezwolenia na pobyt.

W związku z powyższym – wobec braku wystarczającej aktywności po stronie organu, a jednocześnie upływu znacznego okresu czasu od złożenia przez skarżącego wniosku – należało przyjąć, że opisana bezczynność organu była znaczna a jednocześnie niczym nieuzasadniona, co musiało skutkować uznaniem przez Sąd kwalifikowalności stwierdzonej bezczynności na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt.

1. 2. sentencji wyroku.

Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę w części dotyczącej przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (punkt 3. sentencji wyroku).

Zauważyć należy, że w przepisie 149 § 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną. Możliwość, nie zaś obowiązek przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej dotyczy zatem zarówno przypadku uznania, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jak i uznania, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem przyznanie sumy pieniężnej pozostawiono uznaniu Sądu. Dodać należy, że suma pieniężna nie jest odszkodowaniem za konkretne straty materialne, lecz stanowi rodzaj zadośćuczynienia.

W rozpoznawanej sprawie żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżący uzasadnił bardzo ogólnikowo. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, w świetle którego wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 3094/19).

Wobec powyższych uwag i niewskazania przez skarżącego tych okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 580 zł (punkt 4. sentencji wyroku). Na wskazaną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 118).). Sąd nie znalazł podstaw do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, albowiem pełnomocnik w żaden sposób nie uzasadnił tego żądania, jak również nie przemawiają za tym charakter sprawy i niezbędny nakład pracy pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie w aktach brak jest dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.