Uzasadnienie
Skarżący – W.S. w skardze na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w stosunku do skarżącego trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zdaniem Skarżącego ewentualne utrzymanie w mocy wskazanej decyzji spowoduje utratę przez niego płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności i niemożność zapłaty zaciągniętych zobowiązań, następstwem czego będzie postawienie wszystkich kredytów w stan wymagalności jednocześnie, co z pewnością doprowadzi do upadłości skarżącego. Dlatego też nawet rozstrzygnięcie skargi na korzyść skarżącego i późniejszy zwrot wyegzekwowanych kwot, nie uratuje sytuacji skarżącego, albowiem nie będzie on w stanie jednocześnie zapłacić tak wielkiej kwoty. Skarżący wskazał na swoją sytuację finansową zawartą w oświadczeniu o stanie majątkowym, załączonym do skargi.
Skarżący w związku z prowadzonym postępowaniem w zakresie prawa pomocy złożył oświadczenia, iż nie pozostaje on z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Utrzymuje się z prac dorywczych, z tytułu których uzyskuje dochód w wysokości od 1.000 do 2000 zł miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania skarżącego to 1.000 zł plus 1.000 zł spłata kredytów.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego referendarz sądowy wezwał skarżącego do: wyjaśnienia charakteru wykonywanych przez niego prac dorywczych i udokumentowania dochodów uzyskanych z tego tytułu w 2015 r., wskazania i udokumentowania wysokości wszystkich dochodów uzyskanych przez skarżącego za ostatnie trzy miesiące, udokumentowania okoliczności związanych z zaprzestaniem prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków, przedstawienia pełnego zestawienia aktualnych miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego (z uwzględnieniem kosztów utrzymania domu, kosztów wyżywienia, środków czystości, leczenia, spłaty kredytów, pożyczek i innych niezbędnych, ze wskazaniem z jakich źródeł dochodów wydatki te są pokrywane).
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnił, że z tytułu prac dorywczych uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości 3.500 zł. Z kolei w okresie ostatnich trzech miesięcy tj. od grudnia 2015 r. do lutego 2016 r. skarżący nie uzyskał żadnych dochodów. Skarżący wyjaśnił ponadto, że został zmuszony zrezygnować z prowadzonej działalności, ponieważ uzyskiwane z tego tytułu dochody nie pokrywały kosztów zawiązanych z jej prowadzeniem. Skarżący oświadczył również, że od co najmniej jednego roku nie posiada konta w banku więc nie może przedstawić wyciągów.
Skarżący przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków i dochodów. Wskazał, że wydatki to: mieszkanie (miejsce do spania) 200 zł, wyżywienie 300 zł, leki 100 zł, inne 80 zł. Aktualnie skarżący nie obsługuje zobowiązań finansowych. Odnośnie dochodów skarżący wskazał, że jest to cześć etatu w K. Sp. z o.o. - 222,50 zł i prace dorywcze - 400 zł. Wyjaśnił również, że cześć wydatków pokrywana jest dzięki pomocy rodziny, zwłaszcza żony. Skarżący załączył wydruk z CEiIDG o zaprzestaniu prowadzenia działalności z dniem 31 marca 2014 r. i wykreśleniu z rejestru z dniem 17 lutego 2015r. oraz PIT-11 za 2015 r. wystawiony przez płatnika K. Sp. z o.o. z wykazanym przychodem ze stosunku pracy w wysokości 437,50 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzedzić należy analizą przedstawionego uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym powyżej przepisie. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być szczegółowo uzasadniony. Konieczna jest też spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04, niepubl.).
W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Naczelny Sądu Administracyjny w postanowieniach, sygn. akt: II FZ 417/10, II FSK 1836/10, II FZ 330/11, II FZ 743/11, I FZ 564/12, I FZ 573-574/12, II FZ 1076-1077/12, II FSK 3088-3089/12 NSA wypowiadał się, że w postępowaniu wszczętym na skutek złożenia przez stronę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Obwiązany jest zatem do dokonania oceny przytoczonych przez stronę we wniosku okoliczności w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, w tym np. dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Sądu, rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Okoliczności, na którą powołuje się Skarżący, a mianowicie zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej a w konsekwencji doprowadzi do upadłości Skarżącego nie zostały dowodowo wykazane.
Wykazanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe.
Sąd zauważa, iż w związku z prowadzonym postępowaniem o przyznanie Skarżącemu prawa pomocy Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FZ 430/16 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt IIISA/Wa 465/14 o odmowie przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia NSA podzielił ocenę wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący de facto uniemożliwił dokonanie merytorycznej oceny wniosku. NSA zwrócił uwagę na rozbieżności z przedstawionych informacji. Zauważył, że w formularzu PPF Skarżący podał, iż osiąga dochód z tytułu prac dorywczych od 1000 do 2000 zł, natomiast w piśmie z dnia 9 marca 2016 r. wskazał natomiast, że łącznie za cały 2015 r. uzyskał przychód z tytułu tych prac w wysokości 3.500 zł. Z kolei w okresie ostatnich trzech miesięcy tj., od grudnia 2015 r. do lutego 2016r. oświadczył, że nie uzyskał żadnych dochodów.
W załączonym do tego pisma zestawieniu dochodów i wydatków wskazał, że dochody uzyskuje z tytułu części etatu w spółce z o.o. - wynagrodzenie 222,50 zł i z tytułu prac dorywczych - 400 zł. Miesięczne wydatki skarżący pierwotnie określił na kwotę 2.000 zł (1.000 zł koszty utrzymania i 1.000 zł spłata kredytów). Z kolei już w kolejnym piśmie określił je na kwotę 680 zł. NSA podkreślił, iż Skarżący w zażaleniu nie wyjaśnił skąd wynikają powyższe rozbieżności.
Należy również wskazać, iż ponadto WSA w ww. postanowieniu z dnia 10 maja 2016 r. stwierdził, iż wątpliwości budzą również oświadczenia Skarżącego dotyczące okoliczności związane z samodzielnym prowadzeniem gospodarstwa domowego i wsparciem finansowym rodziny, zwłaszcza żony.
Zdaniem Sądu sposób przedstawiania kondycji majątkowej przez Skarżącego powoduje, iż niemożliwe jest jej zweryfikowanie. Tym samym Skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody.
Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji we wskazywanej we wniosku o wstrzymanie wykonania formie, czy też, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot.
W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie wypełniają, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.