Uzasadnienie
Skarżący M.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu PPF wskazał, że jest aktualnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedynym dochodem czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości 4.650 zł brutto. Skarżący spłaca kredyt hipoteczny (rata ok. 800 zł) zaciągnięty na zakup udziałów do działki budowlanej i pożyczkę zaciągniętą w byłym zakładzie pracy (rata 890 zł). Do majątku zaliczył udziały w nieruchomościach położonych w S. i gminie D. oraz działkę podarowaną przez dziadków.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że rachunki za utrzymanie domu są opłacane w połowie przez jego rodziców, u których mieszka, a w połowie przez niego i żonę. Do rachunków tych dochodzą jeszcze koszty zakupu biletu miesięcznego (210 zł), dodatkowych lekcji języka angielskiego oraz zakupu żywności dla czteroosobowej rodziny. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. Przedstawił wypowiedzenie umowy o pracę, decyzję o uznaniu za bezrobotnego, umowę dotyczącą pożyczki udzielonej z [...] wraz z pismem z 13 stycznia 2014 r., pierwszą stronę umowy o kredyt hipoteczny, wyciągi bankowe, informację o wynagrodzeniu żony, dokumenty obrazujące wydatki, informacje PIT-11.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu podmiotom, dla których ponoszenie kosztów procesu stanowiłoby istotną barierę tamującą dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Z tego też względu, osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") lub w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym jest jednak obwarowane określonymi warunkami, co wynika z faktu, że instytucja ta stanowi formę dofinansowania ze środków budżetowych, a zatem ze środków pochodzących od ogółu podatników. Z tej przyczyny powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych, a zatem wobec osób, które obiektywnie nie są w stanie samodzielnie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Tym samym strona powinna wykazać przez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Wynika to z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym.
Także z użytego w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
W niniejszej sprawie brak jest takiego właśnie kompletnego obrazu sytuacji majątkowej Skarżącego.
Otóż z analizy operacji na należącym do niego rachunku bankowym wynika, że w okresie październik-grudzień 2014 r. na rachunek ten dokonano trzech wpłat gotówkowych w kasie. Wpłaty te opiewały na kwoty 3.000 zł, 2.300 zł i 2.500 zł. Źródeł pochodzenia tych środków Skarżący nie ujawnił.
Tymczasem dane te są istotne z punktu widzenia oceny możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Ich brak nie pozwala bowiem ustalić, czy rzeczywiście Skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 583 zł (jedynego wymaganego na tym etapie kosztu sądowego).
Z tego względu uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.