Uzasadnienie
M. M. (zwany dalej: "Skarżący") wniósł w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.
Następnie w piśmie z dnia 24 października 2014 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując w uzasadnieniu, iż wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia Skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody, a także spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest ostateczna i podlega przymusowemu wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podkreślił też, że podatek do zapłaty wynikający z zaskarżonej decyzji wynosi ponad 3,5 mln zł.
Wedle Skarżącego, przystąpienie do przymusowego ściągnięcia wskazanej kwoty podatku (poprzez np. zajęcie rachunków bankowych oraz ruchomości) spowoduje utratę płynności finansowej i niewypłacalność prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a w rezultacie niemożliwość regulowania przez Skarżącego zobowiązań wobec jego pracowników, dostawców i innych kontrahentów. Powyższe wymusi na Skarżącym zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej i praktyki adwokackiej, którą prowadzi od 1995 r. Będzie to oznaczać również utratę przez Skarżącego i jego rodzinę jedynego źródła dochodu, a ponadto pracownicy Skarżącego stracą pracę.
Skarżący wskazał też, iż spoczywają na nim obowiązki w szerszym zakresie niż na zwykłym przedsiębiorcy, gdyż wykonuje zawód zaufania publicznego (zawód adwokata). Skarżący jest zobowiązany prowadzić sprawy swoich klientów w sposób ciągły i z zachowaniem należytej staranności, a tak nagła utrata przez niego płynności finansowej nieuchronnie odbije się na sytuacji prawnej i procesowej jego klientów (mocodawców). Zdaniem Skarżącego odzyskanie w przyszłości nienależnie wyegzekwowanego podatku, nawet z odsetkami, nie umożliwi Skarżącemu odbudowania jego relacji z klientami oraz odbudowy działalności gospodarczej (kancelarii).
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Skarżący zwrócił również uwagę na fakt, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczy wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2007 r. W opinii Skarżącego, norma prawna regulująca zasady wymiaru podatku określonego zaskarżoną decyzją opiera się na trzech przepisach prawnych, tj. art. 20 ust. 3, art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 z późn. zm.) oraz art. 68 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.).
Natomiast wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP przepis art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przy tym Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej wskazanego przepisu na okres 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wskazanego wyroku, co oznacza że utrata jego mocy obowiązującej nastąpi z dniem 28 lutego 2015 r. Skarżący odnotował także, że Trybunał Konstytucyjny na skutek zapytań Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wydał w dniu 29 lipca 2014 r. wyrok w sprawie o połączonej sygnaturze P 49/13, w którym orzekł o niezgodności przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP, zaś utrata mocy obowiązującej wskazanego przepisu ma nastąpić w terminie 18 miesięcy od daty publikacji tego wyroku.
Biorąc pod uwagę powołane powyżej okoliczności Skarżący wskazał, iż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uznania jego skargi za zasadną, na skutek czego zaskarżona decyzja zostanie uchylona przez Sąd, co dodatkowo przemawia za zasadnością jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd.
Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą.
W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.
Skarżący w niniejszej sprawie nie uzasadnił należycie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie podał popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku.
O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.).
Wskazać należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 317/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
Okolicznością taką nie jest, wbrew opinii Skarżącego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 r. wydany w połączonej sprawie o sygn. akt P 49/13. Sąd zauważa bowiem w tym miejscu, że rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których to spełnienia Skarżący nie wykazał. Natomiast niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie.
Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa oraz na podstawie przepisów obarczonych wadą niekonstytucyjności.
Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.