Uzasadnienie
D. S.A. (dalej – "skarżąca", "spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej tj. ponad kwotę 10.000 zł. Spółka wyjaśniła, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Wskazała, że jej niezwykle trudna sytuacja finansowa powstała w związku z okolicznościami od niej niezależnymi. W stosunku do spółki toczy się szereg postepowań podatkowych w szczególności dotyczących rozliczeń VAT, gdzie łączna kwota "domniemanych" zobowiązań spółki wynosi ponad 43 mln zł. W latach 2010-2011 organ podatkowy wydał wobec spółki 5 decyzji zabezpieczających na kwotę prawie 26 mln zł. Decyzje to zostały uchylone przez Sąd, a pomimo to organy kontynuowały działania kontrolne wobec spółki i wydały decyzje zabezpieczające na kwotę ponad 90 mln zł. Powyższe wpłynęło ma wizerunek spółki, jej wiarygodność kredytową oraz wiarygodność wobec partnera handlowego.
Dramatycznie spadły notowania akcji spółki na GPW. Od 1 stycznia 2011 r. do 31 marca 2014 r. spółka poniosła łącznie ponad 4 mln straty. Z roku na rok ta strata się zwiększa. Spada rentowność sprzedaży i kapitałów własnych, rośnie wskaźnik ogólnego zadłużenia.
Ja wynika z rachunku zysków i strat na koniec III kwartału 2015 r. spółka zanotował stratę w wysokości 3.822.000 zł, stratę ze sprzedaży w wysokości 617.000 zł, stratę z działalności operacyjnej 735.000 zł oraz stratę z działalności gospodarczej 4.059.000 zł.
Spółka na przestrzeni ostatnich 4 lat całkowicie utraciła zdolność do prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej. Działalność ta została zredukowania do minimum niezbędnego dla przetrwania jej marki. Spółka pozostaje odcięta od zewnętrznych źródeł finansowania, a majątek spółki, który pozostał jest zajęty w postępowaniu zabezpieczającym i obecnie egzekucyjnym. W celu wykonania zabezpieczenia zobowiązań spółki ustanowiono zastawy skarbowe na wszystkich udziałach i akcjach będących własnością skarżącej. Wszystkie nieruchomości skarżącej stanowią przedmiot zabezpieczenia.
Ponadto spółka wskazała, że od ostatniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został uwzględniony jej sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu: majątek spółki uległ pomniejszeniu, spółka nieprzerwanie notuje straty, spółka zmuszona była do zamknięcia części rachunków bankowych, spółka powiększa zadłużenie, spółka nie jest w stanie spłacać swoich bieżących zobowiązań, spółka prowadzi przed sądami liczne postępowania, które generują koszty.
Do wniosku spółka załączyła opinie i raport niezależnego biegłego rewidenta dotyczącą jej sprawozdania finansowego za 2014 r. oraz sprawozdanie finansowe za III kwartał 2015 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.").
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej (ponad kwotę 10.000 zł), tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że zasadą jest, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.).
Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W rozpoznawanej sprawie przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie jest zasadne. Na obecnym etapie postępowania kosztem, którego poniesienie jest niezbędne do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę jest wpis w wysokości 50.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, z oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki wynika, że w obecnej sytuacji nie jest ona w stanie uiścić tego wpisu w całości. Zauważyć bowiem należy, że aktualnie sytuacja finansowa spółki jest wyjątkowo skomplikowania. Z przedstawionych przez spółkę danych wynika bowiem, że jej sytuacja finansów i majątkowa stale się pogarsza. Jej majątek jest zajęty na poczet zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, wciąż ponosi znaczne straty, a jej działalność ograniczona jest do niezbędnego minimum.
O pozytywnym rozpoznaniu wniosku zadecydował również fakt, że skarżąca na etapie postępowania przed Sądem I Instancji poniosła już znaczące koszty – uiściła wpis sądowy w wysokości 100.000 zł. Obecnie nie uchyla się również całkowicie od partycypowania w kosztach wszczętego postępowania kasacyjnego wyrażając wolę uiszczenia wpisu w kwocie 10.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności, a także konieczność umożliwienia skarżącej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy zgodnie z jej wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.