Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 lipca 2008r. Skarżący S. N. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn - w kasie Sądu bądź na wskazany rachunek bankowy – z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia spowoduje odrzucenie skargi.
Odpis powyższego zarządzenia doręczono Skarżącemu w dniu 29 lipca 2008r., a zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 5 sierpnia 2008r.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2008r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na decyzję Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie.
Uzasadniając przedmiotowy wniosek wyjaśnił, że nie mógł dotrzymać zakreślonego terminu z dwóch powodów, tj.:
- - wielogodzinnego silnego obezwładniającego bólu, występującego często i niespodziewanie w trakcie ciężkiej choroby, na którą Skarżący cierpi od trzech miesięcy i próbuje się z niej wyleczyć, korzystając w główniej mierze z prywatnych usług medycznych i skuteczniejszych, ale droższych lekarstw;
- - uszkodzenia zestawu komputerowego z drukarką, którego do godz. 24 w dniu 5 sierpnia 2008r. nie udało się Skarżącemu usunąć. Skarżący zdołał doprowadzić drukarkę do drukowania w kolorach.
Skarżący oświadczył również, że byłby w stanie dostarczyć Sądowi prawdopodobnie innych bardzo istotnych dla sprawy informacji, gdyby nie był tak ciężko i niebezpiecznie chory. Skarżący wskazał również, że w tej chwili nie jest w stanie nawet w przybliżeniu określić kiedy to mogło mieć miejsce.
Do przedmiotowego wniosku Skarżący dołączył pismo zatytułowanie zażalenie, z treści którego wynika jednak, iż Skarżący nie kwestionuje zasadności obowiązku uiszczenia wpisu, czy też jego wysokości. Wnosi bowiem o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, gdyż opłaty w takiej wysokości nie mógłby uiścić bez spowodowania znaczącego, groźnego uszczerbku, mogącego w konsekwencji poważnie zagrozić jego zdrowiu, a nawet w życiu. Na poparcie tego twierdzenia przedstawił swoją sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, pismo Skarżącego zatytułowane zażalenie stanowi w istocie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem w konsekwencji intencją Skarżącego było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tym miejscu wskazać należy, że przywróceniu terminu podlegają jedynie terminy procesowe - ustawowe, jak i sądowe. Dla wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.) nie przewidziano terminu do jego złożenia. Może być on bowiem złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania w każdym jego stadium, jednak jest on skuteczny od chwili wniesienia. Nie można przywrócić terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jeżeli ustawa takiego terminu nie przewiduje.
Wobec stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należało, że zasadnym jest rozpoznanie wniosku Skarżącego, jako wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, bowiem termin do uiszczenia wpisu sądowego jest terminem ustawowym, został Skarżącemu zakreślony na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 lipca 2008r. i Skarżący temu terminowi niewątpliwe uchybił.
Przechodząc do oceny zasadności wniosku Skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 86 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przywrócenie terminu uzależnione jest więc od łącznego spełnienia wymienionych wyżej przesłanek. Jest ono możliwe w szczególności w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie przewidzianym w art. 87 p.p.s.a. Skarżący dopełnił również czynności, której nie dokonał w terminie.
Odnosząc się do z kolei do okoliczności braku winy wskazać należy, że jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.
Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażane na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zachowują tu swoją aktualność.
Jako przyczynę uchybienia terminowi Skarżący wskazał wielogodzinny silny obezwładniający ból, występujący często i niespodziewanie w trakcie ciężkiej choroby. Nie uprawdopodobnił jednak, że wspomniane pogorszenie stanu zdrowia było na tyle dolegliwe i nagłe, że wykluczało dokonanie jakichkolwiek czynności procesowych. Niedyspozycja, na którą powołuje się Skarżący nie wyklucza zdaniem Sądu sporządzenia i nadania pisma lub uiszczenia stosownej opłaty za pośrednictwem poczty w zakreślonym terminie, jeśli nie osobiście to korzystając z pomocy osoby trzeciej.
Okoliczności wskazujących na brak winy nie stanowi również wskazana przez Skarżącego awaria zestawu komputerowego z drukarką. Przepisy p.p.s.a. nie wymagają bowiem, aby pisma składane do Sądu były pisane pismem maszynowym.
Z tych też względów Sąd stwierdził, że Skarżący nie dochował należytej staranności przy wnoszeniu, a zatem jego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie jest zasadny.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.