Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 marca 2026 r. ([...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania M. R., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 15 grudnia 2025 r. ([...]) o odmowie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem złożonym w dniu 4 grudnia 2025 r. [datowanym na 1.12.2025 r. – uw. Sądu] M. R. (dalej: Wnioskodawczyni lub Skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci: K. R., K. R. i N. R.. Do wniosku dołączyła m.in.:
- - postanowienie Sądu Rejonowego w [...] ("SR") z 12 czerwca 2025 r. o sygn. akt [...], wydane w trybie zabezpieczenia, na mocy którego SR zasądził na czas trwania postępowania alimenty od pozwanego J. R. na rzecz małoletnich dzieci: S. R., K. R., N. R. i K. R. po [...] zł miesięcznie płatne do rąk matki, M. R.;
- - postanowienie SR z 18 września 2025 r. o sygn. akt [...] umarzające postępowanie w sprawie zaspokojenia potrzeb rodziny w związku z zawarciem ugody sądowej, na mocy której pozwany J. R. zobowiązał się płacić począwszy od 1.10.2025 r. na rzecz M. R. kwotę [...]zł tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny.
Przywołaną wyżej decyzją z 15.12.2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej: Burmistrz lub organ I instancji) odmówił Wnioskodawczyni przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione (dzieci) w wieku do 18 lat: (1) K. R., (2) K. R. i (3) N. R.. Podstawą odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń był fakt, że SR zasądził świadczenie na zaspokojenie potrzeb rodziny, a nie alimenty na rzecz poszczególnych dzieci.
W odwołaniu od tej decyzji, Wnioskodawczyni – zarzuciwszy "w szczególności" naruszenie art. 2 pkt 2 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (w skrócie: u.p.o.u.a.) przez ich błędna wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że sytuacja, w której małżonek Skarżącej w ramach ugody sądowej (tytułu wykonawczego) zobowiązał się płacić comiesięcznie kwotę [...]zł tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny, nie odpowiada wymogom art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a. – wniosła o uchylenie decyzji Burmistrza w całości i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: K. R., K. R. i N. R., począwszy od dnia złożenia wniosku z 4.12.2025 r. w wysokości obliczonej na zasadzie art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a., tj. po [...] zł na każdą z ww. osób uprawnionych.
Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza z 15.12.2025 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 25.3.2026 r. – SKO wyjaśniło w uzasadnieniu, że istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy oceny postanowienia SR z 18.9.2025 r. ([...]) umarzającego postępowanie w sprawie zaspokojenia potrzeb rodziny w związku z zawarciem ugody sądowej – na mocy której pozwany J. R. (dalej: Dłużnik) zobowiązał się płacić, począwszy od 1.10.2025 r., na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny – jako tytułu wykonawczego zasądzającego alimenty na rzecz małoletnich dzieci K., N. i K., tj. jako osób uprawnionych zgodnie z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, SKO podkreśliło, że organ I instancji nie kwestionował faktu bezskuteczności egzekucji należności prowadzonej w stosunku do Dłużnika, a jedynie tytuł egzekucyjny stanowiący podstawę prowadzenia tej egzekucji, w kontekście uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W tym kontekście SKO przywołało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SA/Rz 30/23 – w którym sąd ten podzielił stanowisko organów pomocy społecznej w podobnej sprawie, że przedłożone przez skarżącą postanowienie nie jest postanowieniem zabezpieczającym alimenty (art. 15 ust. 4 pkt 3b u.p.o.u.a.) oraz że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej, którą w myśl art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego – wywodząc dalej, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem zasądzonych kwot, według treści ww. postanowienia SR, jest wyłącznie Skarżąca.
To, że zasądzone na jej rzecz kwoty powinna ona spożytkować w interesie rodziny, czyli także małoletnich dzieci, nie zmienia faktu, że nie są one wierzycielami z tego postanowienia. Oznacza to także, że powoływanie się przez Skarżącą na treść art. 11 pkt 1 [w zaskarżonej decyzji omyłkowo określany jako "ust. 1" – uw. Sądu] u.p.o.u.a. jest całkowicie chybione. Brzmienie tego przepisu obejmuje bowiem sytuację, gdy w tytule wykonawczym zasądzono alimenty na rzecz kilku osób uprawnionych łącznie, co w niniejszej sprawie nie miało oczywiście miejsca, bowiem należność została przyznana tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny. W tej sprawie brak jest możliwości ustalenia kwoty alimentów przypadających na poszczególne dzieci, bowiem we wcześniejszym postanowieniu z 12.6.2025 r. ([...]) SR przyznał w trybie zabezpieczenia, na czas trwania postępowania, alimenty od pozwanego Dłużnika na rzecz małoletnich dzieci: S. R., K. R., N. R. i K. R. po [...] zł miesięcznie płatne do rąk ich matki, M. R., a Skarżąca, składając wniosek, ubiegała się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego na trójkę dzieci (K., N. i K.), co również uniemożliwia wyliczenie kwoty alimentów przypadającej na jedno dziecko, gdyż powyższe postanowienie zostało zastąpione ugodą sądową (postanowienie SR z 18.9.2025 r., [...]), na mocy której Dłużnik zobowiązał się płacić, począwszy od 1.10.2025 r., kwotę [...]zł na rzecz Skarżącej tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny.
Dalej SKO wyjaśniło, że w myśl art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie: k.r.o.) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. W powołanym wyżej wyroku WSA w Rzeszowie wskazano, że roszczenia z art. 27 k.r.o. nie mają wyłącznie alimentacyjnego charakteru.
Zatem postanowienie SR nie może być traktowane na równi ze zobowiązaniem alimentacyjnym na rzecz dzieci, gdyż odbiorcą zasądzonej należności jest Skarżąca, a nie wprost jej dzieci. W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że zabezpieczenie należności alimentacyjnych przez sąd nastąpiło na rzecz Skarżącej, a nie jej małoletnich dzieci. Postanowienie SR nie wskazuje kwoty alimentów należnej osobie uprawnionej, którą w tym wypadku winny być dzieci. Sąd zasądził kwotę pieniężną pozwalającą zabezpieczyć podstawowe potrzeby członków rodziny, nie zaś alimenty na dzieci. Z tej przyczyny koniecznym było – jak skonkludował organ II instancji – utrzymanie w mocy decyzji odmownej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, Wnioskodawczyni – ponownie podniósłszy "w szczególności" zarzut naruszenia art. 2 pkt 2 w zw. z art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a. przez ich błędna wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że sytuacja, w której małżonek Skarżącej w ramach ugody sądowej (tytułu wykonawczego) zobowiązał się płacić comiesięcznie kwotę [...]zł tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny, nie odpowiada wymogom art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a. – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza w całości i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: K. R., K. R. i N. R., począwszy od dnia złożenia wniosku z 4.12.2025 r., w wysokości obliczonej na zasadzie art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a., tj. po [...] zł na każdą z ww. osób uprawnionych. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi jej autorka podkreśliła, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie sądowym i sądowoadministracyjnym świadczenia z art. 27 k.r.o., jakkolwiek nie nazwane tak wprost w ustawie, mają charakter alimentacyjny, a ich celem jest dostarczenie osobie uprawnionej środków do zaspokojenia bieżących potrzeb. Zwróciła uwagę, że organ II Instancji oparł się wyłącznie na jednym orzeczeniu WSA w Rzeszowie, kwestionującym alimentacyjny charakter roszczeń z art. 27 k.r.o., całkowicie abstrahując od dominującej i utrwalonej – zarówno cywilnoprawnej, jak i sądowoadministracyjnej – ww. linii orzeczniczej (w tym orzeczeń WSA w Poznaniu).
Co więcej – jak dalej zauważyła Skarżąca – w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa dyskusyjnym pozostaje możliwość wydania przez sąd powszechny, poza postępowaniem rozwodowym, tytułu wykonawczego, w którym zostałyby zasądzone alimenty na poszczególne dzieci, a nie jedna kwota na zaspokojenie potrzeb rodziny – a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż pomiędzy Skarżącą, a zobowiązanym do alimentacji, nie toczyło się postępowanie rozwodowe.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; w skrócie: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze, wobec którego SKO nie wyraziło sprzeciwu w zakreślonym przez ustawodawcę terminie.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, wypada wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 marca 2026 r. ([...]) oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 15 grudnia 2025 r. ([...]) o odmowie przyznania Skarżącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na jej małoletnie dzieci: K., K. i N., Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Prawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2026 r. poz. 79; w skrócie: u.p.o.u.a.). W myśl art. 9 ust. 1 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. "Osobą uprawnioną" w powyższym rozumieniu jest zaś – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. – osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.
Z kolei "bezskuteczność egzekucji" została zdefiniowana przez ustawodawcę jako egzekucja, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie upadłościowe, w toku którego w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą (art. 2 pkt 2 u.p.o.u.a.).
W art. 15 ust. 4 u.p.o.u.a. ustawodawca wyszczególnił dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zaliczając do nich m.in.: zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji (art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a u.p.o.u.a.) oraz odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem (art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b u.p.o.u.a.).
Jest poza sporem, że Wnioskodawczyni dołączyła do swego wniosku o ustalenie świadczeń z funduszu alimentacyjnego zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych z 26.11.2025 r. egzekwowanych w stosunku do dłużnika, J. R., na rzecz M. R. (k. 4 akt adm. I inst.), a w toku postępowania złożyła dodatkowo oświadczenie, o jakim mowa w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a in fine u.p.o.u.a. (k. 1 akt adm. II inst.). Do wniosku załączyła także:
- - postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 12.6.2025 r. (sygn. akt [...]), wydane w trybie zabezpieczenia, na mocy którego SR zasądził na czas trwania postępowania alimenty od pozwanego Dłużnika na rzecz małoletnich dzieci: S. R., K. R., N. R. i K. R. po [...] zł miesięcznie płatne do rąk Skarżącej będącej matką tych dzieci (k. 2 akt adm. I inst.);
- - postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 18.9.2025 r. (sygn. akt [...]) umarzające postępowanie w sprawie zaspokojenia potrzeb rodziny w związku z zawarciem ugody sądowej, na mocy której pozwany Dłużnik zobowiązał się płacić począwszy od 1.10.2025 r. na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny (k. 3 akt adm. I inst.).
Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, istota sporu w kontrolowanej sprawie dotyczy oceny ww. postanowienia SR z 18.9.2025 r. – czy mianowicie może być ono uznane (od razu dodajmy: wraz z leżącą o jego podstaw ugodą zawartą przed sądem) za tytuł wykonawczy zasądzający alimenty na rzecz małoletnich dzieci: K., N. i K.. Trafnie przy tym SKO podkreśliło, że organ I instancji nie kwestionował faktu bezskuteczności egzekucji należności prowadzonej w stosunku do Dłużnika, a jedynie tytuł egzekucyjny stanowiący podstawę prowadzenia tej egzekucji, w kontekście uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Sąd w niniejszym składzie nie podziela negatywnej oceny ww. postanowienia SR wyrażonej w tym kontekście przez SKO z powołaniem się na rozważania i poglądy prawne wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SA/Rz 30/23, zapadłym na kanwie postanowienia sądu rodzinnego (o zabezpieczeniu), którego podstawę materialnoprawną stanowił – podobnie jak w kontrolowanej tu sprawie – art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (obecnie: Dz. U. z 2026. poz. 236; w skrócie: k.r.o.).
Przepis ten stanowi, że: "Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym."
Wobec tego należy zauważyć – w ślad za trafnymi wywodami zawartymi m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 2 marca 2016 r. o sygn. akt II SA/Bd 1151/15 [w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia NSA i WSA przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA] – w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego już z samego charakteru świadczeń alimentacyjnych, w tym świadczeń z art. 27 k.r.o., wynika, że ich celem jest dostarczenie uprawnionemu środków do zaspokojenia jego bieżących potrzeb (por. wyrok SN z 7.7.2000 r., III CKN 1015/00, LEX nr 51875). Charakter alimentacyjny w takim znaczeniu ma również nałożenie na drugiego małżonka obowiązku zaspokojenia potrzeb rodziny podczas trwania procesu. Wystąpienie przez małżonka w postępowaniu rozwodowym z żądaniem nałożenia na drugiego małżonka obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny podczas trwania procesu rozwodowego jest równoznaczne z dochodzeniem roszczeń alimentacyjnych (por. uchwała SN z 11.9.1992 r., III CZP 107/92, OSNC 1993, Nr 5, poz. 73), a przyznane w tym postępowaniu świadczenie ma charakter alimentacyjny.
W piśmiennictwie podkreśla się także, iż przedmiot unormowania zawartego tym przepisie jest pokrewny z przedmiotem uregulowań z art. 128-140 k.r.o., dotyczących obowiązku alimentacyjnego, lecz ma szerszą treść od zwykłego obowiązku alimentacyjnego. Analogiczny jest charakter prawny obu obowiązków, ich znaczenie moralne i funkcja społeczna oraz że pomimo istnienia pewnych różnic, obowiązek ustanowiony w art. 27 k.r.o. nie traci charakteru alimentacyjnego, a roszczenia oparte na tym przepisie stanowią roszczenia o charakterze alimentacyjnym i korzystają ze wszystkich przywilejów, jakie obowiązujące przepisy przewidują dla roszczeń z art. 128 i nast. k.r.o. (por. J. Winiarz [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, pod red. J. Pietrzykowskiego, Warszawa 1990. uw. 5 do art. 27, s. 131-132).
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym świadczenia z art. 27 k.r.o. – jakkolwiek nie nazwane tak wprost w ustawie – posiadają charakter alimentacyjny, a ich celem jest dostarczenie osobie uprawnionej środków do zaspokojenia bieżących potrzeb (por. wyroki WSA: z 3.8.2005 r., I SA/Wr 102/04; z 19.4.2007 r., IV SA/Po 340/06; z 2.3.2016 r., II SA/Bd 1151/15; z 5.10.2021 r., II SA/Po 150/21; z 4.12.2025 r., IV SA/Po 887/25; z 7.7.2026 r., II SA/Bk 142/26).
Tym samym – wbrew stanowisku SKO – postanowienie wydane na podstawie art. 27 k.r.o. stanowi tytuł wykonawczy, który uprawnia do przyznania świadczenia zgodnie z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. Pogląd ten jest konsekwentnie powielany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 28.7.2011 r., I OSK 537/11; a także wyroki WSA: z 28.6.2012 r., III SA/Gd 265/12; z 5.10.2021 r., II SA/Po 150/21; z 28.2.2024 r., II SA/Gd 697/23; z 4.12.2025 r., IV SA/Po 887/25; z 7.7.2026 r., II SA/Bk 142/26) i podziela go też Sąd w niniejszym składzie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że sporne postanowienie SR z 18.9.2025 r. w okolicznościach kontrolowanej sprawy, w zakresie jego wpływu na wynik tej sprawy, musi być traktowane na równi z postanowieniem wydanym na podstawie art. 27 k.r.o., w powyższym rozumieniu. Wprawdzie, literalnie rzecz ujmując, jego przedmiotem jest umorzenie postępowania w sprawie o zaspokojenie potrzeb rodziny – a nie merytoryczne orzeczenie w tej sprawie – ale owo umorzenie jest następstwem zawarcia przed sądem przez strony postępowania ugody [o treści: "Pozwany J. R. zobowiązuje się płacić na rzecz powódki M. R. kwotę [...]zł (...) miesięcznie tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny począwszy od dnia 01.10.2025 r. do dnia 10 każdego miesiąca z góry wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat"; k. 3 akt adm. I inst.] oraz regulacji procesowej z art. 355 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, z późn. zm.; w skrócie: k.p.c.), w myśl której: "Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne".
Należy jeszcze dodać i podkreślić, że w świetle art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. ugoda zawarta przed sądem – a więc taka, jak wyżej przywołana, pomiędzy Skarżącą i Dłużnikiem, na skutek zawarcia której doszło do wydania spornego postanowienia SR z 18.9.2025 r. – jest tytułem egzekucyjnym, i to na równi z orzeczeniem sądu.
W konsekwencji należy zatem przyjąć, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 18.9.2025 r. o sygn. akt [...] wraz z leżącą u jego podstaw ugodą z tego samego dnia stanowią tytuł wykonawczy, który uprawnia do przyznania świadczenia zgodnie z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. Wątpliwości Sądu nie budzi też okoliczność, że choć w sentencji tego postanowienia oraz ugody wymieniona jest jedynie Skarżąca, to osobami uprawnionymi do korzystania z tak uzgodnionego świadczenia alimentacyjnego są wszystkie osoby ówcześnie wchodzące w skład jej rodziny, tj. oprócz Skarżącej także jej dzieci. Zwłaszcza że, jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w praktyce potrzeb dzieci nie da się oddzielić od potrzeb tego z rodziców, przy którym dzieci pozostały (por. uchwała SN całej Izby Cywilnej i Administracyjnej z 16.12.1987 r., III CZP 91/86, OSNC 1988, nr 4, poz. 42).
Odnosząc się natomiast do kwestii niemożliwości ustalenia jakoby – w ocenie SKO – w jakiej części kwota [...]zł jest przeznaczona na dzieci, należy wyjaśnić, że nie ulega wątpliwości, iż uprawnionymi do świadczeń z funduszu alimentacyjnego są osoby, na rzecz których zasądzono alimenty od rodzica. Tym samym w sytuacji wydania orzeczenia o obowiązku płacenia kwoty "celem zaspokojenia potrzeb rodziny" – a zatem nie tylko dzieci, ale również małżonka – może powstać wątpliwość, w jakiej wysokości świadczenie to zostało zasądzone celem zaspokojenia potrzeb dzieci. Zasadniczo w takim przypadku odpowiedzi na powyższe należy poszukiwać w treści art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a., na który to przepis prawidłowo powoływała się Skarżąca we wniesionej skardze. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej kwoty proporcjonalną do liczby osób, dla których ustalono alimenty.
Oznacza to, że możliwe jest przyznanie świadczenia także wtedy, gdy z tytułu wykonawczego nie wynika konkretnie kwota przyznana dla danego uprawnionego (por. wyroki WSA: z 2.10.2018 r., II SA/Lu 493/18; z 7.7.2026 r., II SA/Bk 142/26). W sytuacji uprawnienia do świadczeń alimentacyjnych małoletnich dzieci oraz ich matki, ustalenie wysokości alimentów przysługujących dzieciom na podstawie przedłożonego postanowienia sądu (tu: zawartej ugody) jest jednak matematycznie proste (por. wyroki WSA: z 5.10.2021 r., II SA/Po 150/21; z 7.7.2026 r., II SA/Bk 142/26).
W kontrolowanej sprawie prima facie pewne wątpliwości może budzić ustalenie składu rodziny Skarżącej, na zaspokojenie potrzeb której został przyznana owa kwota [...]zł. Jest tak dlatego – że jak słusznie zauważyło SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – we wcześniejszym postanowieniu z 12.6.2025 r. o sygn. akt [...] SR przyznał w trybie zabezpieczenia, na czas trwania postępowania, alimenty od pozwanego Dłużnika na rzecz czwórki małoletnich dzieci: S. R., K. R., N. R. i K. R.. Natomiast Skarżąca w swym wniosku złożonym 4.12.2025 r. ubiegała się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego tylko na trójkę dzieci (K., N. i K.), przy czym z żądania skargi – przyznania po [...] zł na każde z tych dzieci – wynika sugestia, że w skład rodziny, zaspokojenia potrzeb której dotyczy ugoda, wchodzi, obok Skarżącej, tylko ww. troje dzieci (a więc bez S.).
W związku z tym należy zauważyć, że zestawienie obu postanowień SR (z 12.6.2025 r. i z 18.9.2025 r.) – które, co wypada podkreślić, zostały opatrzone tą samą sygnaturą akt ([...]) – pokazuje, iż postanowienia te zapadły sekwencyjnie w tym samym postępowaniu sądowym, które początkowo zostało zarejestrowane jako toczące się "w sprawie z powództwa małoletnich S. R., K. R., K. R. i N. R. reprezentowanych przez M. R. przeciwko J. R. o alimenty", by finalnie przybrać postać postępowania "w sprawie z powództwa M. R. przeciwko J. R. o zaspokojenie potrzeb rodziny".
Taka zmiana przedmiotu (i podmiotów) postępowania – po pierwsze – uprawdopodabnia słuszność twierdzenia Skarżącej, że "w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa dyskusyjnym pozostaje możliwość wydania przez sąd powszechny poza postępowaniem rozwodowym tytułu wykonawczego, w którym zostałyby zasądzone alimenty na poszczególne dzieci, a nie jedna kwota na zaspokojenie potrzeb rodziny" (s. 3 skargi; a taka właśnie sytuacja – jak dalej dodała Skarżąca – wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż pomiędzy Skarżącą, a zobowiązanym do alimentacji Dłużnikiem nie toczyło się ówcześnie postępowanie rozwodowe).
Po drugie, wskazana zmiana przedmiotu postępowania toczącego się przed SR pod sygn. akt [...] uprawnionym czyni wniosek, że – o ile w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego Skarżąca nie wykaże w sposób przekonujący, że było inaczej (tj. że rodzina, na zaspokojenie potrzeb której została zawarta przedmiotowa ugoda, składała się ówcześnie ze Skarżącej i tylko trójki dzieci: K., K. i N.) – należy przyjąć, że ww. ugoda odnosiła się do rodziny, w skład której wchodziła ówcześnie jeszcze także S. R., która wszak również wystąpiła, obok K., K. i N., z powództwem o alimenty (następnie przekształconym podmiotowo i przedmiotowo na powództwo M. R. o zaspokojenie potrzeb rodziny).
W konsekwencji, w takim przypadku dla ustalenia kwoty alimentów na osobę uprawnioną niezbędne będzie podzielenie sumy [...] zł przez liczbę 5 (a nie 4 – jak chciała Skarżąca) członków rodziny (co daje kwotę [...]zł na osobę uprawnioną).
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ administracji pomocowej uwzględni przedstawioną wyżej przez Sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.