Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży (dalej w skrócie: "SKO") zaskarżoną decyzją z 20 stycznia 2026 r. nr SKO.443/1/2026 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łomża z dnia 25 listopada 2025 r. nr CUS.DŚR.541.1115.169.2025 odmawiającą M.B. (powoływanej dalej jako: "skarżąca") przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 30 października 2025r. skarżąca wystąpiła do Prezydenta Miasta Łomża o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2025/2026 na rzecz małoletnich: D. B. i W.B.. Do wniosku dołączono:(-) zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji alimentów wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku z dnia 30 września 2025r., z którego wynika, że egzekucja wszczęta w dniu 10 kwietnia 2025r. w stosunku do K.B., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia [...] sygn. akt [...], w okresie ostatnich dwóch miesięcy okazała się bezskuteczna; (-) orzeczenie o niepełnosprawności D. B., wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży z dnia 8 stycznia 2023r.; (-) postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrołęce III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] sygn. akt [...], zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce I Wydział Cywiny z dnia [...] sygn. akt [...] (w zakresie zasądzonej kwoty do 3.500 zł) o udzieleniu zabezpieczenia "w ten sposób, że poczynając od 1 sierpnia 2024r., na czas toczącego się postępowania, zasądzić od K.B. tytułem przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny kwoty 3500 zł miesięcznie, płatne powódce M. B. z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat".
Decyzją z dnia 25 listopada 2025r. Prezydent Miasta Łomża odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Powodem odmowy ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego był fakt uznania przez organ, że załączone do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrołęce III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...]. (sygn. akt [...]), zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce I Wydział Cywiny z dnia [...] (sygn. [...]), nie stanowi dokumentu wymienionego w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2025 r, poz. 438 z póź. zm.). Według organu przedłożone postanowienie dotyczy zabezpieczenia "zaspokajania potrzeb rodziny" wydanego na podstawie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), a zatem świadczenia o charakterze zbiorczym na rzecz rodziny jako całości; nie wynika z niego, że wskazana kwota stanowi alimenty należne osobie uprawnionej (dziecku), ani nie określa wysokości alimentów przypadających na poszczególne dzieci. W konsekwencji nie stanowi tytułu alimentacyjnego na rzecz dziecka wymaganego do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca i w złożonym odwołaniu wskazała, że ubiegała się o świadczenia alimentacyjne na dzieci W. B. i D.B., a w zaskarżonej decyzji odmówiono przyznania świadczeń alimentacyjnych dla M. B. Ponadto w wyroku o przyczynianie się do utrzymania rodziny sąd nie wskazuje jakie kwoty należy przyznać na utrzymanie poszczególnych członków rodziny, wskazuje tylko jedna kwotę dla wszystkich. Nie jest to przeszkoda do wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie bowiem z art. 11 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości, w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej kwoty proporcjonalna do liczby osób uprawnionych, dla których ustalono alimenty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 stycznia 2026 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium zacytowało art. 9 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 438, dalej jako: "u.p.o.u.a.") i wskazało, że w rozpatrywanej sprawie spór dotyczy tego czy załączone przez skarżącą do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń alimentacyjnych postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrołęce III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] sygn. akt [...], zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce I Wydział Cywiny z dnia [...]. sygn. akt [...]należy uznać za wypełnienie warunku określonego w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b u.p.o.u.a., a w szczególności czy załączony dokument jest równoznaczny z wymienionym w tym przepisie odpisem postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty. W tym zakresie SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że postanowienia o zabezpieczeniu potrzeb rodziny nie można uznać za tożsame z postanowieniem o zabezpieczenie powództwa o alimenty.
SKO przyznało, że pomiędzy obowiązkiem ustanowionym w art. 27 KRO, a obowiązkiem alimentacyjnym (art. 128 i nast. oraz art. 60 KRO) istnieje pewne podobieństwo, jednak nie są to obowiązki tożsame. O potrzebach rodziny, w rozumieniu art. 27 KRO można mówić w zasadzie wówczas, gdy rodzina jest związana węzłem wspólnego pożycia. Nawet zupełne zerwanie pożycia małżeńskiego nie uchyla obowiązku przewidzianego w art. 27 KRO, ale może wpłynąć na jego ukształtowanie i zakres. Potrzeby rodziny stanowią, oprócz utrzymania i wychowania dzieci, potrzeby z istoty swej wspólne, jak również indywidualne potrzeby małżonków. Mogą one być zaliczone do kategorii potrzeb rodziny, gdy zaspokojenie ich jest w danych okolicznościach usprawiedliwione interesem rodziny i odpowiada zasadom współżycia społecznego, a przede wszystkim zasadzie jednakowej stopy życiowej wszystkich członków rodziny, którą określają możliwości zarobkowe i majątkowe obojga małżonków.
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zachodzi, z powodu rezygnacji skarżącej z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Okoliczność ta powoduje, że skarżąca utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, decyzją Wojewody Podlaskiego. Obowiązek z art. 27 KRO gaśnie wskutek rozwiązania (ustania) małżeństwa, natomiast obowiązek alimentacyjny z zasady konkretyzuje się z chwilą rozwiązania małżeństwa.
Mając powyższe okoliczności na uwadze SKO nie podzieliło stanowiska skarżącej. Odnośnie zaś zarzutu, że w sentencji zaskarżonej decyzji odmówiono skarżącej ustalenia prawa do świadczeń alimentacyjnych bez wskazania osób uprawnionych do alimentów tj. D.B. i W.B., Kolegium uznało, że nie ma to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
W skardze na powyższą decyzję SKO skarżąca zarzuciła jej naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji;
- 2. przepisów postępowania poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy, dowolną ocenę materiału dowodowego, rozstrzygnięcie organów administracji stawiające osoby, które uzyskały zabezpieczenie świadczeń alimentacyjnych poprzez postanowienie o zaspokojeniu potrzeb rodziny, w gorszej pozycji od tych, które uzyskały postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na każde dziecko osobno, należy uznać za nierówne traktowanie, co godzi w zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a.,
- 3. przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, przez ich błędną wykładnię oraz niezastosowanie przepisu art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zaznaczyła, że zabezpieczenie ustanowione przez sąd ma na celu zapewnienie środków utrzymania małoletnich dzieci, które pozostają pod moją wyłączną opieką. Środki te w faktycznie przeznaczane są na zaspokojenie podstawowych potrzeb dzieci, takich jak wyżywienie, edukacja, leczenie oraz codzienne utrzymanie dzieci. Organ skupił się wyłącznie na formalnym nazewnictwie obowiązku, pomijając jego rzeczywisty charakter alimentacyjny. Organ dokonał nadmiernie formalistycznej wykładni przepisów, koncentrując się wyłącznie na nazwie obowiązku, a nie na jego rzeczywistym charakterze i celu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, iż przy ocenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy kierować się celem ustawy, jakim jest ochrona dzieci pozbawionych faktycznego wsparcia ze strony zobowiązanego rodzica.
Skarżąca podkreśliła, że w jej przypadku zostały spełnione wszystkie pozostałe warunki do przyznania świadczeń, w szczególności: dochód rodziny mieści się w ustawowym limicie, egzekucja alimentów jest bezskuteczna, dzieci spełniają kryteria wiekowe i posiada prawomocne zabezpieczenie sądowe. Jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia była forma zabezpieczenia. Przedłożone przez nią postanowienie sądu ma charakter świadczenia alimentacyjnego, ponieważ: służy zabezpieczeniu potrzeb dzieci, nakłada na ojca obowiązek finansowego utrzymania rodziny, ma charakter regularnego świadczenia pieniężnego i realizuje funkcję alimentów. Organ skupił się wyłącznie na nazwie świadczenia, pomijając jego rzeczywistą funkcję. Skarżąca nadmieniła także, że z tego postanowienia wynika, że komornik prowadzi egzekucję w trybie egzekucji alimentów.
Zdaniem skarżącej organ pominął: bezskuteczność egzekucji, faktyczny brak wsparcia finansowego ze strony ojca dzieci, ponoszenie przez skarżącą pełnych kosztów utrzymania rodziny i trudną sytuację życiową i materialną. Odmowa przyznania świadczeń w niniejszej sprawie narusza cel ustawy i prowadzi do pozbawienia dzieci skarżącej należnej im pomocy państwa.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentacje wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco Kolegium wskazało, że nie podziela stanowiska skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie należało zastosować przepis art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a. albowiem z postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia [...]. (sygn. akt [...]) (zmienionego postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce Wydział I Cywilny z dnia [...] (sygn. akt [...]) wynika, że to skarżąca jest wyłącznym wierzycielem zasądzonej przez Sąd kwoty 3500 zł (miesięcznie) tytułem przyczyniania się K. B. do zaspokajania potrzeb rodziny. Okoliczność, że zasądzoną na jej rzecz kwotę 3500 zł (miesięcznie) powinna ona spożytkować w interesie rodziny, czyli także małoletnich dzieci, nie zmienia faktu, że małoletnie dzieci nie są wierzycielami z tego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 7 lipca 2026r. skarżąca wyjaśniła, że we wniosku jaki złożyła do Sądu Rejonowego w Ostrołęce o wydanie postanowienie o zabezpieczeniu potrzeb rodziny wskazała także na potrzeby swoich małoletnich dzieci, które z uwagi na stan zdrowia potrzebują specjalistycznej diety i częstych wizyt u lekarza Białymstoku oraz w Gdańsku. Podała też, że mąż – K.B. nie łożył i nie łoży na utrzymanie dzieci w związku z tym zdecydowała się wystąpić z wnioskiem o zaspokojenie potrzeb rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą jej wydanie decyzja Prezydenta Miasta Łomża zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łomża o odmowie przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz jej małoletnich dzieci: D.B.i W.B.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 438 z późn. zm., dalej jako: "u.p.o.u.a.").
I tak, jak wynika z art. 15 ust 1 tej ustawy, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Do wniosku, jak stanowi art. 15 ust. 4 pkt 3 ustawy, należy dołączyć m.in.: (a) zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji; (b) odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem.
W niniejszej sprawie skarżąca do wniosku do ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz jej małoletnich dzieci: D.B. i W. B., dołączyła: (-) postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia [...]., sygn. akt [...], zaopatrzone w klauzulę wykonalności z dnia 4 kwietnia 2025r., zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce I Wydział Cywiny z dnia [...], sygn. akt [...] (w zakresie zasądzonej kwoty do 3.500 zł) o udzieleniu zabezpieczenia "w ten sposób, że poczynając od 1 sierpnia 2024r., na czas toczącego się postępowania, zasądzić od K.B. tytułem przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny kwoty 3500 zł miesięcznie, płatne powódce M. B.z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat" oraz (-) zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku z dnia 30 września 2025r., z którego wynika, że egzekucja prowadzona w stosunku do K.B.w okresie ostatnich dwóch miesięcy okazała się bezskuteczna.
Dokonując analizy ww. dokumentów orzekające w sprawie organy uznały, że przedstawione przez skarżącą postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrołęce o udzieleniu zabezpieczeniu zaspokojenia potrzeb rodziny, wydane na czas trwania sprawy o rozwód, poprzez zobowiązanie męża skarżącej do łożenia tytułem kosztów utrzymania rodziny kwoty 3500 zł miesięcznie, nie ma charakteru alimentacyjnego i nie jest tożsame z postanowieniem o zabezpieczenie powództwa o alimenty ani innym tytułem, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą sprawę stanowiska tego nie podziela przyjmując, że przedłożone postanowienie sądu o zabezpieczeniu zaspokojenia potrzeb rodziny wydane w trybie art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm., dalej "KRO") może być uznane za dokument, który na podstawie art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b u.p.o.u.a. należy złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie alimentów z funduszu alimentacyjnego.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 27 ustawy KRO oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie zaś z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, świadczenia z art. 27 KRO jakkolwiek nie nazwane tak wprost w ustawie, posiadają charakter alimentacyjny, a ich celem jest dostarczenie osobie uprawnionej środków do zaspokojenia bieżących potrzeb (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2000r., Lex nr 51845 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wr 102/04 i Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 340/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA").
Przykładowo w wyroku z 5 stycznia 2011 r. w sprawie sygn. akt III UK 69/10 (Lex nr 1001326) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wprawdzie wynikającego z art. 27 KRO obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny nie należy utożsamiać z obowiązkiem alimentacyjnym sensu stricto, gdyż są to instytucje odrębne i odmienne, a obowiązek z art. 27 KRO można traktować jako quasi alimentacyjny, to dominuje pogląd, że funkcja i cel tych instytucji są takie same, zaś orzeczenie obowiązku z art. 27 KRO prowadzi do potwierdzenia alimentacyjnego zobowiązania małżonków do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, obejmującego także powinność przyczyniania się do utrzymania współmałżonka.
Z kolei w doktrynie podkreśla się, że przedmiot unormowania zawartego w art. 27 KRO jest nie tylko pokrewny z przedmiotem uregulowań art. 128-140 tej ustawy, dotyczących obowiązku alimentacyjnego, ale nadto posiada on szerszą treść od zwykłego obowiązku alimentacyjnego. Wskazuje się w przypadku powyższych obowiązków na analogiczny charakter prawny, jak też podobne znaczenie moralne oraz zbliżoną funkcję społeczną. Podnosi się również, że pomimo istnienia pewnych różnic obowiązek ustanowiony w art. 27 k.r.o. nie zatraca swojego charakteru alimentacyjnego, a roszczenia oparte na jego podstawie, mające charakter alimentacyjny, korzystają ze wszystkich przywilejów, jakie przepisy regulują w stosunku do roszczeń z art. 128 i nast. k.r.o. (por. J. Ignatowicz, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, J. Winiarz, Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, pod. red. Janusza Pietrzykowskiego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1990, s. 131-132).
Tym samym, wbrew przekonaniu Kolegium, postanowienie wydane na podstawie art. 27 KRO stanowi tytuł wykonawczy, który uprawnia do przyznania świadczenia zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy. Pogląd ten jest konsekwentnie powielany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 537/11, wyroki WSA w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 265/12 oraz z dnia 28 lutego 2024r., sygn. akt II SA/Gd 697/23, WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2025r., sygn. akt IV SA/Po 887/25, CBOSA) i podziela go też sąd w niniejszym składzie.
W kontekście powyższych unormowań należy zatem przyjąć, że postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia [...]. (sygn. akt [...]), zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Ostrołęce I Wydział Cywiny z dnia [...] (sygn. akt [...]) stanowi tytuł wykonawczy, który uprawnia do przyznania świadczenia zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy. Wątpliwości sądu nie budzi też okoliczność, że choć w sentencji ww. postanowień wymieniona jest jedynie skarżąca, to osobą uprawnioną do korzystania z zasądzonego świadczenia alimentacyjnego są wszystkie osoby wchodzące w skład rodziny, tj. oprócz skarżącej także jej małoletnie dzieci – D. i W. Z wyjaśnień złożonych przez skarżącą na rozprawie wynika bowiem wprost, że we wniosku jaki złożyła do Sądu Rejonowego w Ostrołęce o wydanie postanowienie o zabezpieczeniu potrzeb rodziny wskazała także na potrzeby swoich małoletnich dzieci, które z uwagi na stan zdrowia potrzebują specjalistycznej diety i częstych wizyt u lekarza Białymstoku oraz w Gdańsku.
Ponadto zaakcentować trzeba, że w praktyce potrzeb dzieci nie da się oddzielić od potrzeb tego z rodziców, przy którym dzieci pozostały (uchwała SN z 16 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 91/86, publ. OSNC 1988/4/42).
Odnosząc się natomiast do kwestii niemożliwości ustalenia w jakiej części kwota 3.500 zł jest przeznaczona na dzieci wyjaśnić należy, iż nie ulega wątpliwości, że uprawnionym do świadczeń z funduszu alimentacyjnego są osoby na rzecz których zasądzono alimenty od rodzica. Tym samym w sytuacji wydania orzeczenia o obowiązku płacenia kwoty celem zaspokojenia potrzeb rodziny, a zatem nie tylko dzieci, ale również małżonka może powstać wątpliwość w jakiej wysokości świadczenie to zostało zasądzone celem zaspokojenia potrzeb dzieci. Zasadniczo, w takim przypadku odpowiedzi na powyższe należy poszukiwać w art. 11 pkt 1 u.p.o.u.a., na który to przepis prawidłowo powoływała się skarżąca we wniesionej skardze, a który to całkowicie został zignorowany przez orzekające w sprawie organy. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej kwoty proporcjonalną do liczby osób, dla których ustalono alimenty.
Zatem, wbrew przekonaniu Kolegium wyrażonym w odpowiedzi na skargę, możliwe jest przyznanie świadczenia także wtedy, gdy z tytułu wykonawczego nie wynika konkretnie kwota przyznana dla danego uprawnionego (por. wyrok WSA w Lublinie z 2 października 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 493/18, CBOSA). W sytuacji uprawnienia do świadczeń alimentacyjnych dwójki małoletnich dzieci oraz jego matki (3 osoby), ustalenie wysokości alimentów przysługujących dzieciom na podstawie złożonego postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrołęce jest, zdaniem sądu, matematycznie proste (tak również w wyroku WSA w Poznaniu z 5 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 150/21, CBOSA).
W świetle powyższego uznać należy, że postanowienie sądu rodzinnego, na mocy którego od jednego z małżonków zasądzona została kwota tytułem zabezpieczenia zaspokajania potrzeb rodziny, stanowi w rozumieniu ustawy tytuł wykonawczy, dający materialnoprawną podstawę do ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a członkowie rodziny objętej tym tytułem, jako osoby uprawnione do świadczenia alimentacyjnego, mogą w oparciu o ten tytuł wystąpić o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na podstawie przepisów przedmiotowej ustawy. Oznacza to, że dzieci skarżącej będące członkami rodziny objętej tytułem wykonawczym są osobami uprawnionymi do świadczenia alimentacyjnego.
Tym samym skarżąca jako ich matka może w oparciu o ten tytuł wystąpić o ustalenie na ich rzecz prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na podstawie przepisów ustawy. W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej wadliwie tytułu tego nie uznały i w konsekwencji wadliwie nie przyznały prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci - skarżącej.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 2 pkt 11 i art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b) ustawy przez ich błędną wykładnię oraz niezastosowanie przepisu art. 11 pkt 1 ustawy. Dlatego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2026 r. poz. 143), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie organy, mając na względzie poczynione w niniejszym uzasadnieniu uwagi, ponownie przeanalizują sprawę pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego co szczegółowo uzasadnią zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Anna Bartłomiejczuk Małgorzata Roleder Marta Czubkowska