Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia 30 marca 2026 r. (znak: [...]) Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] utrzymał w mocy postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] nr [...] z dnia 5 lutego 2026 r. (znak: [...]) w sprawie odmowy wszczęcia postępowania.
Powyższe postanowienia wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 14 maja 2025 r. do Nadleśnictwa [...] wpłynął e-mail A. W., w którym stwierdzono, że w związku z tym, iż mimo zgłoszenia oględzin w burakach w [...] na działce nr [...] w dniu 8 maja 2025 r. do Koła Łowieckiego "[...]" i niewyznaczenia do dnia dzisiejszego terminu oględzin (14 maja 2025 r.) zgłasza "oględziny do Nadleśnictwa w trybie zastępstwa szacowania. Własność plantacji P. W.. Proszę określić obsadę buraków (...)".
Do tego e-maila został załączona wiadomość e-mailowa adresowana do Koła Łowieckiego nr [...] [...], dotycząca "odmowy oszacowania szkody łowieckiej na sąsiedniej działce [...] – naruszenie procedury szacowania szkód". W wiadomości tej zainteresowany stwierdził, że w związku z oględzinami szkód łowieckich, które odbyły się dnia 8 maja 2025 r. na gruncie jego syna, położonym w [...], składa formalne zastrzeżenie do sposobu przeprowadzenia czynności. Podniósł, że w trakcie oględzin zgłosił również szkody występujące na sąsiedniej działce rolnej nr [...], będącej również własnością syna P.. Zarzucił, że pomimo wyraźnego wskazania szkód i ich widoczności w terenie, przedstawiciel Koła Łowieckiego odmówił dokonania oględzin i oszacowania szkód na tej działce, twierdząc, że nie została ona pierwotnie zgłoszona.
W związku z zakwalifikowaniem zgłoszenia jako odwołania w trybie art. 46d ustawy Prawo łowieckie i brakiem przedłożenia protokołu oględzin sporządzonego przez Koło Łowieckie "[...]", postanowieniem nr [...] z dnia 26 maja 2025 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez swojego ojca A. W..
Wyrokiem z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 664/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] nr [...] z dnia 26 maja 2025 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że jeżeli treść pisma złożonego przez stronę wywołuje wątpliwości (w tym co do jej intencji), to organ przede wszystkim powinien stronę wezwać do sprecyzowania żądania. Przed zakwalifikowaniem pisma skarżącego z dnia 14 maja 2025 r. jako odwołania i formalnym rozpoznaniem tego odwołania obowiązkiem organu było właściwe ustalenie rzeczywistej intencji skarżącego.
Sąd wskazał także, że jeżeli organ uważa, że nie ma kompetencji do wykonania oględzin w ramach "szacowania zastępczego" w razie niewykonania oględzin przez dane koło łowieckie – gdyby założyć, że taka byłaby ostatecznie treść podania zainteresowanego z dnia 14 maja 2025 r. – to powinien był rozważyć wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
We wskazaniach co do dalszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej również: WSA w Poznaniu) określił, że organ ma wyjaśnić rzeczywistą intencję skarżącego wyrażoną w podaniu z dnia 14 maja 2025 r., uwzględniając stanowisko strony przedstawione w skardze, jak też w toku ponowionego postępowania administracyjnego. Następnie, po dopełnieniu powyższego obowiązku, organ przystąpi do dalszego procedowania w sprawie, które będzie uzależnione od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego we wskazanym przez Sąd zakresie.
Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. wystąpił do skarżącego o sprecyzowanie wniosku. W piśmie zawarł pouczenie, że brak ustosunkowania się do wezwania spowoduje pozostawienie podania (maila) bez rozpoznania. W odpowiedzi z dnia 13 stycznia 2026 r. skarżący jednoznacznie wskazał, że "moja intencja od początku była i pozostaje niezmienna: aby Nadleśnictwo [...], działając w trybie zastępczym, rzetelnie i zgodnie z prawem i bezstronnie wykonało swoje ustawowe obowiązki, w szczególności w zakresie prawidłowego i terminowego oszacowania szkód w uprawach rolnych".
W związku z powyższym Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wydał postanowienie nr [...] z dnia 5 lutego 2026 r. odmawiające wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organu wskazał, że wnioskowany tryb "zastępczego" szacowania szkód nie wynika z przepisów Prawa łowieckiego, ani z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych. Zdaniem Nadleśniczego na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie szacowania zastępczego (niedopuszczalnego przez prawo) nie może być wszczęte.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący P. W. reprezentowany przez swojego ojca A. W.. Jego zdaniem postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, w oczywistej sprzeczności z wyrokiem WSA w Poznaniu, w oparciu o dowolną i fałszywą interpretację zarówno pisma z dnia 14 maja 2025 r., jak i pisma z dnia 13 stycznia 2026 r. Organ wcale nie ustalił treści żądania, nie zbadał stanu faktycznego, nie przeanalizował materiału dowodowego i nie odniósł się do argumentów strony. W ocenie skarżącego organ nie podjął żadnych czynności merytorycznych, lecz zastosował art. 61a § 1 k.p.a. jako "narzędzie blokujące".
Wymienionym we wstępie zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 30 marca 2026 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] na podstawie art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz.U. z 2025 r. poz. 539 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego stanowisko Nadleśniczego znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2025 r. (sygn. IV SAB/Po 195/25) stwierdzono, że przepisy prawa nie uprawniają nadleśniczego do szacowania szkód łowieckich poza trybem wynikającym z ustawy Prawo łowieckie, w tym w zastępstwie właściwego dzierżawcy (albo zarządcy) obwodu łowieckiego.
Z kolei w wyroku z dnia 20 listopada 2025 r. (sygn. IV SAB/Po 181/25) WSA w Poznaniu przyjął, że ani przepisy ustawy Prawo łowieckie, ani przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach, ani inne przepisy prawa, nie uprawniają nadleśniczego do szacowania szkód łowieckich "w zastępstwie" właściwego miejscowo koła łowieckiego (ogólniej: właściwego dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego). Dlatego też w ocenie organu odwoławczego zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania.
Kolejno skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie:
- - art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wiążących wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r., sygn. IV SA/Po 664/25, w którym Sąd wskazał, że po wyjaśnieniu rzeczywistej intencji skarżącego organ ma "przystąpić do dalszego procedowania". Tymczasem organ, zamiast po wyjaśnieniu intencji rozpoznać sprawę merytorycznie, od razu odmówił wszczęcia postępowania, co stanowi obejście wyroku i naruszenie art. 153 p.p.s.a.;
- - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego oraz pominięcie istotnych okoliczności sprawy, w tym bezczynności koła łowieckiego;
- - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i wykorzystanie jako instrumentu formalnego zakończenia sprawy bez jej merytorycznego rozpoznania;
- - art. 8 k.p.a. poprzez podważenie zasady zaufania obywatela do organów administracji publicznej;
- - art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego poinformowania strony o skutkach podejmowanych czynności;
- - art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego realnej ochrony prawa własności.
Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o uchylenie postanowienia organu I instancji i zobowiązanie go do merytorycznego rozpoznania sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Organ odniósł się także do poszczególnych zarzutów skarżącego wskazując, że są one bezzasadne.
Następnie pismem z dnia 24 maja 2026 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, ponawiając zarzuty oraz argumentację przedstawioną w skardze. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Sąd w składzie trzech sędziów rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. dalej: P.p.s.a.). Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oceny w tym zakresie dokonuje sędzia Przewodniczący Wydziału lub sędzia sprawozdawca. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i ewentualne dalsze pisma procesowe stron, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 25.03.2020 r., II SA/Gd 667/19, LEX nr 3007212).
Postępowanie uproszczone jest zarazem odpowiedzią prawodawcy na postulaty społeczne, domagające się umożliwienia załatwiania pewnej kategorii spraw szybko, w postępowaniu odformalizowanym i pozbawionym zbędnych komplikacji. Można dodać, że dokonane zmiany (nowelizacja z kwietnia 2015 r., która dodała postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym do kategorii spraw rozpoznawanych w trybie uproszczonym) odpowiadają także zauważalnej w skali międzynarodowej tendencji do symplifikacji, skracania i przyspieszania procedur sądowych [J. Gudowski (w:) T. Ereciński (red.), Komentarz..., t. 2, s. 594–595].
Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie (art. 122 P.p.s.a.). Ustawa nie określa przesłanek uzasadniających przekazanie sprawy dotyczącej skargi na postanowienie organu do rozpoznania na rozprawie, zatem powyższa kwestia pozostawiona została uznaniu Sądu i wniosek skarżącego nie jest w tym zakresie wiążący. Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów przemawiających za rozpoznaniem niniejszej sprawy na rozprawie. Nie dostarczył ich też w istocie skarżący, w żaden sposób nie uzasadniając swojego wniosku.
Skarżący nie wskazał, że konieczne jest zgłoszenie innych zarzutów i ich uzasadnienie, czy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy na rozprawie, których podniesienie nie było możliwe w formie pisma procesowego przed rozpoznaniem sprawy. Skarżący przy tym skorzystał z prawa do wypowiedzenia się na piśmie i wyraził swoje stanowisko dodatkowo w piśmie procesowym z 24 maja 2026 r. (k. 211 i nast. akt sąd.). Mając na uwadze, że przedmiot sprawy Sąd uznał, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 30 marca 2026 r. (znak: [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] nr [...] z dnia 5 lutego 2026 r. (znak: [...]) w sprawie odmowy wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe.
Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2024, uw. 3 i 5 do art. 153).
W świetle cytowanego art. 153 P.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, są – co do zasady – związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w ww. przepisie zmiany stanu prawnego powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2024, uw. 9 do art. 153).
W kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, wobec czego zarówno Nadleśniczy Nadleśnictwa [...], jak i Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie, pozostawali związani oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 664/25).
W wyroku Sąd przytoczył istotne w sprawie przepisy ustawy z 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz.U. z 2025 r. poz. 539) – art. 46 ust. 1, art. art. 46c ust. 5, art. 46d ust. 1, art. 46a ust. 4 i 5 oraz art. 49a wraz z ich rozumieniem. Nadto Sąd odnosząc się do art. 64 § 2 K.p.a. wskazał, że jeżeli treść pisma złożonego przez stronę wywołuje wątpliwości (w tym te co do jego intencji), to organ przede wszystkim powinien stronę wezwać do sprecyzowania żądania. Organ nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego kształtowania treści wniosku niezgodnie z jego treścią bądź wbrew rzeczywistej woli podmiotu. Organ administracji, dysponując niejasnym pismem strony, nie może przypisywać temu pismu określonego znaczenia i domniemywać intencji strony.
Sąd sformułował adresowane do organu precyzyjne wskazania co do dalszego postępowania. Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] (dalej również: Nadleśniczy) miał wyjaśnić rzeczywistą intencję skarżącego wyrażoną w podaniu z dnia 14 maja 2025 r., uwzględniając stanowisko strony przedstawione w skardze, jak też w toku ponowionego postępowania administracyjnego. Następnie, jego powinnością miało być przystąpienie do dalszego procedowania w sprawie. WSA w Poznaniu zaznaczył także, że jeśli Nadleśniczy stwierdzi, że nie ma kompetencji do wykonania oględzin w ramach "szacowania zastępczego" w razie niewykonania oględzin przez dane koło łowieckie – przy założeniu, że taka byłaby ostatecznie treść podania skarżącego z dnia 14 maja 2025 r. – to Nadleśniczy powinien rozważyć wydanie na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Oceniając ponownie przeprowadzone czynności przez organ I instancji w niniejszej sprawie uznać należało, że wypełnił on wskazania co do dalszego postępowania oraz zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu powyższego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 664/25).
Przede wszystkim Nadleśniczy wezwał pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. (k. 154-155 akt sądowych) skarżącego do udzielenia odpowiedzi na precyzyjnie sformułowane pytania. Organ spytał skarżący czy zarzuca Kołu Łowieckiemu "[...]" bezczynność oraz czy wobec ewentualnej bezczynności Koła Łowieckiego "[...]" skarżący żąda dokonania szacowania przez Nadleśniczego na działce nr [...], które skarżący określił jako "szacowanie zastępcze". Organ dopytał także skarżącego, czy wiadomość e-mail z 14 maja 2026 r. stanowi skargę na działalność Koła Łowieckiego "[...]" w przedmiocie odmowy przeprowadzenia szacowania szkód na działce nr [...] lub inne działania Koła w trybie przepisów działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego. Wreszcie Nadleśniczy spytał czy skarżący żąda od niego innych działań, a jeśli tak, to jakich.
Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez skarżącego w piśmie z dnia 13 stycznia 2026 r. wyraźnie oświadczył, że jego intencja od początku była i pozostaje niezmienna: aby Nadleśniczy działając w trybie zastępczym, rzetelnie i zgodnie z prawem oraz bezstronnie wykonał swoje ustawowe obowiązki, w szczególności w zakresie prawidłowego i terminowego oszacowania szkód w uprawach rolnych. Skarżący nadmienił także, że nie jest jego rolą instruowanie organu jak ma wykonywać swoje kompetencje, ani rekonstruowanie po miesiącach szczegółowych konsekwencji prawnych jego zaniechań (k. 38 – 39 akt sąd.). Jedynym oczekiwaniem skarżącego było zgodne z prawem wykonanie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 664/25).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Nadleśniczy prawidłowo odczytał intencje skarżącego oraz równie prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych: 1) w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny;
- 2) przy wykonywaniu polowania.
Szacowanie szkody składa się z oględzin i szacowania ostatecznego. Niezwłocznie po zakończeniu szacowania ostatecznego dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół, który zawiera w szczególności dane i informacje wskazane w art. 46c ust. 5 Prawa łowieckiego. Stosownie do art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust.
5. W przypadku gdy obwód łowiecki, na terenie którego wystąpiła szkoda łowiecka, został wyłączony z wydzierżawiania i przekazany w zarząd nadleśnictwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, właściwym w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania zgodnie z art. 46d jest dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody (art. 46f Prawa łowieckiego).
Zgodnie zaś z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 z późn.zm., dalej: K.p.a.).
Jak zaznaczał to już w niniejszej sprawie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 664/25), w myśl art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jeśli treść pisma złożonego przez stronę wywołuje wątpliwości (w tym te co do jego intencji), to organ przede wszystkim powinien stronę wezwać do sprecyzowania żądania. Istotne znaczenie ma przy tym zasada informowania stron uregulowana w art. 9 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z zasadą informowania stron koresponduje przywołany wcześniej art. 64 § 2 K.p.a., a także art. 7 K.p.a. i 77 K.p.a. dotyczące powinności wyjaśnienia faktycznych i prawnych okoliczności sprawy oraz zidentyfikowania właściwych przesłanek rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Nadleśniczy prawidłowo odczytał intencję żądania skarżącego. Uznać bowiem należało, że skarżący żądał wszczęcia przez Nadleśniczego postępowania w sprawie szacowania szkód w trybie zastępczym. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przepisy prawa nie uprawniają Nadleśniczego do szacowania szkód łowieckich poza trybem wynikającym z Prawa łowieckiego, w tym w zastępstwie właściwego dzierżawcy (albo zarządcy) obwodu łowieckiego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. IV SAB/Po 195/25, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, nie istnieje taki tryb, jak "tryb zastępczy" szacowania szkód łowiecki. Żaden przepis prawa nie uprawnia nadleśniczego do szacowania szkód łowieckich "w zastępstwie" za właściwe miejscowo koło łowieckie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. IV SAB/Po 181/25).
Jak słusznie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, Nadleśniczy w piśmie z dnia 7 stycznia 2026 r. wprost zapytał skarżącego, czy zarzuca Kołu Łowieckiemu "[...]" bezczynność. Skarżący pominął jednak to pytanie. Zauważenia zatem wymaga, że to właśnie Koło Łowieckie "[...]" – jako dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego (art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego) – może być podmiotem obowiązanym do wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny lub przy wykonywaniu polowania. Prawidłowo wskazał to także Nadleśniczy, który w postanowieniu nr [...] z dnia 26 maja 2025 r. stwierdzającym niedopuszczalność odwołania pouczył skarżącego, że jeżeli dzierżawca lub zarządca odwodu łowieckiego nie sporządził protokołu oględzin bądź szacowania ostatecznego, do których był zobowiązany, strona postępowania może skorzystać z uprawnień, jakie przyznaje jej Kodeks postępowania administracyjnego.
Może ona w szczególności wnieść ponaglenie w trybie przewidzianym przez art. 37 K.p.a. Strona może również wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego w zakresie braku oględzin, bądź szacowania ostatecznego szkód wyrządzonych w uprawach rolnych.
Skarżący ignorował jednak powyższe wskazówki oraz pouczenia Nadleśniczego i niezmiennie domagał się wszczęcia postępowania w sprawie, w której nie tylko przepisy Prawa łowieckiego, ale też pozostałe przepisy prawne, nie dopuszczają wszczęcia postępowania przez Nadleśniczego. Dlatego też organ prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z powodu oczywistego braku podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. I OSK 1635/14). Podkreślenia wymaga przy tym, że do wyróżnionych w art. 61a § 1 K.p.a. innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania zalicza się właśnie m.in. brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 61(a)., LEX/el. 2021).
Niezasadny zatem okazał się zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 61a § 1 K.p.a. Słusznie przyjęły organy administracji, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego celem rozpatrzenia żądania skarżącego o przeprowadzenie szacowania zastępczego, co musiało skutkować wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego dokonania szacowna zastępczego w odniesieniu do działki nr [...] z uprawą buraków należącej do P. W..
W tym stanie Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 K.p.a. oraz art. 77 §1 K.p.a. (por. wyrok NSA dnia z 7 września 2021 r., sygn. II OSK 3031/18).
Jednocześnie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. Nadleśniczy prawidłowo wykonał prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r., zadając skarżącemu precyzyjne pytania i dążąc do doprecyzowania jego żądania. Organ nie mógł przy tym wydać innego rozstrzygnięcia, niż postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Brak zatem uzasadnienia dla zarzutu braku pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej o jakiej mowa w art. 8 K.p.a. Brak jest również uzasadnienia dla zarzutu braku realizacji zasady informowania stron. Organy obu instancji stosownie pouczały skarżącego o przysługujących mu środkach zaskarżenia, a Nadleśniczy dodatkowo informował skarżącego o możliwości wniesienia ponaglenia oraz skargi na bezczynność dzierżawcy lub zarządcy odwodu łowieckiego (w domyśle: Koła Łowieckiego "[...]").
Bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 nr 78 poz. 483 z późn. zm.). Powyższy przepis wskazuje, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Niniejsza sprawa nie dotyczy wywłaszczenia, stąd niezrozumiałym jest powoływanie się na ten przepis przez skarżącego. Jednocześnie nie można było uznać – tak jak wskazywał skarżący – że został on jako właściciel nieruchomości pozbawiony jakiejkolwiek ochrony prawnej wskutek działań organów administracji publicznej.
Podkreślenia więc wymaga, że Nadleśniczy najpierw prawidłowo zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 664/25), a następnie równie prawidłowo w świetle dokonanej oceny wyjaśnień skarżącego wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy z kolei zgodnie z prawem ponownie rozpatrzył sprawę i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...].
Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz to, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie i jednocześnie brak jest naruszeń, które z urzędu należało wziąć pod rozwagę, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargą oddalił w całości, jak orzekł w sentencji wyroku.