Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 4 grudnia 2025 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania G. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty Hrubieszowskiego z 27 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
Sąd Rejonowy w Hrubieszowie wyrokiem z 24 października 2024 r. (sygn. II K 435/24) uznał G. K. (dalej jako "skarżący") winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 271 § 3 w zw. z art. 271 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383 z późn. zm., dalej jako "k.k."). Sąd uznał, że skarżący pełniąc funkcję diagnosty i będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wystawił dokument w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym ciągnika rolniczego marki [...] o nr rej. [...] i wpisał wykonanie badania tego pojazdu w systemie informatycznym CEPIK 3.0, pomimo że badania takiego faktycznie nie przeprowadził. Wyrok uprawomocnił się 28 maja 2025 r.
W związku z powyższym Starosta Hrubieszowski (dalej również jako "organ pierwszej instancji") wszczął z urzędu postepowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty.
Decyzją z 27 października 2025 r. Starosta Hrubieszowski cofnął skarżącemu uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej również jako "organ odwoławczy") decyzją z 4 grudnia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm., dalej również jako "p.r.d."), starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W ocenie organu odwoławczego prawomocny wyrok stanowi wystarczający dowód, potwierdzający spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Jednocześnie brak było podstaw do przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, również, że w świetle jednoznacznego brzmienia art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., nie jest uprawniony do miarkowania sankcji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszym znaczeniu. Ustawodawca nie dopuścił więc w tym zakresie żadnego wyjątku, który mógłby wziąć pod uwagę organ administracji i np. odstąpić od stosowania sankcji czy też ograniczyć jej dolegliwość. Dokonanie zatem przez diagnostę wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień.
G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił:
- - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako "k.p.a.") przez nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego i dowolną ocenę materiału dowodowego;
- - art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na automatycznym cofnięciu uprawnień diagnosty wyłącznie na podstawie wyroku karnego;
- - art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności;
- - art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia nieuwzględniającego indywidualnych okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na treści prawomocnego wyroku karnego, nie przeprowadzając samodzielnego postępowania dowodowego. Organ administracyjny związany jest natomiast wyrokiem karnym jedynie w zakresie ustalenia faktu popełnienia czynu, a nie co do skutków administracyjnoprawnych. Brak własnych ustaleń faktycznych uniemożliwił natomiast ocenę, czy zachodziły rzeczywiste podstawy do zastosowania najsurowszej sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia uprawnień diagnosty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowił przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., w myśl którego starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., stanowiący podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Zastosowanie sankcji przewidzianej w omawianym przepisie nie jest uzależnione od uznania winy po stronie diagnosty, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty wystarczające jest stwierdzenie, że wydał on zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy (por. wyroki NSA z dnia: 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2568/21, 26 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 987/18, 21 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 3598/17, 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 277/18, 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12).
W rozpoznawanej sprawie podstawą do zastosowania przez organy omawianego przepisu był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Hrubieszowie, którym uznano skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, o którym mowa w art. 271 § 3 w zw. z art. 271 § 1 k.k., polegającego na tym, że pełniąc funkcję diagnosty i będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wystawił dokument w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym ciągnika rolniczego i wpisał wykonanie badania tego pojazdu w systemie informatycznym CEPIK 3.0, pomimo że badania takiego faktycznie nie przeprowadził.
W ocenie sądu, okoliczności wynikające z powyższego wyroku wypełniają dyspozycję przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. i uzasadniają cofnięcie skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wyrok wiąże co do faktu popełnienia przestępstwa, jak również co do jego podstaw. Wobec tego, zarówno sądy administracyjne, a pośrednio także organy administracji orzekające w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście nie tylko nie powinny, ale wręcz nie mogą prowadzić w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, w tym analizować akt sprawy karnej, przeglądać protokołów zeznań świadków, czy ustalać motywów jakimi kierował się skarżący przy popełnieniu poszczególnych czynów zabronionych.
Należy również zwrócić uwagę, że z treści art. 84 ust. 3 p.r.d. wynika, iż podstawą do wydania przez starostę decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty jest wynik kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy. Natomiast w przedmiotowej sprawie Starosta Hrubieszowski o fakcie wystawienia nieprawdziwego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym dowiedział się nie w wyniku przeprowadzonej kontroli, ale na podstawie zawiadomienia przesłanego przez Sąd Rejonowy. Jednak okoliczność ta nie ma wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Bowiem w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11, podkreślono, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością, nie pomijając żadnego istotnego elementu – nie naruszyły zasad prawdy materialnej, ani swobodnej oceny dowodów (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.). Wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Zamościu jak i Staroście Hrubieszowskiemu, że nie rozpatrzyły całego posiadanego materiału dowodowego, błędnie ustaliły stan faktyczny w sprawie, czy też zastosowały w nieprawidłowy sposób art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d.
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza również konstytucyjnej zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ponieważ ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd – co do zasady – o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20, oraz z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 987/18). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, tj. eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń.
W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki – diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd nie spełniający norm – jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Jak już wyżej wskazano, wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1231/14; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13; 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12; 16 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1664/16).
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.