Uzasadnienie
Decyzją z 19 listopada 2025 r., nr SOC-II.621.56.2025, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 274 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Kutno z 26 września 2025 r., znak: SO.5343.1.3.2025 o wymeldowaniu J.M. z miejsca pobytu stałego w miejscowości [...], gmina K. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że na wniosek A.M. (współwłaściciel) decyzją z 26 września 2025 r. Wójt Gminy Kutno orzekł o wymeldowaniu J.M. z pobytu stałego pod adresem [...], gmina K. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że J.M. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania od kilku lat. Koncentruje sprawy rodzinne i osobiste w innym miejscu.
Co prawda faktem jest, że nadal przyjeżdża na posesję i ponosi pewne opłaty, ale działania te, związane są z hodowlą zwierząt i pomocą synowi – W.M. – w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, nie wypełniają znamion stałego pobytu.
Odwołania od decyzji z 26 września 2025 r. wnieśli W.M. (drugi ze współwłaścicieli nieruchomości) oraz J.M., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie: art. 7 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że J.M. nie mieszka od kilku lat w budynku mieszkalnym w miejscowości [...], gmina K; art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spełniona została przesłanka do wymeldowania J.M. z miejsca pobytu stałego [...], gmina K. J.M. nadal zamieszkuje pod wskazanym adresem – stale korzysta z nieruchomości, ponosi koszty jej utrzymania, zajmuje się gospodarstwem, pomaga synowi, ma zwierzęta, nocuje i spożywa posiłki. Za potwierdzeniem skupienia centrum życia J.M. pod wskazanym adresem przemawia fakt, że przebywa on w tym miejscu codziennie (prowadzenie hodowli wymaga regularnej obecności, zaangażowania i stałego kontaktu z nieruchomością), a obecność ta ma charakter powtarzalny i celowy. Miejscem koncentracji spraw rodzinnych i osobistych J.M. nie jest dom małżonki J.M., znajdujący się w K. przy ul.[...].
Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję z 26 września 2025 r. wskazał, że istotą postępowania ewidencyjnego jest rozstrzygnięcie o tym, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Zasadnicze znaczenie ma ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła, bez wymeldowania się, dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Z opuszczeniem lokalu w myśl omawianej regulacji mamy do czynienia, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. O takim opuszczeniu można co do zasady mówić wówczas, gdy osoba z własnej woli trwale zerwała więź z dotychczasowym miejscem zamieszkania, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu. Opuszczenie miejsca pobytu stałego zawiera w sobie zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w dotychczasowym lokalu, jak i element woli przeniesienia swego pobytu w inne miejsce i urządzenia tam swojego trwałego centrum życiowego. Zamiar stałego przebywania w miejscu pobytu stałego należy oceniać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie tylko ustnych czy pisemnych deklaracji strony.
Według organu drugiej instancji zgromadzony materiał dowodowy bezsprzecznie potwierdza, że J.M. pod spornym adresem bywa i nie utracił wszelkich związków z tym miejscem. Kluczowym zadaniem dla organu pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania meldunkowego było ustalenie charakteru tego pobytu, a następnie dalsza ocena co do wypełnienia normy wynikającej z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W świetle regulacji art. 25 ustawy o ewidencji ludności nie może budzić wątpliwości, że warunkiem, by pobyt danej osoby uznać za stały, konieczne jest fizycznie zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem i jednoczesne wyrażanie woli stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Wbrew intencji osób odwołujących się, w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju stan rzeczy nie zaistniał.
Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że J.M. od kilku lat nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Jego przebywanie pod tym adresem, co znalazło potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym (zeznaniach świadków, oględzinach, wyjaśnieniach jednej ze stron), nie nosi znamion stałego pobytu. Ma ono inny, pragmatyczny charakter wynikający z obowiązków związanych ze znajdującymi się tam zwierzętami, pomocą synowi w prowadzeniu gospodarstwa i pracach polowych. Wynikającą ze specyfiki tych zadań konieczność wykonywania powiązanych z nimi obowiązków (nawet kilkukrotnie w ciągu każdego dnia) można porównać bardziej do świadczenia pracy (a to nie uzasadniałoby zameldowania) niż zamieszkiwania. W tym kontekście zasadności wymeldowania J.M. nie podważa spożywanie pod spornym adresem posiłków czy nawet okazjonalne w nim nocowanie, ani też ponoszenie kosztów utrzymania.
Wobec nierozstrzygających stanowisk świadków, z których wynika, że J.M. jest widywany zarówno pod adresem stałego zameldowania, jak i pod adresem [...] w K., szczególnie istotną wartość ma dowód z przeprowadzonych 12 czerwca 2025 r. oględzin. Zastane przez pracowników wyposażenie spornej nieruchomości w postaci kanapy, stołu, kuchni węglowej, czajnika, 1 noża, 1 szklanki, deski do krojenia, cukru, czy też ustalenie braku bieżącej wody w lokalu i urządzeń elektrycznych, wskazuje nie na zamieszkiwanie, lecz jedynie wizyty J.M. pod adresem [...]. Wizyty te, nawet jeśli częste, nie noszą znamion stałego pobytu. Obowiązek meldunkowy w sposób oczywisty odnosi się do osoby, nie do posiadanych rzeczy, w tym zwierząt. Więź łączącą stronę wymeldowaną ze sporną nieruchomością może trwać mimo ustania stałego pobytu.
Zdaniem organu drugiej instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby J.M. zamierzał w bliskiej przyszłości przenieść swoje centrum życiowe w miejsce jego dotychczasowego zameldowania na pobyt stały. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb społecznych. Tak rozumiany pobyt stały świadczy o tym, że dany lokal stanowi centrum życiowe danej osoby, co jednocześnie jest podstawą obowiązku meldunkowego. Wypełnienie tego obowiązku zostało przez ustawodawcę umożliwione również wobec braku zgody właściciela nieruchomości w trybie wskazanym w art. 31 ustawy o ewidencji ludności.
Organ drugiej instancji podniósł także, że ustawową przesłanką orzeczenia o wymeldowaniu jest nie tyle zmiana jednego miejsca pobytu (stałego lub czasowego) na inne miejsce, co opuszczenie dotychczasowego miejsca tego pobytu. Oznacza to, że organ ewidencyjny dla wydania decyzji o wymeldowaniu nie ma obowiązku ustalania, jakie jest nowe miejsce pobytu osoby, która opuściła miejsce swojego dotychczasowego pobytu, a w konsekwencji, wymeldowanie jest możliwe nawet w razie braku ustalenia tego nowego miejsca. Postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie i zameldowanie ma charakter jedynie ewidencyjno-rejestrowy, tj. służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie ma wobec tego związku z ustalaniem prawa do lokalu i nie dotyczy uprawnień w zakresie ich przyznawania czy pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych. Nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym prawa własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie, jak i praw w stosunku do znajdujących się w tym lokalu ruchomości.
Poza przedmiotem postępowania meldunkowego znajdują się także kwestie zasadności pobierania dodatku węglowego, choć element ten podlegał ocenie jako element materiału dowodowego. Pozostawienie w ewidencji ludności wpisu o zamieszkiwaniu przez J.M. na pobyt stały pod adresem [...], gmina K., w sytuacji gdy nieruchomość ta nie stanowi miejsca koncentracji jego interesów życiowych, stanowiłoby jedynie fikcję meldunkową, wobec czego byłoby sprzeczne z celem prowadzenia ewidencji ludności.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Wojewody Łódzkiego z 19 listopada 2025 r. J.M. i W.M. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy Kutno z 26 września 2025 r.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
- 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co skutkowało:
- - błędnym przyjęciem, że J.M. opuścił nieruchomość dobrowolnie i trwałe, podczas gdy przebywa on na nieruchomości codziennie, nocuje, uiszcza opłaty, ma wszystkie swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania i w tym miejscu skupione jest jego centrum życiowe;
- - błędnym przyjęciu braku chęci J.M. zamieszkiwania w spornej nieruchomości, co nie ma oparcia zeznaniach świadków i pozostałym materiale dowodowym;
- b. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;
- c. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy Kutno z 26 września 2025 r., w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji;
- 2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 25 ust 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że:
- a. pobyt J.M. nie nosi znamion stałego pobytu, lecz ma inny, pragmatyczny charakter wynikający z obowiązków związanych ze znajdującymi się tam zwierzętami, pomocą synowi w powadzeniu gospodarstwa i pracach polowych;
- b. J.M. nie wykazał, aby zamierzał w bliskiej przyszłości przenieść swoje centrum życiowe – podczas gdy w spornej nieruchomości realizuje on swoje podstawowe funkcje życiowe – w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami.
Sprawy te zostały zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Łd 55/26 i III SA/Łd 56/26.
W odpowiedziach na skargi Wojewoda Łódzki wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie 20 sierpnia 2026 r., na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", połączył sprawę o sygn. akt III SA/Łd 55/26 ze sprawą o sygn. akt III SA/Łd 56/26 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia z uwagi na to, że przedmiot skarg J.M. i W.M. stanowi ta sama decyzja Wojewody Łódzkiego z 19 listopada 2025 r.
Skarżący na rozprawie 20 sierpnia 2026 r. potrzymali skargi i wnieśli o zwrot kosztów postępowania od organu administracji.
Skarżący W.M. oświadczył, że nie zgadza się z decyzją o wymeldowaniu ojca J.M. Jest rozwiedziony z uczestniczką postępowania A.M, która nie mieszka na nieruchomości od 4 lat i nie ponosi kosztów jej utrzymania. Skarżący W.M. oświadczył też, że jest kierowcą i jeździ w trasy. W związku z tym nie ma go codziennie w domu. Jednak jego ojciec J.M. codziennie zajmuje się gospodarstwem i zwierzętami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Skargi są zasadne.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.
Z wymienionych przepisów wynika, że dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy, tj. nie może wydać orzeczenia co do istoty sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone w powołanych przepisach sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie zakres kontroli przeprowadzanej przez sąd administracyjny wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji o wymeldowaniu skarżącego J.M. z miejsca pobytu stałego zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skarg.
Stosownie do treści art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnymi i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym jest zameldowana.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie/zameldowanie ma charakter jedynie ewidencyjno-rejestrowy, gdyż służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie ma wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, jego wykonywaniem ani tym bardziej nie dotyczy uprawnień w zakresie ich przyznawania czy pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych, a jego celem, z uwagi na swój ewidencyjny charakter, jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu – faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Ma wyłącznie charakter porządkowy i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 stycznia 2017 r., III SA/Kr 1095/16; wyrok WSA w Poznaniu z 30 marca 2017 r., IV SA/Po 1033/16; wyrok WSA w Kielcach z 12 kwietnia 2017 r., II SA/Ke 69/17). W postępowaniu o wymeldowanie nie rozstrzyga się zatem o prawach do lokalu, nieruchomości.
Pobytem stałym w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Zgodnie z treścią art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Z brzmienia wskazanej normy prawnej wynika, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że przez trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu należy rozumieć przebywanie poza tym miejscem z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym (por. wyroki NSA: z 19 lutego 2021 r., II OSK 2961/20; z 1 lipca 2021 r., II OSK 2915/18; z 20 maja 2016 r., II OSK 2065/14; z 28 grudnia 2017 r., II OSK 863/17; z 1 marca 2018 r., II OSK 2068/17).
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wykazały, że zachodzi podstawa do wymeldowania skarżącego J.M. z pobytu stałego w [...], gmina K. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać, że skarżący J.M. opuścił miejsce pobytu stałego i równocześnie zerwał z nim związki, co stanowi określoną w art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłankę pozytywną wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego. Organ drugiej instancji stwierdził w zaskarżonej decyzji, że skarżący bywa pod adresem pobytu stałego w miejscowości [...], gmina K. i nie utracił wszelkich związków z tym miejscem.
Sąd nie podziela dokonanej przez organy administracji obu instancji oceny zeznań świadków oraz przypisania przesądzającego znaczenia oględzinom przeprowadzonym 12 czerwca 2025 r. stanowiącym podstawę stwierdzenia, że skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem, a jego wizyty w tym miejscu, nawet częste, nie noszą znamion pobytu stałego.
Należy przede wszystkim wskazać, że skarżący J.M. odmówił podpisania protokołu z oględzin 12 czerwca 2025 r. Z protokołu tego tymczasem wynika, że na działce w miejscowości [...] znajdują się 2 budynki. W budynku będącym przedmiotem oględzin stwierdzono 1 pomieszczenie mieszkalne i ganek. J.M. okazał w tym pomieszczeniu kanapę rozkładaną, stół, kuchnię węglową, czajnik i inne drobne rzeczy gospodarstwa domowego (1 nóź, 1 szklankę, deskę do krojenia, cukier). Nie było wprawdzie wody bieżącej, ale był prąd. Niezrozumiałe jest stwierdzenie przez organy administracji, że opisane w tym protokole wyposażenie nie świadczy o zamieszkiwaniu w tym lokalu przez skarżącego, a jedynie o jego częstych wizytach. Zdaniem sądu na podstawie protokołu z 12 czerwca 2025 r. nie można stwierdzić, czy w lokalu było jeszcze inne wyposażenie mogące świadczyć o jego stałym w nim pobycie takie jak, np. pościel lub osobiste rzeczy skarżącego, np. ubrania, dokumenty, czy takiego wyposażenia nie było.
Z protokołu z kontroli meldunkowej 4 kwietnia 2026 r. w miejscowości [...] wynika natomiast, że wprawdzie wówczas nikogo nie zastano, lecz sąsiad W.Ł. poinformował kontrolujących, że skarżący J.M. był na posesji w tym dniu, ale już pojechał. Świadkowie będący sąsiadami skarżących w R. – W.Ł., J.M., K.M., Z.S. 7 maja 2025 r. zgodnie zeznali, że codziennie widują skarżącego J.M. na posesji w miejscowości [...], który pomaga synowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Świadkowie K.M. i Z.S. zeznali, że skarżący J.M. ma na tej posesji zwierzęta: kury, kaczki, psy/psa. J.M. nadto zeznała, że wiadomo jej, że skarżący J.M. czasem tam nocuje i spożywa posiłki. Żona skarżącego J.M. – T.M. zeznała 14 lipca 2025 r., że jej mąż przebywa na nieruchomości w [...] od rana do godziny 13.00. Potem przyjeżdża do domu przy ul. [...] w K. na obiad i ponownie jedzie do [...], ponieważ ma tam zwierzęta domowe: kury, kaczki, króliki, gołębie, psy, koty.
J.M. ponosi opłaty za wywóz nieczystości (wywóz śmieci), pobierał dodatek węglowy. T.M. zeznała też, że w mieszkaniu przy ul. [...] w K.- J.M. ma swoje rzeczy osobiste, spożywa posiłki, nocuje, ale nie codziennie. Świadek sąsiad na posesji przy ul. [...] w K. – A.W. zeznał 14 lipca 2025 r., że pod tym adresem widuje skarżącego J.M. raz w tygodniu. Świadek sąsiad na posesji przy ul. [...] w K. – M.M. 15 lipca 2025 r. zeznał, że rzadko widuje skarżącego J.M. Czasami widuje jego samochód. Świadek sąsiad na posesji przy ul. [...] w K. – M.S. zeznała, że zna skarżącego J.M. Ma wiedzę, że przebywa on pod tym adresem i przebywa też w [...]. Nocuje on w domu przy ul. [...] i czasami w [...].
Zaznaczyć też trzeba, że skarżący W.M. 27 sierpnia 2025 r. wyjaśnił, że jest współwłaścicielem nieruchomości [...]. Jego ojciec stale mieszka pod tym adresem. Pomaga mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa rolnego, hodowlą zwierząt: kur, kaczek, gołębi, psa, kotów. J.M. ponosi opłaty z tytułu gospodarowania odpadami, ogrzewania, podatku, elektryczności, ubezpieczenia budynków. Dom w [...] jest rodzinnym domem J.M., w którym zameldowany jest od urodzenia, codziennie tam przebywa. Nie wyraża zgody na wymeldowanie ojca.
Skarżący J.M. wyjaśnił 8 września 2025 r., że ponosi opłaty za budynek, który zamieszkuje. Osobiście opłaca energię elektryczną, wodę i ubezpieczenia za budynek. Skarżący przedłożył rachunki i faktury za energię elektryczną, odpady, opał – węgiel, wodę, ubezpieczenie budynków, dowody rejestracyjne za ciągnik, przyczepę ciągnikową.
W ocenie sądu zeznania wskazanych świadków i wyjaśnienia skarżących oraz przedłożone przez skarżącego J.M. dokumenty nie potwierdzają, że opuścił on miejsce pobytu stałego w [...] i związał swoje centrum życiowe z innym miejscem zamieszkania. Przeciwnie świadczą o tym, że skarżący J.M. ma do niego stały dostęp i codziennie tam przebywa. Nie ma więc podstaw, aby uznać, że jego związki z tym miejscem zostały zerwane.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, aby prawidłowo organy administracji uznały, że zachodzą podstawy do wymeldowania skarżącego J.M. z pobytu stałego w [...]. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z przepisem tym koresponduje regulacja zawarta w art. 77 § 1 k.p.a., w myśl której organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest z kolei ściśle związany z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. W myśl zaś art. 107 § 3 k.p.a. organ jest zobowiązany w sposób należyty uzasadnić wydaną decyzję. Zdaniem sądu, z podanych wyżej powodów, przepisy te zostały naruszone. Organ pierwszej instancji niezasadnie wydał na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności decyzję o wymeldowaniu skarżącego J.M. z miejsca pobytu stałego w [...].
Utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji narusza natomiast wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga ponownej weryfikacji zaskarżonego postanowienia, bez względu na zarzuty podniesione w odwołaniu.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., zaś organu drugiej instancji nadto z naruszeniem art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 35 i art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, a naruszenia te miały istotny wpływy na wynik sprawy.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Wskazując na powyższe okoliczności należy stwierdzić, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy w celu oceny zasadności wniosku uczestniczki postępowania A.M. o wymeldowanie skarżącego J.M.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżących po 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w postaci uiszczonych wpisów sądowych od skarg.
d.j.