Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 29 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 113/26

Uzasadnienie

Postanowieniem z 2 grudnia 2025 r. nr 163/2025/11 Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi - na podstawie art. 138 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.) dalej u.p.e.a. - po rozpoznaniu zażalenia M. K. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skierniewicach z 25 sierpnia 2025 r. nr EP.9022.2.32.2024.DP w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W związku z nieszczepieniem małoletniej A. J., ur. [...] lipca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Skierniewicach upomnieniem Nr EP/5/2025 z 29 stycznia 2025 r. wezwał matkę dziecka M. K. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b; inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Skierniewicach w dniu 5 czerwca 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS w Łodzi, jako organu egzekucyjnego, wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Na podstawie art. 119 § 1 i nast. u.p.e.a. ŁPWIS w Łodzi 24 czerwca 2025 r. wydał postanowienie Nr 743/2025 o nałożeniu grzywny w wysokości 3000 zł w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez PPIS w Skierniewicach.

Zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zarzucając:

1. 1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia oraz wydania zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.),
2. 2) brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak ustalenia indywidualnego schematu szczepień, brak wystawienia i wydania zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.),
3. 3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.),
4. 4) naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełniał następujących wymogów: niewłaściwa podstawa prawna o charakterze niepieniężnym oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

PPIS w Skierniewicach oddalił zarzuty postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. ŁPWIS w Łodzi wskazał, że organ I instancji odniósł się do wszystkich podstaw zarzutów strony, mimo że nie wszystkie znajdują się w katalogu zarzutów opisanych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ zaznaczył, że art. 29 § 2 u.p.e.a. nie jest podstawą zarzutu, lecz nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania dopuszczalności egzekucji z urzędu, natomiast instytucja zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, który rozpatrywany jest przez wierzyciela, nie służy ocenie czy organ egzekucyjny prawidłowo wszczął egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego i wniosku przesłanego przez wierzyciela. Pomimo tego PPIS w Skierniewicach zajął stanowisko odnośnie zarzucanej wadliwości tytułu wykonawczego, którą można powiązać z zarzutem, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a., nie można więc stwierdzić, że postanowienie organu I instancji jest błędne z tego powodu.

ŁPWIS uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a przez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i braku ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, w szczególności braku uprzedniego doręczenia upomnienia, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i braku wymagalności obowiązku. Wierzyciel w wydanym postanowieniu szczegółowo wyjaśnił kwestie podnoszonych przez zobowiązaną zarzutów. Wbrew twierdzeniu strony, zobowiązana została zgłoszona przez podmiot leczniczy sprawujący profilaktyczną opiekę nad małoletnią do wierzyciela jako osoba odmawiająca wykonywania ochronnych szczepień dziecka. Wierzyciel wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy uwzględnił również kartę uodpornienia dziecka, z której wynika, że obowiązkowe szczepienia ochronne dotychczas nie zostały wykonane.

Wskazano, że organ I instancji w wydanym stanowisku wierzyciela z 25 sierpnia 2025 r. podał podstawę prawną wymagalności obowiązku. ŁPWIS w Łodzi wyjaśnił, że z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2a u.ch.z. wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych, które określa m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (załącznik nr 1 do rozporządzenia). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, jest bezpośrednio wykonalny.

Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. Wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, zgodnie z którym przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanej wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. To lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia.

ŁPWIS w Łodzi uznał za chybione twierdzenia strony o niedoręczeniu jej w niniejszej sprawie upomnienia. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że upomnienie Nr EP/5/2025 z 29 stycznia 2025 r. zostało doręczone zobowiązanej w dniu 5 lutego 2025 r. Uwierzytelniona kserokopia dowodu doręczenia powyższego upomnienia znajduje się w aktach administracyjnych. Wbrew opinii strony treść upomnienia, znajdującego się w aktach sprawy, pozwala na jednoznaczną identyfikację osób zobowiązanych do wykonania obowiązku, aktu prawnego z którego wynika obowiązek oraz jego treści. Upomnienie ma pouczyć zobowiązaną również o negatywnych następstwach niezrealizowania obowiązku wynikającego np. z ostatecznej decyzji. To zaś winno motywować zobowiązaną do dobrowolnego wykonania obowiązku, bez konieczności stosowania wobec niej przymusu administracyjnego i ponoszenia związanych z nim konsekwencji finansowych - kosztów egzekucyjnych.

Ponadto ŁPWIS wyjaśnił, że obowiązek wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień dotyczy sytuacji, kiedy kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. ŁPWS w Łodzi wskazał, że organ wyczerpująco rozpoznał cały materiał dowodowy kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sprawie został rozpoznany cały materiał dowodowy, który opierał się głównie na dokumentacji medycznej małoletniej A. J. i to on był podstawą do ustalenia, czy i w jakim zakresie powstał obowiązek szczepień. Wierzyciel uzasadnił na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie. Przedmiotowa sprawa ma charakter związany z kwestionowaniem przez zobowiązaną samego obowiązku szczepień, a nie stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 u.p.e.a. polegającego na tym, że zarzut został oddalony pomimo tego, iż tytuł egzekucyjny nie spełniania wymogów gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny oraz podstawa prawna obowiązku nie została prawidłowo podana, ŁPWIS uznał go za bezzasadny. Wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązany ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a także precyzyjnie wskazał przeciwko jakim chorobom zakaźnym obowiązek szczepień podlega egzekucji.

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy przesłanych przez wierzyciela obowiązku oraz przez zobowiązaną nie ma informacji o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień, czy ich odroczeniu. Z akt sprawy wynika, że małoletnia A. J. została poddana badaniu kwalifikacyjnemu, oraz że nie stwierdzono u niej przeciwwskazań do wykonania szczepień. Ponadto wierzyciel szczegółowo wyjaśnił kwestię kwalifikacji lekarskiej przed poddaniem dziecka szczepieniu ochronnemu, wskazał, że oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art 17 ust. 3 u.z.ch. w ciągu maksymalnie 24 godzin.

Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że wyłącznie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym, jednakże o tym decyduje lekarz. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu.

W kwestii braku ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość, czy nawet konieczność ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, wbrew przekonaniu zobowiązanej, nie oznacza braku wymagalności obowiązku szczepień. Prawdą jest, że małoletnia nie przyjmowała szczepień zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych, co oznacza potrzebę ustalenia IKSz, jednak brak jego sporządzenia nie może być podstawą do uznania braku wymagalności obowiązku szczepień. To zatem lekarz ustalając IKSz powinien wziąć pod uwagę wiele czynników m.in.: potrzeby dziecka w zakresie uzupełnienia szczepień, dotychczas wykonane szczepienia, obowiązujące szczepienia z Programu Szczepień Ochronnych, wiek dziecka, sytuację epidemiologiczną, ewentualne wyniki poziomu przeciwciał oraz wskazania do zastosowania szczepień. Przy ustalaniu indywidualnego kalendarza szczepień można rozważyć preparaty, które pozwolą zrealizować/uzupełnić szczepienia w optymalnym czasie.

W związku z tym, że ustalenie IKSz wymaga współdecydowania przez rodzica/opiekuna dziecka o kształcie kalendarza szczepień, konieczna jest jego zgoda na wykonywanie szczepień u dziecka. Ustalenie dla dziecka zobowiązanej indywidualnego kalendarza szczepień mogło zostać dokonane jedynie podczas wizyty lekarskiej, jednak z akt sprawy nie wynika, aby strona w którymkolwiek momencie była zainteresowana ułożeniem indywidualnego programu szczepień dziecka pozwalającego na realizację obowiązku; wręcz przeciwnie - jej działania wskazują na stwarzanie pozorów zamiaru wypełnienia obowiązków ustawowych dotyczących szczepienia małoletniej.

Zdaniem organu z powyższego jasno wynika, że strona uchyla się od obowiązku poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Córka zobowiązanej, będąc obecnie w trzecim roku życia nie została zaszczepiona przeciw jedenastu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. zarzuciła:

1. 1) naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku, brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu oraz tytule wykonawczym,
2. 2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu,
3. 3) naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącej,
4. 4) naruszenie art. 15 k.p.a. przez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela,
5. 5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym,
6. 6) naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81a ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,
7. 7) naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 2 grudnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Skierniewicach z 25 sierpnia 2025 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku;

1. 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
2. 3) błąd co do zobowiązanego;
3. 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
4. 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
5. 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

1. 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2. 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

1. 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
2. 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że 5 czerwca 2025 r. PPIS w Skierniewicach wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącą do poddania dziecka – A. J., urodzonego [...] lipca 2023 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z obowiązującym schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

W oparciu o wskazany powyżej tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak ustalenia indywidulanego schematu szczepień, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu lekarskim, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Odnosząc się do powyższych zarzutów sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.ch.z.).

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.).

Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposób przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4), tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia (pkt 6), sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu (pkt 7), wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania (pkt 8) - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.

Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Wymienione w tytule wykonawczym choroby zakaźne zostały wskazane w § 2 rozporządzenia, jako objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z.

Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08, Lex nr 595803). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.

W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, wskazać należy, że zgodnie z treścią cyt. powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z.).

Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.ch.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym treści wskazanych przepisów nie można interpretować, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyżej wymienionych orzeczeniach.

Podkreślić również należy, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na badanie, uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu.

Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych dowodów (dokumentów) wskazujących na faktyczne istnienie przeciwwskazań skutkujących koniecznością odroczenia szczepień córki ze względu na jej stan zdrowia. Wskutek powyższego córka skarżącej, będąc w trzecim roku życia, nie została zaszczepiona przeciwko jedenastu chorobom zakaźnym, wymienionym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Sąd podkreśla, że skarżąca nie przedstawiła też żadnych innych dokumentów, z których wynikałoby, że istnieją jakiekolwiek przeciwwskazania zdrowotne do poddania bądź odroczenia szczepień ochronnych ze względu na stan zdrowia dziecka. Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Stosownie natomiast do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. informacje na temat przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych wykonanych od dnia urodzenia są dokumentowane w: 1) karcie uodpornienia, której wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

1. 2) książeczce szczepień, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
2. 3) Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydawanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Wykluczenie wystąpienia podstawy do odstąpienia od szczepienia skutkuje koniecznością stwierdzenia, że obowiązek ten winien zostać wykonany. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca obowiązkowi poddania dziecka szczepieniom ochronnym uchybiła. Określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b; inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, miał charakter wykonalny, skoro już przed dniem jego wystawienia doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko wymienionym w nim chorobom.

Należy wyjaśnić, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Pogląd taki wyrażono w P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz wydanie IX 2021 r. - komentarz do art. 33 u.p.e.a.).

W niniejszej sprawie obowiązek poddania córki strony skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych.

Sąd zaznacza, że strona skarżąca w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że strona skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania córki skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organy administracji odniosły się do wszystkich zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów.

W wyroku z 24 września 2024 r. sygn. II GSK 840/24 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tu rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie więc w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka (opiekunie prawnym) spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23).

Akta administracyjne sprawy nie zawierają przy tym żadnego, uznanego prawem i wydanego przez uprawnionego lekarza dokonującego kwalifikacji, zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać trzeba również, że w wyroku z 9 maja 2023 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: "I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej".

Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki winno być unormowane wyłącznie rozporządzeniem, a sytuacja, w której treść obowiązku szczepienia jest współkształtowana komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji RP), jest niedopuszczalna. Trybunał wskazał, że wydany wyrok powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 ustawy o chorobach zakaźnych, jak i § 5 rozporządzenia jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia.

Trybunał podkreślił, że wyrok nie pozbawia Głównego Inspektora Sanitarnego kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie.

Termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, jednakże komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy.

Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W tym zakresie Trybunał wyjaśnił, że z uwagi na to, iż wyrok w niniejszej sprawie nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznano za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian.

Zdaniem Sądu, z treści uzasadnienia ww. orzeczenia wynika tym samym, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował w żaden sposób wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, zaś jako wzorzec kontroli przyjął przepisy o prawie do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP), o zasadzie proporcjonalności przy ograniczaniu w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz o źródłach powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP).

Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Podkreślenia wymaga, że w związku z ww. wyrokiem wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r.

Stwierdzić należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i na dzień wniesienia zarzutów obowiązywało już rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r., jako akt powszechnie obowiązujący. Rozporządzenie z 27 września 2023 r. określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 u.z.z.ch. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.

Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 144 w związku z art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a. oraz art. 124 § 2 i art. 15 k.p.a. Zaskarżone postanowienia oraz tytuł wykonawczy wskazują podstawę prawną obowiązku, a organ odwoławczy odniósł się do zarzutów strony skarżącej.

Z kolei w zakresie zarzutu niedoręczenia upomnienia jest on niezasadny. W § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 2194 ze zm.) określono, że upomnienie zawiera: 1) numer i datę wystawienia upomnienia;

1. 2) nazwę wierzyciela, adres jego siedziby lub jednostki organizacyjnej;
2. 3) imię i nazwisko lub nazwę zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada;
3. 4) wskazanie: a) treści obowiązku, a w przypadku obowiązku zapłaty należności pieniężnej: określenie rodzaju i wysokości należności pieniężnej, którą należy zapłacić, oraz okresu, którego dotyczy ta należność, b) rodzaju i wysokości odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej, naliczonych na dzień wystawienia upomnienia, o ile są wymagane, oraz stawki tych odsetek obowiązującej na dzień wystawienia upomnienia, według której należy obliczyć dalsze odsetki do dnia zapłaty, c) sposobu zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztów upomnienia, d) wysokości kosztów upomnienia.

W upomnieniu z 29 stycznia 2025 r. nr EP/5/2025 wierzyciel wskazał imię i nazwisko skarżącej oraz jej adres. Stwierdził niewykonanie przez skarżącą obowiązku wynikającego z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Wezwał skarżącą do wykonania obowiązku poddania dziecka zaległym szczepieniom ochronnym zgodnie z Programem Szczenień Ochronnych (PSO) i uiszczenia kosztów upomnienia w wysokości 16 zł wskazując podstawę prawną (rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej). W upomnieniu zawarto pouczenie o tym, że niewykonanie obowiązku w ciągu 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku oraz pouczenie o obowiązku zawiadomienia wierzyciela, a po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego również organu egzekucyjnego, o zmianie adresu jego miejsca zamieszkania.

W ocenie sądu upomnienie to odpowiada wymogom określonym w § 2 rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu i nie budzi wątpliwości, do wykonania jakiego obowiązku skarżąca została wezwana. Upomnienie prawidłowo doręczono 5 lutego 2025 r. (odebrał T. K.).

Reasumując sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie).

ds