Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 28 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 795/26

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi J. P. (dalej "skarżący") była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 25.03.2026 r. (nr BP.501.1666.2025.2367.GR4) utrzymująca w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 5.06.2025 r. (nr WITD.DI.0152.IV1414/13/25) nakładającą na skarżącego karę pieniężną.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

1. 1.1. W dniu 5.03.2025 r. funkcjonariusze organu I instancji przeprowadzili na autostradzie A2, MOP Gnilec - kontrolę drogową autokaru [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole nr [...] (k. 15 i wcześniejsze). W protokole tym zapisano, że kontrolowany transport obejmuje usługę przewozu okazjonalnego międzynarodowego wycieczki szkolnej dzieci z Polski do Niemiec. Pojazdem kierował B. F., który wykonywał w.w. usługę transportową na rzecz przedsiębiorstwa J. Usługi Transportowe J. P. Kierowca okazał kontrolującym inspektorom:
2. a) oryginalny formularz przejazdu nr 12, książka nr [...] (k. 9). Dokument ten zawierał dane dotyczące wykonywanego przewozu, tj.: że realizowana międzynarodowa usługa przewozu okazjonalnego miała odbyć się 5.03.2025 r. ze Środy Wielkopolskiej (PL) do Berlina (DE) pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], na rzecz wskazanego wyżej przedsiębiorstwa (J.) oraz, w tej samej dacie - z Berlina do Środy Wielkopolskiej; organizatorem wycieczki szkolnej był Zespół Szkół [...]; liczba pasażerów wynosiła 62 osoby; przewoźnikiem był J. P. (J. Usługi Transportowe), kierowcą B. F.;
3. b) licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób (k. 10);
4. c) dowód rejestracyjny autokaru, z którego wynikało, że data pierwszej jego rejestracji to 9.03.2017 r.

1. 1.2. Kontrolujący stwierdzili, że w pojeździe zamontowany jest tachograf cyfrowy marki Continental Automotive GmbH w wersji [...], o numerze seryjnym [...], z datą aktywacji jednostki 09-03-2017 r., data produkcji tachografu cyfrowego 08-09-2016 r. Tachograf, w który wyposażony został kontrolowany pojazd był zatem tachografem cyfrowym pierwszej generacji, zainstalowanym w pojeździe przed dniem 14.06.2019 r. Dane te potwierdzono w raporcie danych technicznych z tachografu cyfrowego w programie Tachoscan.

1. 1.3. W toku kontroli funkcjonariusze organu I instancji stwierdzili uchybienie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu (protokół kontroli k.
2. 13) – sankcjonowane lp. 6.1.1 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
3. 2. W toku postępowania skarżący w piśmie z 10.04.2025 r. (k.
4. 26) podał, że 5.03.2025 r. realizowany był krajowy przewóz okazjonalny osób (z Poznania do Słubic), przez co nie doszło do stwierdzonego w trakcie kontroli naruszenia. Wyjaśniono, że pierwotnie przewóz miał być rzeczywiście przewozem międzynarodowym (do Berlina), jednak dzień przed zaplanowaną trasą przewoźnik otrzymał informację, że serwis mający wymienić tachograf w autokarze, nie posiada właściwego przetwornika impulsów, przez co do wymiany tego urządzenia nie doszło. W piśmie podano, że skarżący znalazł innego przewoźnika na zastępstwo, który wykonał przewóz na trasie Słubice – Niemcy oraz na trasie powrotnej. Tę usługę zrealizował A. Faktura za ten przewóz została wystawiona dzień przed realizacją tej usługi – 4.03.2025 r. Do pisma załączono:
5. a) oświadczenie z 2.04.2025 r. wydane przez M. S. – Elektromechanika Pojazdowa w K. o niemożności wymiany tachografu cyfrowego w autokarze o nr [...] (k.
6. 23) oraz
7. b) fakturę z 4.03.2025 r. wystawioną przez A. obejmującą usługę przewozu osób w dniu 5.03.2025 r. na trasie Słubice - Berlin – Słubice (2000 zł/netto) oraz w tym samym dniu na trasie Słubice – Poznań – Słubice (1500 zł/netto).
8. 3. Lubuski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 5.06.2025 r. (nr WITD.DI.0152.IV1414/13/25) orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej - 10.000 zł za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie lp. 6.1.1 zał. nr 3 do u.t.d. – tj. za uchybienie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny sprawy (por. punkt 1) i podał, że zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/2009 w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych (...). Zwrócił uwagę na zawartą w tym rozporządzeniu definicję przewozu międzynarodowego (art.
9. 2) oraz wykonywanie usługi okazjonalnej na podstawie formularza przewozu (art. 12). Nadto, organ wskazał na art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 361/2014 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1073/2009 r. w odniesieniu do dokumentów dotyczących międzynarodowego autokarowego i autobusowego przewozu osób – który nakazuje, aby w odniesieniu do każdego przejazdu przewoźnik wypełnił formularz przejazdu. Organ I instancji podkreślił, że w toku kontroli stwierdzono, iż pojazd był wykorzystywany do usługi międzynarodowego przewozu okazjonalnego (co wynika z oświadczenia kierowcy oraz formularza jazdy), a zainstalowany w nim tachograf nie był tachografem cyfrowym inteligentnym drugiej generacji (G2V2), co jest wymagane przez art. 8, 9, 10 rozporządzenia Parlamenty Europejskiego i Rady nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Podano, że przewoźnik, na podstawie art. 3 ust. 4 w.w. rozporządzenia był zobowiązany do wymiany tachografu na inteligentny II generacji do 31.12.2024 r., a termin ten przedłużono do 28.02.2025 r. Brak zainstalowania w pojeździe tachografu II generacji stanowi naruszenie określone pod lp. 6.1.1 zał. nr 3 do u.t.d.

Wskazał również, że podczas kontroli wczytane zostały dane z pojazdu, po analizie których okazało się, że w dniu 1.03.2025 r. kontrolowany pojazd wykonywał międzynarodową usługę poza granicami Polski, rejestrując przekroczenie granic państw: Włochy, Austria i Niemcy. Podkreślono, że w dniu 1.03.2025 r. obowiązywały już przepisy dotyczące obowiązkowego stosowania tachografów inteligentnych drugiej generacji (G2V2). Organ pierwszej instancji podał, że przedsiębiorca planując wspomnianą usługę powinien liczyć się z obowiązującymi terminami wymiany tachografu. Biorąc pod uwagę czas, który miał, aby dostosować się do obowiązujących od 1.03.2025 r. przepisów w sprawie tachografów, a wykonywaniem usług międzynarodowych, w ocenie organu nie podlegało wątpliwości, że strona nie dostosowała się do przepisów.

W odniesieniu do zarzutów zawartych w piśmie z 10.04.2025 r. organ podał, że nie podziela stanowiska o błędnie ustalonym charakterze realizowanego przewozu. Podał, że to kierowca autokaru oświadczył, że realizuje usługę międzynarodową do Niemiec, na dowód czego okazał wypełniony formularz jazdy. Odnośnie przedłożonej faktury organ podał, że kontrola odbyła się na A2 MOP Gnilec, tj. przed wskazaną na fakturze miejscowością, z której miała odbyć się dalsza część przewozu po zmianie autokaru i przewoźnika. Podkreślił, że stan faktyczny do momentu kontroli drogowej wskazywał na wykonywanie usługi międzynarodowego przewozu okazjonalnego kontrolowanym pojazdem.

4. W odwołaniu skarżący wskazał, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych, gdyż w dniu kontroli nie odbywał się międzynarodowy przewóz drogowy osób na trasie Polska – Niemcy, lecz realizowany był przewóz krajowy na trasie Poznań – Słubice, tam zaś na wycieczkę czekał autokar zastępczy należący do innego przewoźnika, który faktycznie wykonywał trasę międzynarodową.

Nadto, skarżący powołał się na oświadczenie serwisu Elektromechanika Pojazdowa M. S. - dotyczące braku możliwości wymiany w autokarze skarżącego tachografu w pierwotnie wyznaczonym terminie oraz fakturę na przewóz na trasie międzynarodowej wykonany przez A. (por. punkt 2). Podkreślił, że faktura ta została wystawiona na dzień przed planowanym przewozem, tj. 4.03.2025 r. W ocenie skarżącego, w przedstawionych uwarunkowaniach zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

5. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 25.03.2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W oparciu o europejskie regulacje prawne wyjaśnił, że wymóg wymiany tachografów analogowych oraz cyfrowych na tachograf inteligentny drugiej generacji (GEN 2V2) dla pojazdów zarejestrowanych przed dniem 15.03.2019 r. powstał z dniem 31.12.2024 r. Natomiast pojazdy zarejestrowane od 15.06.2019 r. do 20.08.2023 r. wyposażone w tachografy inteligentne pierwszej generacji, wyposażone muszą zostać w tachograf inteligentny drugiej generacji - do dnia 18.08.2025 r. Zwrócił uwagę, że Komisja Europejska uzgodniła z Państwami Członkowskim, że przez pierwsze dwa miesiące roku 2025 r. (od 1.01 do 28.02.) kierowcy i przewoźnicy drogowi wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe po terytorium UE nie będą karani za brak tachografu inteligentnego w wersji drugiej. Służby kontrolne ograniczą się wówczas do edukowania kierowców. Konsekwencją tych rozwiązań jest treść 6.1.1. zał. nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w tachograf posiadający świadectwo homologacji typu – kara 10 tys. zł.

Organ odwoławczy wskazał, że pojazd skarżącego w dniu kontroli nie był wyposażony w stosowny tachograf mimo, że był wykonywany okazjonalny przewóz drogowy na trasie Polska – Niemcy. Pojazd został zarejestrowany 9.03.2017 r., a więc obowiązek wymiany tachografu powstał z dniem 31.12.2024 r.

W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 10.000 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona prawidłowo.

W nawiązaniu do zarzutów odwołania (realizowany przewóz krajowy oraz FV wystawiona 4.03.2025 r. przez A.) organ II instancji podkreślił, że w toku czynności kontrolnych kierowca okazał dokument – formularz przejazdu nr 12, książka nr [...], oznaczony pieczęcią strony oraz datą 05.03.2025 r., w którym wskazano, że miejsce odjazdu to Środa Wielkopolska, a miejsce docelowe to Berlin; planowana długość trasy to 310 km; przewóz miał być realizowany pojazdem o nr rej. [...]; rodzaj usługi to międzynarodowa usługa okazjonalna. Organ odwoławczy zaznaczył, że formularz przejazdu nr 12 posiadał rubrykę "przewoźnik oraz, w stosownych przypadkach, podwykonawca lub grupa przewoźników" – a pole to pozostało nieuzupełnione.

Z powyższego dokumentu, zdaniem organu II instancji wprost wynikało, że podmiotem realizującym przewóz na trasie Środa Wielkopolska – Berlin był J. Usługi Transportowe J. P., a wykorzystany do tego przewozu pojazd, to autokar o nr rej. [...]. Organ podkreślił, że skoro już na dzień przed planowaną usługą doszło do wystawienia faktury, to logicznym jest, iż informacja o zmianie autokaru podwykonawcy powinna się znaleźć w dokumencie podróży, tj. formularzu przejazdu nr 12 wystawionym na dzień 5.03.2025 r. Po drugie, analiza danych cyfrowych pobranych z pojazdu w toku czynności kontrolnych wykazała, że pojazdem marki [...] realizowany był 1.03.2025 r. przewóz na trasie międzynarodowej, który wiązał się z przekroczeniem granic Włoch, Austrii i Niemiec.

W związku z powyższym, w ocenie organu, oświadczenie podmiotu Elektromechanika Pojazdowa S. M. informujące, że w 4.03.2025 r. nie doszło do wymiany tachografu w pojeździe o nr rej. [...] z powodu braku właściwego przetwornika impulsów - pozostaje bez znaczenia, gdyż strona wykonywała przewóz bez właściwego tachografu już 1.03.2025 r.

1. 6. W skardze skarżący zarzucił naruszenie:
2. a) art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie, że strona wykonywała przewóz okazjonalny z Polski do Niemiec, objęty obowiązkiem wymiany tachografu na tachograf cyfrowy drugiej generacji, podczas gdy przewoźnik wykonywał przewóz krajowy na trasie Poznań–Słubice, a więc przewóz wyłączony spod obowiązku wymiany tachografu;
3. b) art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych niezgodnie z regułami procedury administracyjnej i uwzględnienie w zaskarżonej decyzji naruszenia niewykazanego podczas kontroli drogowej, a tym samym wyjście przez organ poza przedmiotowy zakres postępowania;
4. c) art. 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym poprzez nałożenie na stronę administracyjnej kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, w sytuacji gdy przewoźnik wykonywał przewóz krajowy.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że w protokole kontroli błędnie wskazano, że skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy osób na trasie Polska – Niemcy, podczas gdy w rzeczywistości przewoźnik wykonywał przewóz krajowy na terenie Polski (trasa: Poznań – Słubice). Wskazał, że w Słubicach na uczestników wycieczki czekał autokar zastępczy innego przewoźnika, tj. A., który wykonał dalszą, międzynarodową część przewozu oraz trasę powrotną.

Skarżący zaznaczył, że w protokole kontroli nie zamieszczono ustaleń dotyczących analizy wczytanych danych tachografu z kontrolowanego pojazdu, w wyniku czego stwierdzono, że 1.03.2025 r. pojazd znajdował się poza granicami kraju rejestracji pojazdu, na terenie Włoch, Austrii i Niemiec, wywodząc z tego, że tylko naruszenie stwierdzone podczas kontroli 5.03.2025 r., a więc zarzucone stronie wykonywanie międzynarodowego przewozu osób z Polski do Niemiec, wyznacza przedmiotowy zakres postępowania i może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej.

6. Główny Inspektor Transportu Drogowego domagał się oddalenia skargi. Wskazał m.in., że jeżeli byłoby tak, jak twierdzi strona (tj., że przewóz na dalszej części trasy wykonywał inny przewoźnik) - to powinna ona uzupełnić przedstawioną dokumentację, aby wynikało z niej, że część przejazdu zostanie zrealizowana przez innego przewoźnika. W aktualnej sytuacji skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego składane wyjaśnienia. Organ wyjaśnił ponadto, że kara została nałożona za przejazd 5.03.2025 r., natomiast analiza danych cyfrowych stanowiła jedynie potwierdzenie, że strona już wcześniej (przed kontrolą) wykonywała przewozy drogowe pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

1. 7. Skarga podlegała oddaleniu.
2. 8.1. W sprawie nie było sporu co do treści i rozumienia przepisów prawa Unii Europejskiej przywołanych przez orzekające organy administracji w zaskarżonych decyzjach, które statuują obowiązek – aby w pojazdach zarejestrowanych do 14.06.2019 r. dokonać - do 31.12.2024 r. wymiany tachografów analogowych lub cyfrowych pierwszej generacji – na tachografy inteligentne drugiej generacji (G2V2), w sytuacji gdy pojazdy są użytkowane w państwie członkowskim innym niż ich państwo członkowskie rejestracji pojazdu. Wymóg ten wynikał zasadniczo z art. 3 ust. 4 oraz art. 8 ust. 1 i art. 11 (akapit 2) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4.02.2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L. z 2014 Nr 60, poz. 1). Poza sporem w kontrolowanej sprawie było przy tym także to, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany 9.03.2017 r. (por. punkt 1 lit. c uzasadnienia), jak też to, że zainstalowany w spornym pojeździe tachograf, nie był tachografem cyfrowym inteligentnym drugiej generacji (por. ustalenia punkt 1.2 uzasadnienia).
3. 8.2. Konfrontując stanowisko skarżącego prezentowane w skardze, a wcześniej w odwołaniu i w piśmie z 10.04.2025 r. (por. pkt 2 uzasadnienia) z argumentacją organów administracji zawartą w zaskarżonych decyzjach – stwierdzić należało, że spór w tej sprawie dotyczył w istocie kwalifikacji przewozu realizowanego przez skarżącego w dniu kontroli drogowej (5.03.2025 r.). Precyzyjniej mówiąc, ocenie podlegało to, czy wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem międzynarodowym, czy też przewozem krajowym. Od prawidłowej kwalifikacji realizowanego przewozu zależało, czy skarżący – w dniu kontroli drogowej – był zobowiązany do dochowania obowiązku wyposażenia pojazdu (autokaru) w tachograf inteligentny drugiej generacji (G2V2). Jak bowiem wyżej już wskazano, obowiązek wyposażenia pojazdu w nowoczesny tachograf dotyczył wyłącznie tych pojazdów, które użytkowane są w państwie członkowskim innym niż ich państwo członkowskie rejestracji, co z kolei oznaczało, że wykonywanie przewozu krajowego, nie było objęte wymogiem dysponowania tachografem drugiej generacji. W zależności więc od kwalifikacji przewozu, fakt braku wyposażenia pojazdu w nowoczesny tachograf bezpośrednio rzutował na ocenę legalności nakładanej kary pieniężnej. Wedle art. 92a ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2025 r., poz. 1490; dalej "u.t.d.") podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, a – stosownie do ust. 7 tej regulacji – wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których przywołanym przepisie, jak też wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik 3 do ustawy. Z kolei lp. 6.1.1. zał. nr 3 do u.t.d. sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu – karą pieniężną 10 tys. zł.
4. 9. W ocenie Sądu, orzekające organy administracji dokonały niewadliwej kwalifikacji przewozu realizowanego przez skarżącego w dniu kontroli drogowej i zasadnie przyjęły, iż przewóz ten miał charakter okazjonalnego przewozu międzynarodowego.
5. 10. Wedle definicji zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.d. - międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi (...) przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.).

Choć o tym, czy w sprawie mamy do czynienia z przewozem międzynarodowy czy przewozem krajowym, decyduje fakt przekroczenia granicy RP przy przemieszczaniu rzeczy/osób z punktu początkowego do punktu docelowego, to powyższe nie oznacza jednak, że miejscem rozpoczęcia przewozu międzynarodowego jest granica RP, a przewóz wykonywany od miejsca początkowego na terytorium RP - do granicy RP jest przewozem krajowym. Zadanie drogowe obejmujące transport na trasie z przekroczeniem granicy jest w sensie prawnym jednym przewozem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24.05.2017 r., sygn. akt II SA/Go 161/17 i podane tam orzecznictwo). Dowodem, na podstawie, którego organy kontroli mogą ustalać miejsce rozpoczęcia przewozu (krajowego lub międzynarodowego) i miejsce docelowe – są dokumenty związane z danym przewozem (por. wyrok WSA w Opolu z 21.05.2026 r., I SA/Op 114/26).

W tym też aspekcie dostrzec należy, iż art. 27 ust. 1 u.t.d. stanowi, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymagany jest formularz jazdy zawierający w szczególności dane dotyczące oznaczenia przedsiębiorcy, numeru rejestracyjnego pojazdu, rodzaju usługi, miejsca początkowego i miejsca docelowego przewozu drogowego oraz listę imienną przewożonych osób. Formularz jazdy to – wedle art. 4 pkt 19 a) u.t.d. – dokument wydawany na podstawie art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z 21.10.2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 oraz na podstawie umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzonej w Brukseli 11.12.2000 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 1076).

Przepis art. 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia nr 1073/2009 – przewiduje, że usługi okazjonalne, z wyjątkiem usług, o których mowa w art. 5 ust. 3 akapit drugi, są wykonywane – właśnie na podstawie formularza przejazdu. Przewoźnik wykonujący usługi okazjonalne wypełnia formularz przejazdu przed każdym przejazdem (ust. 2). Ponadto, formularz przejazdu zawiera następujące informacje: a) rodzaj usługi, b) główną trasę przejazdu, jak też c) przewoźnika lub przewoźników uczestniczących w świadczeniu usługi (art. 12 ust. 3 rozporządzenia). Jak stanowi natomiast art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 361/2014 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 w odniesieniu do dokumentów dotyczących międzynarodowego autokarowego i autobusowego przewozu osób oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 2121/98 (Dz.U.UE.L.2014.107.39) - w odniesieniu do każdego przejazdu przewoźnik lub kierowca wypełnia - przed wyjazdem - czytelnym, nieusuwalnym pismem formularz przejazdu wraz kopią. Formularz zachowuje ważność przez cały okres przejazdu.

Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wymienione w tym przepisie dokumenty, do których przy wykonywaniu międzynarodowego przewozu okazjonalnego osób zalicza się odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy (ust. 1 pkt 2 lit. d przepisu).

11.1. Analiza ogółu okoliczności kontrolowanej sprawy nie dostarczyła podstaw, aby podzielić stanowisko skarżącego, iż w dniu kontroli drogowej realizował on krajowy przewóz drogowy osób z Poznania do Słubic. Dostrzec bowiem należy, iż skarżący (przewoźnik) wyposażył kierowcę w dokument "formularza przejazdu", który – stosownie do przywołanych wyżej regulacji prawnych (por. pkt 10 uzasadnienia) – wymagany jest wyłącznie w przewozie międzynarodowym. Już ta okoliczność jasno naprowadzała na międzynarodowy charakter (kwalifikację) realizowanego przewozu. Nadto, kierowca wyposażony został także w licencję nr [...] uprawniającą skarżącego do międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób (k. 10). Gdyby więc przewóz w dniu 5.03.2025 r. nie miał charakteru międzynarodowego, wówczas pod znakiem zapytania pozostawałaby racjonalność (celowość) wyposażenia kierowcy (stosownie do art. 87 ust. 1 u.t.d.) w dokumenty wymagane wyłącznie w przewozie międzynarodowym. Jak wynika przy tym z protokołu kontroli drogowej (k. 13-15) kierowca realizujący usługę – bez zastrzeżeń podpisał ten dokument, w którym stwierdzono właśnie - wyżej wskazaną, międzynarodową kwalifikację przewozu (por. k. 15, k. 13). Jeżeliby kierowca skarżącego realizował jedynie krajowy kurs z Poznania do Słubic, to niewątpliwie – nie okazywałby kontrolującymi – ani formularza przejazdu, ani licencji międzynarodowej, a nadto wniósłby zastrzeżenia do tych treści protokołu kontroli, które stwierdzały, iż realizowany przez niego przewóz ma charakter międzynarodowy. Jako pozbawione logiki jawi się przy tym założenie, że kierowca obsługujący dany kurs drogowy – nie zna (nie ma wiedzy odnośnie) miejsca docelowego tegoż kursu (tj. trasy, którą ma w istocie pokonać), a miejsce to (Słubice) jest w rzeczywistości inne, niż wynikające z dokumentów, w które został wyposażony przez zatrudniającego go przewoźnika. Dostrzec przy tym trzeba, że okazany kontrolującym Funkcjonariuszom przez kierowcę dokument formularza przejazdu nr 12 (k.

9) – zawierał wszystkie wymagane przez prawo elementy (tj. nazwisko kierowcy wykonującego kurs, dane przewoźnika, ilość osób biorących udział w wycieczce, organizatora wycieczki – Zespół Szkół [...], jak też miejsce rozpoczęcia kursu/odjazdu - Środa Wielkopolska i jego zakończenia). Dokument ten - wskazując jednoznacznie Berlin jako miejsce docelowe podróży, nie dostarcza żadnych wątpliwości co do tego, że przedmiotowym autokarem (niewyposażonym – co bezsporne – w nowoczesny tachograf) była realizowana międzynarodowa usługa okazjonalna.

Zwrócić trzeba zarazem uwagę na rozbieżności między twierdzeniami skarżącego dotyczącymi miejsca rozpoczęcia spornego przewozu osób, a dokumentacją znajdującą się w aktach. Skarżący twierdził, iż realizował kurs z Poznania do Słubic (por. s. 2 pisma z 10.04.2025 r., s. 2 odwołania, s. 3 skargi). Tymczasem z zaoferowanego kontrolującym formularza przewozu wynikało, iż miejscem odjazdu (rozpoczęcia kursu) nie był Poznań, lecz Środa Wielkopolska (por. rubryka 6 formularza przejazdu). Na odmienne od stwierdzonego w formularzu miejsce rozpoczęcia kursu – nie wskazywał przy tym kierowca, który niewątpliwie był osobą najlepiej rozeznaną odnośnie tego, skąd rozpoczął podróż (i do jakiego miejsca miał ją kontynuować).

Nadto, na rozpoczęcie przewozu w Środzie Wielkopolskiej wskazuje też siedziba organizatora wycieczki – Zespołu Szkół [...] (por. rubryka 4 formularza). W tych warunkach, nie sposób było więc przyjmować, że uczestnicy wycieczki szkolnej (uczniowie szkoły w Środzie Wielkopolskiej) – z niewiadomego powodu, mieliby – wedle twierdzeń skarżącego rozpocząć wycieczkę z Poznania, a nie z miejsca, w którym znajduje się ich szkoła, i które wprost zostało wskazane w wypełnionym przez przewoźnika formularzu przejazdu (por. rubryka 6 oraz 7 formularza). Twierdzenie więc skarżącego, iż sporny kurs był realizowany z Poznania, całkowicie nie przystaje do realiów sprawy i w ocenie Sądu świadczy jedynie o tym, że oceniane twierdzenie - zmierzające do wykazania krajowego charakteru realizowanego przewozu - stanowiło jedynie sposób obrony przyjęty w tej sprawie, a prezentowanemu twierdzeniu o kwalifikacji przewozu, słusznie orzekające organy administracji nie dały wiary.

Reasumując, nieodparta logika ocenianego stanu faktycznego, wynikającego tak z dokumentów okazanych przez kierowcę w trakcie kontroli drogowej (formularz przejazdu, licencja międzynarodowa), jak i z postawy kierowcy w toku kontroli (brak zastrzeżeń do protokołu) wskazuje jasno, że realizowany przewóz miał charakter międzynarodowej usługi okazjonalnej, co trafnie przyjęły organy administracji w tej sprawie. Przyjęcie wskazanej kwalifikacji przewozu oznaczało, że - skoro był on wykonywany w dniu 5.03.2025 r. pojazdem zarejestrowanym po raz pierwszy przed 14.06.2019 r., to pojazd ten winien być wyposażony w nowoczesny tachograf (drugiej generacji), a to bezspornie w sprawie nie miało miejsca. Powyższe aktualizowało zasadność nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stosownie do art. art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 7 w zw. z lp. 6.1.1 załącznika 3 do u.t.d. – w wysokości 10 tys. zł.

11.2. Zasadnie orzekające organy administracji nie przyznały waloru wiarygodności dokumentom, które przedłożył, i na które powoływał się skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze, tj. fakturze vat (k.

22) i oświadczeniu pochodzącym od właściciela zakładu elektromechanicznego (k. 23). Dostrzec należy, iż okazany kontrolującym formularz przejazdu – w punkcie 8 nie zawierał wpisów dotyczących przewoźników innych niż skarżący, którzy także mieliby świadczyć sporną usługę transportową. Gdyby było tak, jak twierdzi skarżący, iż dzień przed planowaną usługą wiedział już, że kurs ze Słubic do Berlina będzie realizował inny przewoźnik (z którym zawarł umowę, mającą odzwierciedlenie w FV z 4.03.2025 r.), który wykorzystywałby zarazem inny autobus niż posiadający nr rejestracyjny [...], to – jak celnie wskazywał organ odwoławczy (s. 8 decyzji) "logicznym jest, że informacja o zmianie autokaru powinna znaleźć się w dokumencie podróży". Tymczasem dokument podróży – jak wynika z jego treści – został wystawiony w dniu rozpoczęcia kursu – tj. 5.03.2025 r. (por. pierwsza rubryka formularza po prawej stronie na górze; k. 9), a w dniu tym, skarżący miał już dysponować wiedzą o zmianie przewoźnika na pewnym odcinku trasy, a mimo tego w dokumencie podróży nie została ujęta informacja o nowym przewoźniku. Gdyby więc skarżący realizował kurs krajowy z Poznania do Słubic (por. wyżej), to niewątpliwie albo w ogóle nie wystawiałby formularza przejazdu używanego wyłącznie w ramach transportu międzynarodowego, albo wystawiając ten dokument w dniu 5.03.2025 r. wypełniłby rubrykę nr 8 i wskazał innego przewoźnika, z którym przecież dzień wcześniej zawrzeć miał stosowną umowę na obsługę trasy do Berlina. Zaniechanie powyższego powoduje, że brak było podstaw do podważenia dokonanych w tej sprawie ustaleń i ocen organów administracji publicznej, w oparciu o które przyjęto, że to skarżący zrealizować miał kurs na całej planowanej trasie, tj. ze Środy Wielkopolskiej do Berlina.

Z kolei oświadczenie zakładu elektromechanicznego, iż w dniu 4.03.2025 r. nie przeprowadzono wymiany tachografu w pojeździe realizującym sporny transport – nic nie wnosiło do sprawy. Fakt bowiem, że tachograf nie został wymieniony (tj. że w pojeździe zamontowany był tachograf starego typu) – nie budził wątpliwości i sporu w tej sprawie. Okoliczność stwierdzona w tym oświadczeniu nie przekładała się więc w żaden sposób na ocenę charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego w dniu 5.03.2025 r., w szczególności w wobec wskazanych wyżej ocen dotyczących zaoferowanej faktury Vat i braku podstaw do podzielenia stanowiska, iż "międzynarodową" część podróży obsługiwać miał inny, niż skarżący, podmiot. Słusznie więc – w oparciu o oświadczenie pochodzące z zakładu elektromechanicznego – organy administracji nie dokonywały ustaleń stanu faktycznego tej sprawy (s. 8 decyzji organu odwoławczego).

12. W ocenie Sądu nietrafny był zarzut skargi, wedle którego organ dokonał ustaleń faktycznych niezgodnie z regułami procedury administracyjnej i uwzględnił w zaskarżonej decyzji naruszenie niewykazane podczas kontroli drogowej (mające miejsce w dniu 1.03.2025 r.) czym miał wykroczyć poza przedmiotowy zakres postępowania. Zwrócić należy uwagę, że z zaskarżonych decyzji oraz z akt sprawy jasno wynikało, że podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej było realizowanie przejazdu w dniu 5.03.2025 r. w warunkach sankcjonowanych przepisem lp. 6.1.1 zał. 3 do u.t.d. Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że informacja dotycząca danych cyfrowych zawartych w tachografie w dniu 1.03.2025 r. przywołana została jedynie dla wzmocnienia argumentacji prezentowanej przez organ w sprawie poprzez zaakcentowanie, że skarżący faktycznie (rzeczywiście) wykorzystywał w przewozach międzynarodowych przedmiotowy pojazd niewyposażony w wymagany tachograf. Dostrzec przy tym trzeba, że za przejazd międzynarodowy w dniu 1.03.2025 r. nie nałożono na skarżącego odrębnej kary, co siłą rzeczy wyklucza możliwość podzielenia twierdzenia, że "organ uwzględnił w zaskarżonej decyzji naruszenie niewykazane podczas kontroli drogowej".

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, postępowanie przed organami administracji przeprowadzone zostało zgodnie z ogólnymi zasadami procedury administracyjnej, w szczególności nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., jak również art. 76 § 1 w zw. z art. 67 § 1 k.p.a. Sąd w działaniach organów nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym.

13. W świetle powyższych okoliczności skarga podlegała oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143)