Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 8

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 772/26

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Skład
Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban
Rozpoznanie
na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2026 r.
Sprawa
sprawy skargi G. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 kwietnia 2026 r., znak: 010070/680/1680883/2023 w przedmiocie zwrotu pobranego świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Zaskarżoną przez G. K. (G. K.), zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 10 kwietnia 2026 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2024 r. o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko Y. K. w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. w łącznej kwocie 500,00 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 20 lutego 2023 r. skarżąca wystąpiła do ZUS z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko Y. K. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.

Informacją z dnia 2 marca 2023 r. powiadomiono skarżącą o przyznaniu jej przedmiotowego świadczenia na dziecko.

Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego w okresie świadczeniowym od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. świadczenia wychowawczego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła w szczególności, że przebywała na terytorium polski, jako obywatelka Ukrainy, po 24 lutego 2022 r. i po otrzymaniu statusu "UKR". Jest migrantem wojennym. Jej dziecko urodziło się już na terytorium Polski i mieszka wraz z nią. Aż do chwili obecnej wszystkie jej wyjazdy nie przekraczały 30 dni. Na ta okoliczność przedstawiła dowody. Wniosła o uwzględnienie jej wyjaśnień i wskazanych dowodów na okoliczność, że wypłacone jej przedmiotowe świadczenie za okres od1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. zostało prawnie pobrane.

Wymienioną na wstępie decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Prezes wskazał, że skarżąca dnia 20 lutego 2023 r. wystąpiła do ZUS z wnioskiem o świadczenie wychowawcze na dziecko Y. K. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Informacją z dnia 2 marca 2023 r. w postępowaniu automatycznym zawiadomiono skarżącą o przyznaniu przedmiotowego świadczenia na dziecko. Prezes wskazał, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167, zwanej dalej ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa) prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom Ukrainy lub ich małżonkom, przebywającym w Polsce, których pobyt na terytorium Polski jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Jak stwierdził organ odwoławczy, aby pobyt w Polsce w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa Ukrainy, koniecznym jest spełnienie dwóch przesłanek: figurowania w rejestrze SPEC PESEL (a tym samym posiadanie nadanego numeru PESEL wraz ze statusem UKR) oraz figurowanie w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z poprawnymi danymi identyfikacyjnymi, okresami legalności i przekroczenia granic jako uchodźca wojenny. Decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. ZUS uchylił jednakże skarżącej prawo do pobranego świadczenia wychowawczego w okresie 2023/2024, ponieważ podczas dokonywanego przez ZUS odczytu danych w rejestrze SPEC PESEL oraz rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalono, że skarżąca wyjechała z Polski, a tym samym utraciła prawo do legalnego pobytu w Polsce. Jednakże, po skorygowaniu przez skarżącą na wezwanie ZUS nieprawidłowości w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej poprzez nadesłanie dnia 19 grudnia 2023 r. skanu własnego paszportu oraz paszportu dziecka, a także odpowiedzi otrzymanych od placówek Straży Granicznej w Korczowie i Medyce, w wyniku czego skarżącej decyzją ZUS z dnia 28 lutego 2024 r. przyznano prawo do świadczenia wychowawczego w okresie świadczeniowym 2023/2024 od lipca 2023 r. Skarżąca pobierała jednak świadczenie wychowawcze także w czerwcu 2023 r. Ponieważ skarżąca nie spełniała w tym miesiącu przesłanek do otrzymania świadczenia wychowawczego, ZUS decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. wskazał, że pobrane za ten miesiąc świadczenie w wysokości 559,90 zł, jest świadczeniem nienależnym i powinno zostać zwrócone do ZUS.

Skarżąca dnia 22 lipca 2024 r. wniosła odwołanie od tej decyzji do Prezesa ZUS. Prezes ZUS uznał, że wedle uzyskanych informacji, przyjazdy skarżącej do Polski przed 4 lipca 2023 r. nie zostały odnotowane lub nie posiadają stosownego oznaczenia wjazdu obywatela Ukrainy ewakuowanego w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, a tym samym nie jest możliwe uznanie, że skarżąca legalnie przebywała w Rzeczpospolitej w czerwcu 2023 r.

W związku z powyższym, zdaniem Prezesa, prawo do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r nie przysługuje, a wypłacone z tego tytułu kwoty stanowią nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi.

W skardze (wniesionej 8 maja 2026 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem w niej zaprezentowanym, że świadczenie wychowawcze za czerwiec 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Podniosła, że w tym okresie przebywała na terytorium Polski. Skarżąca oświadczyła, że od października 2022 r. trzykrotnie przekroczyła granicę z Polską: wjechała do Polski dnia 3 października 2022 r. przez przejście graniczne w Hrebennem, wyjechała z Polski w dniu 26 czerwca 2023 r. przez przejście graniczne w Medyce i ponownie wjechała do Polski w dniu 4 lipca 2023 r. Skarżąca podniosła, że brak pełnych wpisów w rejestrze Straży Granicznej ma charakter techniczny i pozostaje poza kontrolą skarżącej. Skarżąca oświadczyła, że obecnie podejmuje dalsze działania mające na celu wyjaśnienie sprawy oraz weryfikację danych dotyczących przekroczenia przez nią polskiej granicy.

Zdaniem skarżącej, braki w rejestrze Straży Granicznej nie powinny skutkować dla niej pozbawieniem prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. Dodatkowo skarżąca podniosła, że dowodem na jej obecność w Polsce w analizowanym okresie świadczeniowym jest przyznanie jej świadczenia od dnia 1 lipca 2023 r. Skarżąca wniosła o uwzględnienie dodatkowych dowodów, które zostaną przez nią uzupełnione po uzyskaniu dalszych odpowiedzi oraz dokumentów ze Straży Granicznej, uchylenie zaskarżonej decyzji, ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności oraz przedstawionych dowodów, oraz wstrzymanie obowiązku zwrotu świadczenia do czasu zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku organu i postanowień art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie są decyzje w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. z obowiązkiem jego zwrotu.

W podstawie prawnej kontrolowanych decyzji – organ pierwszej instancji przywołał jedynie art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 421, ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych natomiast w zaskarżonej decyzji, wskazał jako podstawę art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.).

Zgodnie z art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu.

Stosownie do postanowień ust. 2 art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się:

  1. 1) (uchylony);

1a) (uchylony);

  1. 2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;
  2. 3) (uchylony);
  3. 4) (uchylony);
  4. 5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, której świadczenie zostało przyznane, z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
  5. 6) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia.

Patrząc na motywy wydanych rozstrzygnięć organ pierwszej instancji stwierdził jedynie, że wypłacone skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie wskazując przy tym żadnych powodów takiego stanowiska, mimo, że przytoczony co dopiero art. 25 ust. 2 ustawy wskazuje przypadki, kiedy można uznać świadczenie wychowawcze za nienależnie pobrane.

Prezes ZUS natomiast, działając jako organ odwoławczy, o ile wskazał normę kompetencyjno-merytoryczną do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, to także nie wskazał, na jakiej podstawie prawnej uznał wypłacone skarżącej przedmiotowe świadczenie za nienależnie pobrane, a tym samym podlegające zwrotowi. Stwierdził jedynie, że ustalono na podstawie rejestru SPEC PESEL oraz Komendanta Głównego Straży Granicznej, iż skarżąca utraciła prawo do legalnego pobytu w Polsce W końcowym fragmencie motywów swojej decyzji, po przedstawieniu kiedy uznaje się pobyt obywatela Ukrainy za legalny i okoliczności z tym związanych odnośnie pobytu skarżącej w Polsce stwierdził, że: "natomiast świadczenie wychowawcze na dziecko pobrane bez spełnienia w owym czasie przesłanek niezbędnych do jego otrzymania rozumiane jest jako świadczenie nienależnie pobrane i winno zostać do ZUS zwrócone". Nie rozwinął jednak szerzej swojego stanowiska, która z przesłanek a art. 25 ust. 2, pozwalająca uznać przedmiotowe świadczenie za nienależnie pobrane według Prezesa w stanie faktycznym i prawnym zaistniała i dlaczego.

Wczytując się dalej w treść przedstawionego uzasadnienia zaskarżonej decyzji można oczywiście stwierdzić, że najprawdopodobniej Prezes uznał, iż chodzi to o przesłankę z pkt 6 ust. 2 art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci skoro poprzedzały to dywagacje organu na temat legalnego pobytu skarżącej przez warunkujący do tego okres na terenie Polski w przedmiotowym okresie świadczeniowym, nie mniej jednak Sąd nie może się tego domyślać i czynić swego rodzaju założenia.

Zdaniem Sądu takie uzasadnienie wydanej decyzji, jakie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji, nie mówiąc już o uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, którego w ogóle brak, jest niewystarczające. Oczywiście, że kwestie legalności pobytu skarżącej nie są bez znaczenia dla kwestii prawa do przedmiotowego świadczenia, to jednak rozstrzygnięcia jakie zapadły dotyczą uznania wypłaconego skarżącej, a uprzednio przyznanego jej świadczenia wychowawczego na dziecko w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r, jako świadczenia nienależnie pobranego. Skoro tak to wiąże się to przede wszystkim z wykładnią, czyli odczytaniem i zastosowaniem przepisu normującego kwestie nienależnie pobranego świadczenia, którym jest ust. 2 art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Wiąże się to zatem z operacją myślową organu pierwszej, jak i drugiej instancji, polegającą na odczytaniu treści przepisu – kiedy i w jakich okolicznościach uznaje się przedmiotowe świadczenie za nienależnie pobrane, a następnie zestawieniu tego wzorca z ustalonymi w sposób niewadliwy okolicznościami stanu faktycznego sprawy, by w konsekwencji zastosować wskazaną w przepisie dyspozycję, to jest nakaz powinnego zachowania się organu w tych okolicznościach z określeniem co grozi określonemu adresatowi władczego działania organu za niezastosowanie się do określonego w decyzji obowiązku.

Skoro żaden z organów nie dokonał przedstawienia rozumienia wskazanego przepisu art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, to Sąd jest na tym etapie zwolniony z dokonania wykładni tego przepisu, gdyż dokonując kontroli legalności decyzji wydawanej w danej sprawie administracyjnej także dokonuje kontroli prawidłowości dokonanej wykładni przepisów i ich zastosowania. Dopiero gdy to nastąpi Sąd będzie miał obowiązek oceny prawidłowości tego procesu odczytania treści przepisu, a właściwie mówiąc normy prawnej wysłowionej w treści tego przepisu.

Sąd administracyjny nie może się ani domyślać, ani dokonywać tego za organ.

Z tegoż względu decyzji obydwu instancji nie poddają się kontroli. Art. 107 § 3 k.p.a. zobowiązuje organ administracji, a więc także Prezesa ZUS, do wskazania, zgodnie z treścią tego przepisu, faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie na próżno znaleźć wyjaśnienie podstawy prawnej działania organów, rozumienia treści zastosowanego przepisu z odniesieniem się do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Obowiązek sporządzenia należytego uzasadnienia decyzji wiąże się bowiem z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji.

Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym, ograniczonym jedynie do kwestii związanej z legalnością i okresem pobytu skarżącej w Polsce w przedmiotowym okresie świadczeniowym nie jest w tym przypadku wystarczające. Prezes ZUS uwzględnił bowiem jedynie dane zawarte w rejestrze Straży Granicznej i SPEC PESEL. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe organów w tym zakresie nie może być jednak ograniczone tylko wyłącznie do sprawdzenia danych w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zwłaszcza w kwestii przekroczeń granicy państwa, wjazdów i wyjazdów do i z terytorium Ukrainy. Obowiązujące przepisy uzależniają przyznanie świadczenia od spełnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych "legalności pobytu", a nie dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze.

Niewątpliwie przedmiotowe rejestry stanowią dowód legalnego pobytu w Polsce, jednakże nie może to prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie, jak zdają się uważać organy (podobnie WSA w Kielcach w wyroku z 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 257/24), tym bardziej w sytuacji, gdy skarżąca podnosi konsekwentnie, że wraz z córką przebywały na terytorium Polski w czerwcu 2023 r. Skarżąca przedstawiła dowody na swój pobyt w Polsce w czerwcu 2023 r. w postaci umowy najmu mieszkania, rachunków oraz potwierdzeń płatności realizowanych na terytorium Polski, wyciągu bankowego potwierdzającego codzienne funkcjonowanie w Polsce, oraz inne dokumenty potwierdzające pobyt na terytorium Polski w czerwcu 2023 r., a także wystąpienia do Komendanta Straży Granicznej co do jej przekroczeń granicy i adnotacji w rejestrze z tym związanych. Dowody te wespół z innymi powinny być więc całościowo ocenione przez orzekające organy.

Dopiero to może dać podstawę do stwierdzenia ewentualnego zaistnienia przesłanki z ust. 2 art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i stwierdzenia, że doszło do nienależnego pobrania przedmiotowego świadczenia.

Zdaniem Sądu doszło zatem także i do naruszenia innych przepisów postępowania, a to: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1, art. 11 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. dając Sądowi podstawę do uchylenia kontrolowanych decyzji.

Takie działanie organów ZUS sprzeniewierza się zasadzie wyrażonej w art. 8 k.p.a., czyli zasadzie zaufania do organów państwa. W motywach rozstrzygnięć obowiązkiem organu, na co Sąd już wskazywał, jest przedstawić nie tylko stan faktyczny, ale i prawny, tj. wskazać jaki przepis obowiązuje i ma zastosowanie w tym stanie faktycznym i jakie jest jego rozumienie oraz podać powody podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W tym przejawia się nie tylko zasada praworządności (art. 6 k.p.a.), ale i przekonywania (art. 11 k.p.a.) i po prostu dobrej administracji, która obejmuje obowiązek starannego, bezstronnego zbadania relewantnych okoliczności sprawy, obowiązek rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, obowiązek uzasadnienia decyzji, prawo do bycia wysłuchanym i dostępu do akt (K. Milecka, Zasada dobrej administracji w orzecznictwie sądów unijnych, cz. I., EPS 2012, nr 2, s. 33-38).

W ponownym rozpoznaniu sprawy, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a., organy ZUS uwzględnią powyższe stanowisko Sądu dokonując uprzednio wskazanych powyżej ustaleń istotnych dla treści rozstrzygnięcia, a następnie podejmą właściwe rozstrzygnięcie do istoty tej sprawy. Sąd zwraca przy tym uwagę, że przesłanka nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, określona w art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, nie ma charakteru jednorodnego, który pozwalałby na automatyczne i bezrefleksyjne przyjęcie, że w każdej sytuacji przepis ten nie będzie odnosił się do elementu subiektywnego, czyli stanu świadomości (woli) osoby pobierającej wsparcie. W każdym przypadku organy państwa zobligowane są ocenić rzeczywisty stan faktyczny danej sprawy, a nie z góry przyjmować nienależność pobranego świadczenia. Odróżnić trzeba "nienależne świadczenie" (pojęcie obiektywne) od "świadczenia nienależnie pobranego", z którym mamy do czynienia wówczas, gdy można danej osobie przypisać określoną świadomość woli lub złe intencje polegające na wykorzystaniu błędu systemu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.