Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 3 września 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 719/26

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 27 lutego 2026 r. znak: SKO.E/4106/22/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, 5 i 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm. dalej: u.f.p.) oraz art. 26 ust. 2-4 i art. 32-36 ustawy z dnia 27 października 2017 r o finasowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 439, dalej: u.f.z.o.), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 29 sierpnia 2025 r. znak: WAK.3032.1.2024 i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że: określiło względem organu prowadzącego tj. F. M. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, beneficjent, fundacja) należną do zwrotu wysokość dotacji oświatowej przyznanej w 2022 r. na prowadzenie: Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C. 1" w T., Szkoły Policealnej "C.1" w T. oraz Medycznej Szkoły Policealnej "C." w T.:

1. 1) pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 27.344,71 zł i nakazało zwrot do budżetu Miasta Tarnowa ww. należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p.,
2. 2) wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 154.779,60 zł i nakazało zwrot do budżetu Miasta Tarnowa ww. należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W 2022 roku F. M. w T. pobrała dotację w łącznej wysokości 1 275 755,45 zł, w tym:

1. - 126.762,66 zł na prowadzenie Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C." w T., w tym dotację za tzw. efekt zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w łącznej wysokości 31.166,50 zł. W dniu 30 grudnia 2022 r. dokonano zwrotu kwoty dotacji w wysokości 5.860, 80 zł. W toku postępowania, weryfikacji w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji podlegała kwota 120.901,86 zł;
2. - 304.394,90 zł na prowadzenie Szkoły Policealnej "C.1" w T., tym dotację za tzw. efekt zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w łącznej wysokości 103 557,10 zł. W dniu 30.12.2022 r. dokonano zwrotu kwoty dotacji w wysokości 14 396,75 zł. W toku postępowania, weryfikacji w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji podlegała kwota 289.998,15 zł;
3. - 844.597,89 zł na prowadzenie Medycznej Szkoły Policealnej "C." w T., tym dotację za tzw. efekt zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w łącznej wysokości 174.680,45 zł. W dniu 30.12.2022 r. dokonano zwrotu kwoty dotacji w wysokości 32 515,84 zł. W toku postępowania, weryfikacji w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji podlegała kwota 812.082,05 zł.

Dotację wypłacono w 13 ratach (w przypadku Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w 12 ratach) w formie przelewów bankowych na wskazane przez organ prowadzący rachunki bankowe, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.

W okresie od dnia 23 marca do dnia 16 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Tarnowa przeprowadził kontrolę w Zaocznym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych "C.1" w T., Szkoły Policealnej "C.1." w T. oraz Medycznej Szkoły Policealnej "C." w T. w zakresie oceny prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, w tym przedstawionych danych o liczbie uczniów, w oparciu o dokumentację organizacyjną, finansową i dokumentację przebiegu nauczania.

W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości skutkujące określeniem części dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu: dotacji niewykorzystanej 36.757,48 zł, pobranej w nadmiernej wysokości 13.582,77 zł oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 157.896,86 zł - łącznie 208.237,11 zł. Protokół z kontroli został dostarczony skarżącej w dniu 27 lutego 2024 r., która nie wniosła zarzutów do ww. protokołu kontroli.

W związku z powyższym, Prezydent Miasta Tarnowa, zwrócił się do F. M. o podjęcie działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z należnymi odsetkami. Skarżąca pomimo skutecznego odbioru korespondencji w dniu 28 marca 2024 r. nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z § 6 ust. 9 uchwały i nie poinformował Prezydenta Miasta Tarnowa o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych, jak również nie dokonała zwrotu dotacji w wyznaczonym terminie.

Prezydent Miasta Tarnowa, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, o czym pismem z dnia 16 lipca 2024 r. zawiadomił stronę.

Po przeprowadzeniu postępowania, Prezydent Miasta Tarnowa, decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. znak: WAK.3032.1.2024, określił wysokość dotacji podlegającej zwrotowi w łącznej kwocie 182 124,31 zł, w tym: pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie: 27 344,71 zł; wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie: 154 779,60 zł. Powyższa kwota podlega zwrotowi do budżetu Miasta Tarnowa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych: od kwoty 27.344,71 zł zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 2 ustawy o finansach publicznych tj. od dnia 13 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 154.779,60 zł zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych tj. od dnia 16 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty.

W motywach rozstrzygnięcia, organ I instancji stwierdził, że w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyjaśnień złożonych przez stronę oraz zeznań świadków, iż w jednostkach dotowanych objętych postępowaniem doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, skarżąca zarzuciła:

1. 1. naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przytoczenie błędnej podstawy prawnej wydanej decyzji;
2. 2. naruszenie art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony lub odmówienie im mocy dowodowej a w konsekwencji nieustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego:
3. - odmówienie mocy dowodowej dokumentacji finansowej, umów, przelewów, dokumentacji przebiegu nauczania w postaci dzienników lekcyjnych, z których wynika fakt przeprowadzenia zajęć wykonanych w ramach usługi edukacyjnej,
4. - odmówienie mocy dowodowej dokumentom w postaci wyników kontroli, opinii złożonych we wniosku dowodowym z dnia 1 sierpnia 2025 r.
5. - nieuwzględnienie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania nauczycieli na okoliczności kwestionowane przez organ tj. wykonania usługi edukacyjnej,
6. - dokonanie dowolnej oceny dowodów w postaci zeznań świadków B. M. i M. C.,
7. 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż dotacja w kwotach wskazanych w decyzji została pobrana w nadmiernej wysokości i wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków nauczycieli, którzy realizowali zajęcia dodatkowe na okoliczności przeprowadzenia tych zajęć.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, po rozpoznaniu odwołania, wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 27 lutego 2026 r.

Na wstępie organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wskazał, że dotacja pobrana w nadmiernej wysokości dotyczy dwóch placówek - tj. Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C.1" oraz Szkoły Policealnej “C. 1".

W placówkach tych, zgodnie z ich statutami, nie był realizowany obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a zatem dotacja była przyznawana na zasadzie określonej w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Organ wskazał, że zgodnie z tym przepisem niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. W art. 26 ust. 3 u.f.z.o. ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że dowodem spełnienia kryterium frekwencyjnego są podpisy uczniów na listach obecności.

Inaczej mówiąc, dotacja w takim przypadku należna jest na każdego ucznia zapisanego do danej szkoły, który jednocześnie spełnił kryterium uczestnictwa w co najmniej połowie obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, a swoją obecność potwierdził poprzez uczynienie czytelnego podpisu.

Organ wskazał, że stosownie do § 4 Uchwały Nr XLVII/514/2017 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 grudnia 2017 r. wysokość dotacji w każdym miesiącu była uzależniona od liczby uczniów, ustalonej według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca. Organ prowadzący był obowiązany do piątego dnia każdego miesiąca składać do Prezydenta Miasta Tarnowa informację o liczbie uczniów, przy czym wykazy te miały być indywidualne, a każdy uczeń identyfikowany po numerze PESEL. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że ustalenia dotyczące tego, czy dotacja została pobrana w prawidłowej wysokości, dotyczą tego, czy każdomiesięcznie deklarowana przez organ prowadzący liczba wskazanych indywidualnie słuchaczy spełniających kryteria odpowiadała rzeczywistości. Prawidłowo również organ I instancji uwzględnił działanie mechanizmu, który wynikał ze sposobu raportowania, tj. danych i list słuchaczy za bieżący miesiąc oraz korygujących je w miesiącu przyszłym.

Organ odwoławczy wskazał, że istotny dla prawidłowości pobrania dotacji nie był stan faktyczny na pierwszy dzień roboczy miesiąca, lecz spełnienie kryterium frekwencyjnego w danym miesiącu, niezależnie od dnia zapisu do szkoły. Wskazał przy tym przykłady słuchaczy zapisanych w trakcie miesiąca, którzy mimo późniejszego zapisu zostali uwzględnieni przy ustalaniu należnej dotacji. Organ odwoławczy stwierdził również, że nie doszukał się sytuacji, kiedy ustalenia dotyczące wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości nie uwzględniałyby wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. I GSK 752/21, stwierdzającego nieważność uchwały w zakresie § 4 pkt 1 i wpływającego na wysokość dotacji żądanej do zwrotu.

W odniesieniu do Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C. 1" SKO wskazała, że organ I instancji poddał analizie księgę uczniów, dzienniki lekcyjne na lata szkolne 2021/2022 i 2022/2023 oraz zestawił wynikający z nich stan faktyczny z miesięcznymi informacjami o liczbie uczniów i korektami tych deklaracji. Organ odwoławczy stwierdził, że przy uwzględnieniu frekwencji za styczeń i luty 2022 r. należało dodatkowo wziąć pod uwagę obowiązujące w tym okresie czasowe ograniczenie funkcjonowania jednostek oświatowych, tj. okres od 1 stycznia do 9 stycznia oraz od 27 stycznia do 20 lutego, i oprzeć się na przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (dalej: r.s.r.c.). Wskazał, że jeżeli w danym miesiącu obowiązywało ograniczenie funkcjonowania szkoły, wówczas dotację należało obliczać według zasad określonych w § 10 ust. 9-13 r.s.r.c.

Na podstawie § 10 ust. 9 i 10 r.s.r.c. warunek uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych uznawało się za spełniony, gdy organizacja zajęć w tym semestrze umożliwiała uczniowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 44w ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do sposobu ustalania frekwencji w styczniu 2022 r. Wskazał, że w przypadku dwóch grup, tj. I LO 2021/2022 i II LO 2021/2022, okres zawieszenia zajęć był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, a zatem spełnienie wymogu frekwencyjnego należało ustalać w odniesieniu do bieżącego miesiąca, konkretnie do okresu bez ograniczeń w funkcjonowaniu, tj. od dnia 10 do dnia 26 stycznia 2022 r. W przypadku grup III A 2021/2022, III B 2021/2022, IV A 2021/2022 i V A 2021/2022 decydująca była natomiast frekwencja za ostatni miesiąc, w którym ograniczenie funkcjonowania szkoły było krótsze niż 40%, tj. grudzień 2021 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że całość ustaleń, łącznie z wykazem konkretnych uczniów, którzy ostatecznie nie byli uprawnieni do pobierania na nich dotacji, znalazła się w załączniku nr 1 do decyzji organu I instancji, a ustalenia te są metodologicznie i matematycznie poprawne oraz zgodne z wpisami w dziennikach zajęć i księdze uczniów.

Organ odwoławczy podał również szczegółowy przykład dotyczący grupy I LO. Wskazał, że w styczniu 2022 r. zaplanowano zajęcia na 9 stycznia oraz 15 stycznia, a stacjonarnie odbyły się zajęcia 15 stycznia. Z łącznie 10 godzin lekcyjnych zajęć obowiązkowych 8 godzin odbyło się stacjonarnie, co stanowiło 80%. Oznaczało to, że okres, w którym uczniów tej grupy nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły, nie był krótszy niż 40%, a zatem dla prawidłowości pobrania dotacji w styczniu należało przyjąć spełnienie wymogu frekwencyjnego w tym miesiącu. Organ wskazał, że wymogu nie spełniło 26 słuchaczy.

Z kolei w odniesieniu do grupy IIIA wskazał, że zajęcia obowiązkowe miały odbyć się 8, 9 i 15 stycznia, przy czym według dziennika zajęć, stacjonarnie realizowane były tylko zajęcia z 15 stycznia. Organ przyjął zatem odpowiednie założenia dotyczące okresu objętego ograniczeniem funkcjonowania szkoły i sposobu ustalania spełnienia wymogu frekwencyjnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że łącznie w styczniu 2022 r. pobrano dotację w nadmiernej wysokości na 89 słuchaczy Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C. 1" w T. Uwzględniono przy tym rzeczywistą liczbę słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu, tj. 91 osób, oraz informację o liczbie słuchaczy na luty 2022 r., gdzie wykazano liczbę 2 słuchaczy jako tych, którzy nie spełnili wymogu frekwencyjnego w styczniu.

W lutym 2022 r. okres ograniczenia funkcjonowania placówek trwał od dnia 1 do 20 dnia tego miesiąca. Według prawidłowych obliczeń organu I instancji okres, w którym nie obowiązywało ograniczenie, był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia, a według dzienników zajęć, zajęcia stacjonarne w ogóle się nie odbyły. Uzyskanie progu frekwencji upoważniającego do uzyskania dotacji było zatem uzależnione od spełnienia tego warunku w styczniu 2022 r. lub grudniu 2021 r., w zależności od grupy, do której należeli słuchacze.

Organ wskazał jednocześnie, że część spośród uczniów została na ten okres zapisana na pierwszy semestr w tej placówce. Oznaczało to, że przysługiwała na nich dotacja, jeżeli okres w danym miesiącu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły, był krótszy niż 40% i niemożliwe było spełnienie warunku uczestnictwa w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych według art. 26 ust. 2 u.f.z.o. oraz § 10 ust. 9 i 10 r.s.r.c., a organizacja zajęć w tym semestrze umożliwiała spełnienie warunku uczęszczania na poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne przewidziane w danym semestrze, w wymiarze co najmniej połowy czasu przeznaczonego na każde z tych zajęć.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z § 10 ust. 12a r.s.r.c. organ prowadzący był obowiązany do przekazania semestralnego rozkładu zajęć w pierwszym miesiącu otrzymywania przez niego dotacji na uczniów, dla których był to pierwszy semestr w placówce. Organ I instancji, opierając się na dziennikach zajęć, ustalił, że w przypadku części uczniów grupy IIIA na rok szkolny 2021/2022 zapisanych od 1 lutego 2022 r. zaistniała fikcja spełnienia wymogu frekwencyjnego, a przyznana na nich dotacja nie została wliczona do kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako pobrana w nadmiernej wysokości. W tym samym dzienniku wpisano również czterech kolejnych słuchaczy, którzy co prawda również zostali zapisani od dnia 1 lutego 2022 r., natomiast nie był to ich pierwszy semestr w tej konkretnej placówce przed okresem ograniczenia funkcjonowania.

W konsekwencji fikcja spełnienia frekwencji dotycząca słuchaczy pierwszego semestru nie znajduje zastosowania. Organ uwzględnił rzeczywistą liczbę słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu frekwencyjnego, tj. 12 osób, oraz zadeklarowaną przez organ prowadzący w marcu liczbę 2 słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu frekwencyjnego w lutym 2022 r.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że od marca 2022 r. nie obowiązywało już ograniczenie funkcjonowania szkoły, a zatem decydujące było spełnienie wymogu frekwencyjnego w danym miesiącu. W marcu pobrano dotację w nadmiernej wysokości na 1 słuchacza, zadeklarowanego w miesięcznej informacji za marzec pod poz. 111, która nie spełniła wymogu frekwencyjnego.

W kwietniu łącznie wymogu frekwencyjnego nie spełniło 60 słuchaczy, przy czym uwzględniając korektę z maja 2022 r., wskazującą, że w poprzednim miesiącu wymogu tego nie spełniło 53 słuchaczy, finalnie dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości na 7 słuchaczy. W maju i czerwcu po jednym słuchaczu, we wrześniu 3 słuchaczy, a w listopadzie 1 słuchaczki.

Organ odwoławczy podsumował, że finalnie w całym 2022 r. dotacja w części dotyczącej Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C.1" w T. pobrana została w nadmiernej wysokości na 113 słuchaczy. Przy stawce dotacji na jednego słuchacza wynoszącej 65,12 zł przełożyło się to na kwotę 7.358,56 zł. Szczegółowe wyliczenia zostały przedstawione w tabeli na stronie 10 decyzji organu I instancji

W odniesieniu do dotacji przekazanej na Szkołę Policealną "C.1" w T. organ wskazał, że sytuacja, jeśli chodzi o podstawę prawną i wysokość należnej dotacji, a także specyficzne ograniczenia funkcjonowania szkół i placówek, była identyczna jak w przypadku wcześniej analizowanej placówki. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, nie było już zasadne przywoływanie tych samych uregulowań ani przedstawianie tych samych założeń, w szczególności dotyczących tego, który okres należy przyjąć do ustalenia czy wymóg frekwencyjny został spełniony.

Kolegium wskazało, że za styczeń 2022 r. w przypadku słuchaczy z grup Florystyka -1 A 2021/2022, II A 2021/2022 oraz Technik Usług Kosmetycznych – III 2021/2022 i IV 2021/2022 dla oceny spełnienia kryterium frekwencji w tym miesiącu przyjęto styczeń 2022 r., ponieważ okres, w którym nie obowiązywało tych słuchaczy ograniczenie funkcjonowania szkoły, nie był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Frekwencję słuchaczy z pozostałych grup należało natomiast odnieść do grudnia 2021 r.

Organ odwoławczy odniósł się również do słuchaczy, dla których semestr od dnia 1 lutego 2022 r. był pierwszym semestrem w tej szkole. Wskazał, że regulacja dotycząca pierwszego semestru nie znajdowała zastosowania w przypadku S. H. z kierunku Florystyka, ponieważ według wpisów w księdze uczniów i dzienniku zajęć była ona zapisana już na wcześniejszy semestr. Podobnie rzecz miała się w przypadku słuchaczy kierunku Administracja grupa IA 2021/2022 – D. P., B. K. i P. G., a także kierunku Administracja grupa IIA 2021/2022 – P. K. W lutym, podobnie jak w przypadku poprzedniej placówki, z tego względu, że okres, w którym nie obowiązywały ograniczenia, był krótszy niż 40%, należało przyjąć frekwencję z okresów wcześniejszych, tj. w zależności od kierunku i grupy – ze stycznia 2022 r. lub grudnia 2021 r., według tych samych założeń co w przypadku poprzedniej szkoły. Od marca do grudnia 2022 r. nie obowiązywały już ograniczenia, a zatem ustalanie frekwencji odbywało się na zasadach ogólnych z art. 34 ust. 3 u.f.z.o. Organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez organ I instancji szczegółowe zestawienia i obliczenia zawarte na stronach 17–21 oraz w załącznikach do decyzji nr 2, nr 3 i nr 4 są poprawne.

Finalnie organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku Szkoły Policealnej "C. 1." w T. w 2022 r. pobrano dotację w nadmiernej wysokości w kwocie 19.986,15 zł.

Dalej organ odwoławczy odnosząc się do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wskazał przede wszystkim na wydatki poniesione na fakultety przygotowujące słuchaczy do egzaminu z kwalifikacji zawodowych w łącznej kwocie 121.500 zł, w tym ze środków przyznanych Medycznej Szkole Policealnej "C." 51.000 zł oraz ze środków przyznanych Szkole Policealnej "C.1" 70.500 zł. Wydatki te wynikały z faktur wystawionych przez Fundację E. z siedzibą w Ł. i zostały poniesione w ramach umów zawartych pomiędzy wskazanymi placówkami a f. na przeprowadzenie fakultetów, czyli zajęć nadobowiązkowych.

Zdaniem Kolegium beneficjent dotacji ma swobodę kontraktowania, jednak w przypadku wykorzystania środków publicznych w postaci dotacji oświatowej, relacja pomiędzy beneficjentem a kontrahentem musi być oceniana między innymi pod kątem ewentualnego naruszenia zasady zakazu wynagradzania się beneficjenta lub podmiotów z nim powiązanych z dotacji oświatowej, poza wyjątkiem wynagrodzenia za pełnienie funkcji dyrektora szkoły lub placówki. Wobec wydatkowania środków publicznych dochodzi dodatkowo kwestia oszczędności, efektywności wydatku oraz ponoszenia go zgodnie z zaciągniętym zobowiązaniem, o czym stanowi art. 44 ust. 3 u.f.p.

W przypadku umów z Fundacją E. szczególne znaczenie miał sposób ustalenia wynagrodzenia. Jego ostateczna wysokość była uzależniona od liczby słuchaczy uczestniczących w zajęciach, jednak nie przewidziano możliwości pomniejszenia wynagrodzenia w przypadku uczestnictwa mniejszej liczby słuchaczy. Zdaniem Kolegium oznaczało to częściowo niekorzystne dla beneficjenta ukształtowanie umowy, której realizacja została następnie sfinansowana ze środków publicznych. Niewiarygodne okazały się również dane dotyczące udziału słuchaczy w fakultetach, ponieważ z dzienników i wykazów wynikało, że w kilku przypadkach godziny zajęć dodatkowych kolidowały z zajęciami obowiązkowymi, a własnoręczne podpisy słuchaczy na zajęciach obowiązkowych wykluczały ich jednoczesne uczestnictwo w fakultetach. Zasady organizowania i dokumentowania zajęć dodatkowych zostały wcześniej uregulowane w statutach obu szkół. Zajęcia miały być dokumentowane w arkuszu organizacyjnym zajęć dodatkowych, zawierającym między innymi oznaczenie szkoły, semestru i przedmiotu, a nauczyciel miał uzupełnić temat przeprowadzonych zajęć, datę ich przeprowadzenia oraz opatrzyć podpisem fakt przeprowadzenia zajęć.

Zajęcia te powinny być dokumentowane w dzienniku zajęć dodatkowych, do którego wpisywano imiona i nazwiska słuchaczy, daty i terminy przeprowadzonych zajęć, liczbę godzin oraz obecność słuchaczy, a nauczyciel potwierdzał przeprowadzenie zajęć podpisem.

W tych okolicznościach nie mógł, zdaniem organu odwoławczego, zasłużyć na uwzględnienie wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania nauczycieli na okoliczności, które sam beneficjent przewidział do wykazywania za pomocą dzienników zajęć dodatkowych i arkusza organizacyjnego, a których to dokumentów wiarygodność została skutecznie podważona - skoro część wpisów co do obecności słuchaczy kolidowała z ich obecnością na zajęciach obowiązkowych w tym samym czasie. Bez obiektywnego potwierdzenia uczestnictwa słuchaczy w tych zajęciach nie można stwierdzić, że zajęcia sfinansowane ze środków publicznych rzeczywiście zostały zrealizowane w sposób uprawniający do sfinansowania ich z dotacji. Nie można również stwierdzić, że poniesione wydatki rzeczywiście odpowiadały zaciągniętemu zobowiązaniu, skoro wysokość wynagrodzenia była odnoszona do liczby słuchaczy.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wydatki te nie spełniają kryterium kwalifikowalności wynikającego z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w związku z art. 44 ust. 3 u.f.p. Beneficjent miał możliwość wykazania prawidłowości wydatków, ponieważ był w tym zakresie wielokrotnie wzywany, zarówno w trakcie kontroli, jak i już w toku właściwego postępowania.

Kolejnym zakwestionowanymi wydatkami były wynagrodzenia M. C. w łącznej kwocie 11.645,67 zł, w tym 10.344,43 zł sfinansowane z dotacji przekazanej Medycznej Szkole Policealnej "C.", 837,31 zł ze środków Szkoły Policealnej "C.1" oraz 463,93 zł ze środków Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C. 1". Pomimo wezwań kierowanych zarówno w trakcie kontroli, jak i w toku właściwego postępowania, skarżąca nie przedłożyła jednak dokumentów, z których wynikałoby, w jakiej formie zlecenie było realizowane, jakie konkretnie czynności wykonywano w ramach umowy, w jaki sposób je dokumentowano i w jaki sposób następowało rozliczenie ze zleceniodawcą, w tym w jaki sposób stwierdzano prawidłowość realizacji zlecenia.

Zdaniem Kolegium, samo twierdzenie o wykonywaniu czynności nie było wystarczające, ponieważ środki pochodzące z dotacji muszą być wydatkowane na ściśle określony cel ustawowy, a fakt właściwego wykorzystania dotacji powinien być odpowiednio udokumentowany. Obowiązkiem prowadzącego placówki oświatowe, jest rzetelne dokumentowanie nie tylko samego faktu poniesienia wydatku, ale również okoliczności przeznaczenia środków dotacji na realizację zadań prowadzonej placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Beneficjent jest zobowiązany do dołożenia szczególnej staranności w celu wiarygodnego udokumentowania poniesionych wydatków na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji.

Na gruncie niniejszej sprawy beneficjent dotacji nie wykazał, że umowa zlecenia była rzeczywiście realizowana, ponieważ poza oświadczeniami zleceniobiorcy brak było jakiegokolwiek materialnego śladu jej wykonywania. Organ I instancji trafnie, zdaniem organu odwoławczego, podniósł również, że mimo określenia czynności wykonywanych przez M. C. jako "nadzór dydaktyczny", czynności te mieściły się w istocie w zakresie "nadzoru pedagogicznego", o którym mowa w art. 55 ust. 1 u.p.o. W przypadku szkół niepublicznych nadzór pedagogiczny sprawuje właściwy miejscowo kurator oświaty, natomiast statuty szkół przewidywały, że taki nadzór będzie sprawował dyrektor. Statuty nie przewidywały natomiast podmiotu wykonującego zadania w zakresie "nadzoru dydaktycznego".

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, tego rodzaju wydatek nie może stanowić wydatku kwalifikowanego. Nie tylko nie dało się dopatrzeć na podstawie przedstawionej dokumentacji związku wydatku z procesem kształcenia, wychowania i opieki, ale również nie można było mówić o oszczędności i efektywności takiego wydatku.

Ściśle powiązane z powyższymi wydatkami były także wydatki na podróże służbowe dotyczące M. C., w łącznej kwocie 757,48 zł, sfinansowane ze środków dotacyjnych Medycznej Szkoły Policealnej "C." w T. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nie była to podróż służbowa, ponieważ M. C. podjęła się świadczenia umowy zlecenia w innym mieście niż to, w którym mieszkała. Nie sposób było również wskazać, aby wydatek ten był bezpośrednio związany z realizacją celu w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.

Kolejnym zakwestionowanym wydatkiem była składka ubezpieczeniowa PZU EDUKACJA nr [...] w łącznej kwocie 754,75 zł. Umowa ubezpieczenia nie służyła jednak celom kształcenia w szkołach i stanowiła w istocie wydatek organu prowadzącego, ponieważ chroniła jego interesy majątkowe.

Na etapie kontroli zakwestionowano także wydatki na rachunki energii elektrycznej w łącznej kwocie 1.308,38 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że dochodziło do podwójnego finansowania tego samego wydatku, czyli kosztów energii elektrycznej. O ile koszty energii elektrycznej mogą być co do zasady ponoszone ze środków dotacyjnych, o tyle podwójne ich opłacenie stanowi wydatek nieoszczędny i nieefektywny, czyli dokonany z naruszeniem art. 44 ust. 3 lit. a i b u.f.p.

Kolejna część dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotyczy kosztów transportu na kwotę 1.353 zł poniesioną ze środków przyznanych Medycznej Szkole Policealnej "C.". W trakcie kontroli nie udało się uzyskać od organu prowadzącego przekonujących dokumentów świadczących., że przedmiot usługi związany był z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Wyjaśnienia strony, że transport dotyczył bazy dydaktycznej, nie są wystarczające.

Następnie organ odwoławczy zakwestionował wydatki na usługi informatyczne w łącznej wysokości 33.681,48 zł wykupione w spółce P. Sp. z o.o. Podstawowym argumentem był brak wykazania rzeczywistej realizacji usług na rzecz beneficjenta dotacji. Jedyną dokumentacją były faktury. Beneficjent twierdził, że usługi dotyczyły najmu systemu informatycznego oraz wskazał funkcje poszczególnych aplikacji, ale nie przedłożył umowy ani dokumentów potwierdzających rzeczywiste świadczenie usług. Organ zwracał się o takie dokumenty, wskazując nawet możliwość przedstawienia zrzutów ekranów aplikacji. Brak potwierdzenia świadczenia usług działał na niekorzyść strony, ponieważ same faktury nie stanowią dowodu zdarzenia gospodarczego pozwalającego powiązać wydatek z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki ani ocenić go pozytywnie pod kątem art. 44 ust. 3 u.f.p.

Dodatkowo według informacji z KRS usługi IT nie były przedmiotem działalności spółki P. Spółka była również powiązana osobowo z beneficjentem dotacji, ponieważ B. Ł. była członkiem jej zarządu w latach 2014–2023.

Zakwestionowano również część kosztów doradztwa podatkowego w kwocie 206,93 zł, poniesioną ze środków Medycznej Szkoły Policealnej "C.". W tym przypadku koszty dotyczyły sporządzenia projektu uchwały Rady F. o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i udzieleniu absolutorium zarządowi, a także przygotowania i złożenia wniosków do KRS. Tym samym wydatek ten nie był bieżącym wydatkiem szkoły, lecz wydatkiem samego organu prowadzącego związanym z jego aktywnością pozaświatową.

Ostatnim z zakwestionowanych wydatków było wynagrodzenie B. M., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą E. B. M., w łącznej kwocie 10.916,62 zł, wynikające z umowy zlecenia z dnia 1 stycznia 2022 r. i finansowane z dotacji przekazanej Medycznej Szkole Policealnej "C." w kwocie 7.666,58 zł, Szkole Policealnej "C. P." w kwocie 2.191,52 zł oraz Zaocznemu Liceum Ogólnokształcącemu dla Dorosłych "C.1" w kwocie 1.058,52 zł. Mimo wezwań kierowanych zarówno w trakcie kontroli, jak i na etapie właściwego postępowania, nie wykazano rzeczywistej realizacji tej umowy. Beneficjent ograniczył się do wyjaśnień dotyczących zakresu zadań B. M., ale nie udowodnił, że zadania te faktycznie były realizowane. Z zeznań wynikało, że wizyty w szkołach nie były potwierdzane, praca zdalna nie była dokumentowana, nie sporządzano notatek z przebiegu spotkań i nie przygotowywano raportów.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że deklarowane czynności, takie jak sprawdzanie planu zajęć, bieżące uzupełnianie dziennika, kontrolowanie bazy klientów, zgodności liczby słuchaczy z RSPO, odnawianie licencji oprogramowania, nadzorowanie przepływu zamówień czy ewentualnej kondycji budynku, częściowo pozostawały zbieżne z zadaniami dyrektorów placówek. W konsekwencji częściowo dochodziło do dublowania kompetencji.

Zasadniczo zatem, zdaniem organu odwoławczego, realizacja umowy z B. M. nie została wykazana. Nie przedłożono dokumentacji, z której wynikałoby, że istniał ekwiwalent wynagrodzenia w postaci rzeczywiście zrealizowanych usług, a same zeznania nie były przekonujące. Oznaczało to, że nie wykazano związku wydatku z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a także nie wykazano efektywności tego wydatku.

Następnie, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, uznając je za bezzasadne.

Dodatkowo wyjaśnił, że powodem uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy było po pierwsze błędne podanie w rozstrzygnięciu decyzji nazwy jednej ze szkół, z którą związany jest obowiązek zwrotu dotacji, a po drugie zawarte w decyzji organu I instancji rozstrzygnięcie o odsetkach. Organ I instancji w swojej decyzji (w tym przede wszystkim w jej kluczowym elemencie tj. rozstrzygnięciu) posługuje się nazwą jednej ze szkół: Zaoczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "C." w T., podczas, gdy właściwa jej nazwa to Zaoczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "C.1" w T. Niemniej, mając chociażby na względzie znajdujące się w aktach sprawy dokumenty czy to w postaci statutu ww. placówki, czy protokołu kontroli, a nawet dzienników zajęć, nie może budzić wątpliwości, że w istocie chodzi o ten sam podmiot. Istotne jest jednak to, że wada ta wystąpiła również w rozstrzygnięciu decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa, co uniemożliwiało utrzymanie jej w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - bowiem utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy podzielił co do zasady ustalenia organu I instancji w całości, jednocześnie odniósł się do każdej z kluczowych dla sprawy okoliczności w uzasadnieniu swojej decyzji.

Kolejnym powodem podjęcia reformatoryjnej decyzji było zawarcie w decyzji organu I instancji rozstrzygnięcia o należnych odsetkach wyznaczające początek biegu terminu ich naliczania. Rozstrzygnięcie o odsetkach tymczasem nie stanowi obligatoryjnego elementu decyzji zwrotowej (por. uzasadnienie wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. I SA/Rz 877/19). W niniejszej sprawie organ I instancji nie popełnił błędu i jedynie nakazał dokonanie zwrotu określonej należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych", odstąpiono od wskazania początkowej daty naliczania odsetek w sentencji decyzji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

1. 1. naruszenie norm prawa proceduralnego:
2. a) art. 6 i 8 §1 i § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji wbrew zasadzie praworządności oraz zasadzie zaufania, a także zasadzie utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, tj. prowadzenia postępowania wbrew wynikom kontroli innych organów, tj. wyników kontroli NIK oraz audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2022 r.;
3. b) art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony lub odmówienie im mocy dowodowej a w konsekwencji nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego:
4. - odmówienie mocy dowodowej dokumentacji finansowej, umów, przelewów, dokumentacji przebiegu nauczania w postaci dzienników lekcyjnych, z których wynika fakt przeprowadzenia zajęć wykonanych w ramach usługi edukacyjnej,
5. - odmówienie mocy dowodowej dokumentom w postaci wyników kontroli, opinii złożonych we wniosku dowodowym z dnia 1 sierpnia 2025 r.
6. - nieuwzględnienie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania nauczycieli - na okoliczności kwestionowane przez organ tj. wykonania usługi edukacyjnej
7. - dokonanie dowolnej oceny dowodów w postaci zeznań świadków B. M. i M. C.;
8. - dokonanie odmiennych ustaleń w zakresie kwot dotacji pobranych w nadmiernej wysokości niż ustalenia wynikające z treści protokołu z kontroli nr [...];
9. - art. 15 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości sprawy w ramach II instancji a jedynie powielenie ustaleń dokonanych przez organ I instancji.

Podniosła, że powyższe uchybienia formalne miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, które skutkowały uznaniem, iż doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w kwotach wskazanych w treści decyzji;

1. 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż dotacja w kwotach wskazanych w decyzji została pobrana w nadmiernej wysokości i wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;
2. 3. naruszenie norm prawa materialnego:
3. - art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż kwota wskazana w decyzji podlega zwrotowi jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrana w nadmiernej wysokości;
4. - art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe poprzez jego pominięcie przy ocenie realizacji zajęć nieobowiązkowych za pośrednictwem podmiotu trzeciego;
5. - art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt b u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez ich pominięcie przy ocenie wydatków związanych z zadaniami organu prowadzącego szkoły.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie.

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest częściowo uzasadniona.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że przeprowadzona kontrola akt administracyjnych wskazuje na bezzasadność zarzutów dotyczących sposobu gromadzenia przez organy materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienia słusznych wniosków strony, nie odniesienia się w uzasadnieniu do jej zarzutów, a w konsekwencji błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

Organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy, który w wyczerpujący sposób oceniły, omówiły też bardzo dokładnie cały ustalony stan faktyczny oraz dowody, na których te ustalenia zostały oparte. Powyższe znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, gdzie w wyczerpujący sposób przedstawiły swój tok rozumowania. Dotyczy to w szczególności omówienia, które dowody i z jakich przyczyn uznane zostały za wiarygodne i wzięte za podstawę ustaleń faktycznych.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Lektura uzasadnień decyzji prowadzi do wniosku, iż organy w wystarczający sposób ustosunkowały się do zarzutów formułowanych przez skarżącą i przedstawiły stanowisko w kwestii zasadności zwrotu dotacji.

Dokonana przez Sąd kontrola nie ujawniła, by w jakikolwiek sposób ograniczano skarżącej możliwość składania oświadczeń czy dokumentów, przeglądania akt, ustosunkowania się do gromadzonych przez organ dowodów, czy brania udziału w czynnościach.

Z kolei zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwała tego skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w k.p.a., a przywołanych w skardze w związku z przepisami towarzyszącymi.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1. 1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
2. a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy - w wysokości nieprzekraczającej:
3. – 250% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215 oraz z 2021 r. poz.
4. 4) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1,
5. – 150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek, aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a,
6. b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 i 15172021 r. poz. 1212),

1. 2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:
2. a) książki i inne zbiory biblioteczne,
3. b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,
4. c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
5. d) meble,
6. e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.

Dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania (ust. 3).

Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (aktualnie t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 820, dalej: u.p.o.), organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1. 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2. 2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3. 3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4. 4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5. 5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6. 6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki.;
7. 7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.

Dalej, stosownie do treści art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1. 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2. 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
3. - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3).

Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5).

Z ust. 6 wynika, iż odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1. 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2. 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości jest obowiązany ten, kto tę dotację otrzymał na określone zadania i dotacji nie wykorzystał, ponieważ nie zapłacił za te zadania. Zwrotowi podlega zatem w oparciu o ten przepis jedynie nadwyżka dotacji, która przekracza kwotę dotacji wynikającą z przepisów, z treści umowy, a także przekraczająca kwotę niezbędną na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania.

W art. 252 u.f.p. brak jest definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. M. Stawiński Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019, komentarz do art. 252). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. I SA/Sz 235/18, CBOSA).

Przedmiotowa sprawa dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak tej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.

Dotacje przeznaczane na realizację zadań placówek oświatowych ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków danej placówki. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji jego zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków placówki oświatowej. Dotacja oświatowa nie służy subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez placówkę oświatową bądź organ prowadzący taką placówkę, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków.

Po stronie beneficjenta, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest m.in. wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację. Tym samym, środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 35 ust.1 u.f.z.o. Nie można z tej dotacji ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani twierdzić, że wystarczy dotacje przeznaczyć na bieżącą działalność placówki bez wskazania konkretnego celu. Podkreślenia wymaga, że to beneficjent dotacji powinien wykazać, że pokryty dotacją wydatek stanowił bieżący wydatek poniesiony na realizację zadania oświatowego.

W tym kontekście niewątpliwie uprawniona jest weryfikacja dokumentacji dotyczącej wydatkowania dotacji oraz celów, na które je przeznaczono. W sytuacji zatem, gdy strona nie jest w stanie prawidłowo udokumentować wydatku, to zasadne jest zakwestionowanie takiego "wydatku" niezależnie od tego czy służył on celom wskazanym w u.f.z.o. Dlatego też, nie wystarczy, aby beneficjent wskazał, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów.

Gdyby intencją ustawodawcy było wsparcie całokształtu działalności placówki oświatowej z racji jej statusu podmiotowego - wówczas przepis nie zawierałby ograniczenia wskazującego na określone zadania, a to w sferze "kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" oraz zbędne byłoby zdanie drugie tego przepisu - zastrzegające wykorzystanie dotacji jedynie na pokrycie wydatków bieżących placówki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. I SA/Sz 974/18, CBOSA).

Z art. 35 ust. 3 u.f.z.o. wynika, że dotacja może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją określonych zadań, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona. Ustawodawca jasno powiązał finansowanie wydatku bieżącego z dotacji z rokiem budżetowym, na który to wsparcie finansowe zostaje przekazane. Zatem otrzymana dotacja dotycząca 2022 r. mogła być wydatkowana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1.

Ustawodawca sprecyzował w art. 252 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, że odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1. 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2. 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Dotacja pobrana w nadmiernej wysokości dotyczy dwóch placówek prowadzonych przez skarżącą - tj. Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C.1" oraz Szkoły Policealnej “C.1".

W placówkach tych, zgodnie z ich statutami, nie był realizowany obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a zatem dotacja była przyznawana na zasadzie określonej w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Zgodnie z tym przepisem niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 26 ust. 3 u.f.z.o., dowodem spełnienia kryterium frekwencyjnego są podpisy uczniów na listach obecności. Nie ma zatem możliwości innego dokumentowania obecności.

Organy w pełni uwzględniły wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. I GSK 752/21, stwierdzający nieważność Uchwały Nr XLVII/514/2017 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 grudnia 2017 r. w zakresie § 4 pkt 1, zgodnie z którym wysokość dotacji w każdym miesiącu była uzależniona od liczby uczniów, ustalonej według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca i badały każdorazowo cały miesiąc.

Przy uwzględnieniu frekwencji za styczeń i luty 2022 r. należało ponadto wziąć pod uwagę obowiązujące w tym okresie czasowe ograniczenie funkcjonowania jednostek oświatowych, tj. okres od 1 stycznia do 9 stycznia oraz od 27 stycznia do 20 lutego, i oprzeć się na przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Jeżeli w danym miesiącu obowiązywało ograniczenie funkcjonowania szkoły, wówczas dotację należało obliczać według zasad określonych w § 10 ust. 9-13 r.s.r.c. Na podstawie § 10 ust. 9 i 10 r.s.r.c. warunek uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych uznawało się za spełniony, gdy organizacja zajęć w tym semestrze umożliwiała uczniowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 44w ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

W odniesieniu do Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C.1" Kolegium szczegółowo i prawidłowo odniosło się do sposobu ustalania frekwencji w styczniu 2022 r. na podstawie zgromadzonych dokumentów. Wskazało, że w przypadku dwóch grup, tj. I LO 2021/2022 i II LO 2021/2022, okres zawieszenia zajęć był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, a zatem spełnienie wymogu frekwencyjnego należało ustalać w odniesieniu do bieżącego miesiąca, konkretnie do okresu bez ograniczeń w funkcjonowaniu, tj. od dnia 10 do dnia 26 stycznia 2022 r. W przypadku grup III A 2021/2022, III B 2021/2022, IV A 2021/2022 i V A 2021/2022 decydująca była natomiast frekwencja za ostatni miesiąc, w którym ograniczenie funkcjonowania szkoły było krótsze niż 40%, tj. grudzień 2021 r. Całość ustaleń, łącznie z wykazem konkretnych uczniów, którzy ostatecznie nie byli uprawnieni do pobierania na nich dotacji, znalazła się w załączniku nr 1 do decyzji organu I instancji, a ustalenia te są w pełni prawidłowe oraz zgodne z wpisami w dziennikach zajęć i księdze uczniów.

Łącznie w styczniu 2022 r. pobrano dotację w nadmiernej wysokości na 89 słuchaczy Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C.1" w T. Uwzględniono przy tym rzeczywistą liczbę słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu, tj. 91 osób, oraz informację o liczbie słuchaczy na luty 2022 r., gdzie wykazano liczbę 2 słuchaczy jako tych, którzy nie spełnili wymogu frekwencyjnego w styczniu.

W lutym 2022 r. okres ograniczenia funkcjonowania placówek trwał od dnia 1 do 20 dnia tego miesiąca. Według prawidłowych obliczeń organu I instancji okres, w którym nie obowiązywało ograniczenie, był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia, a według dzienników zajęć, zajęcia stacjonarne w ogóle się nie odbyły. Uzyskanie progu frekwencji upoważniającego do uzyskania dotacji było zatem uzależnione od spełnienia tego warunku w styczniu 2022 r. lub grudniu 2021 r., w zależności od grupy, do której należeli słuchacze.

Część uczniów została na ten okres zapisana na pierwszy semestr w tej placówce. Oznaczało to, że przysługiwała na nich dotacja, jeżeli okres w danym miesiącu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły, był krótszy niż 40% i niemożliwe było spełnienie warunku uczestnictwa w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych według art. 26 ust. 2 u.f.z.o. oraz § 10 ust. 9 i 10 r.s.r.c., a organizacja zajęć w tym semestrze umożliwiała spełnienie warunku uczęszczania na poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne przewidziane w danym semestrze, w wymiarze co najmniej połowy czasu przeznaczonego na każde z tych zajęć.

Organ I instancji, opierając się na dziennikach zajęć, ustalił, że w przypadku części uczniów grupy IIIA na rok szkolny 2021/2022 zapisanych od 1 lutego 2022 r. zaistniała fikcja spełnienia wymogu frekwencyjnego, a przyznana na nich dotacja nie została wliczona do kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako pobrana w nadmiernej wysokości. W tym samym dzienniku wpisano również czterech kolejnych słuchaczy, którzy co prawda również zostali zapisani od dnia 1 lutego 2022 r., natomiast nie był to ich pierwszy semestr w tej konkretnej placówce przed okresem ograniczenia funkcjonowania.

W konsekwencji fikcja spełnienia frekwencji dotycząca słuchaczy pierwszego semestru nie znajduje zastosowania. Organ uwzględnił rzeczywistą liczbę słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu frekwencyjnego, tj. 12 osób, oraz zadeklarowaną przez organ prowadzący w marcu liczbę 2 słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu frekwencyjnego w lutym 2022 r.

Dalej Kolegium prawidłowo wskazało, że od marca 2022 r. nie obowiązywało już ograniczenie funkcjonowania szkoły, a zatem decydujące było spełnienie wymogu frekwencyjnego w danym miesiącu. W marcu pobrano dotację w nadmiernej wysokości na 1 słuchacza, zadeklarowanego w miesięcznej informacji za marzec pod poz. 111, który nie spełnił wymogu frekwencyjnego.

W kwietniu łącznie wymogu frekwencyjnego nie spełniło 60 słuchaczy, przy czym uwzględniając korektę z maja 2022 r., wskazującą, że w poprzednim miesiącu wymogu tego nie spełniło 53 słuchaczy, finalnie dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości na 7 słuchaczy. W maju i czerwcu wymogu nie spełniło po jednym słuchaczu, we wrześniu 3 słuchaczy, a w listopadzie 1 słuchacz.

W całym 2022 r. dotacja w części dotyczącej Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "C.1" w T. pobrana została w nadmiernej wysokości na 113 słuchaczy. Przy stawce dotacji na jednego słuchacza wynoszącej 65,12 zł przełożyło się to na kwotę 7.358,56 zł. Szczegółowe wyliczenia zostały przedstawione w tabeli na stronie 10 decyzji organu I instancji.

W odniesieniu do dotacji przekazanej na Szkołę Policealną "C.1" za styczeń 2022 r. w przypadku słuchaczy z grup Florystyka - IA 2021/2022, IIA 2021/2022 oraz Technik Usług Kosmetycznych – III 2021/2022 i IV 2021/2022 dla oceny spełnienia kryterium frekwencji w tym miesiącu przyjęto styczeń 2022 r., ponieważ okres, w którym nie obowiązywało tych słuchaczy ograniczenie funkcjonowania szkoły, nie był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Frekwencję słuchaczy z pozostałych grup należało natomiast odnieść do grudnia 2021 r.

Organ odwoławczy odniósł się również do słuchaczy, dla których semestr od dnia 1 lutego 2022 r. był pierwszym semestrem w tej szkole. Wskazał, że regulacja dotycząca pierwszego semestru nie znajdowała zastosowania w przypadku S. H. z kierunku Florystyka, ponieważ według wpisów w księdze uczniów i dzienniku zajęć była ona zapisana już na wcześniejszy semestr. Podobnie rzecz miała się w przypadku słuchaczy kierunku Administracja grupa IA 2021/2022 – D. P., B. K. i P. G., a także kierunku Administracja grupa IIA 2021/2022 – P. K. W lutym, z tego względu, że okres, w którym nie obowiązywały ograniczenia, był krótszy niż 40%, należało przyjąć frekwencję z okresów wcześniejszych, tj. w zależności od kierunku i grupy – ze stycznia 2022 r. lub grudnia 2021 r. Od marca do grudnia 2022 r. nie obowiązywały już ograniczenia, a zatem ustalanie frekwencji odbywało się na zasadach ogólnych z art. 34 ust. 3 u.f.z.o.

Kolegium prawidłowo uznało, że przedstawione przez organ I instancji szczegółowe zestawienia i obliczenia zawarte na stronach 17–21 oraz w załącznikach do decyzji nr 2, nr 3 i nr 4 są poprawne i stwierdziło, że w przypadku Szkoły Policealnej "C.1" w T. w 2022 r. pobrano dotację w nadmiernej wysokości w kwocie 19.986,15 zł.

Sąd podziela zatem ustalenia organów w zakresie określenia wysokości dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Z wydanych w sprawach decyzji organu I instancji precyzyjnie wynika bowiem sposób, w jaki organ ustalił liczbę uczniów w poszczególnych miesiącach w podziale na poszczególne placówki, a w aktach sprawy znajdują się imienne wykazy tych uczniów.

W odniesieniu do zakwestionowanych wydatków, Sąd jeszcze raz wskazuje, że dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Wobec tego, zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach u.f.z.o. - niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, oraz zarazem niestanowiących wydatków bieżących szkoły (przedszkola) lub placówki - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

Prawidłowo organy zakwestionowały wydatki na rachunki energii elektrycznej w łącznej kwocie 1.308,38 zł. Dochodziło w tym wypadku do podwójnego finansowania tego samego wydatku, czyli kosztów energii elektrycznej. O ile koszty energii elektrycznej mogą być co do zasady ponoszone ze środków dotacyjnych, o tyle podwójne ich opłacenie stanowi wydatek nieoszczędny i nieefektywny, czyli dokonany z naruszeniem art. 44 ust. 3 lit. a i b u.f.p.

Kolejnym zakwestionowanym wydatkiem była składka ubezpieczeniowa PZU EDUKACJA nr [...] w łącznej kwocie 754,75 zł. Organy zasadnie przyjęły, że umowa ubezpieczenia nie służyła jednak celom kształcenia w szkołach i stanowiła w istocie wydatek organu prowadzącego, ponieważ chroniła jego interesy majątkowe, a zatem nie mogła zostać sfinansowana z dotacji.

Prawidłowo zakwestionowano również część kosztów doradztwa podatkowego w kwocie 206,93 zł, poniesioną ze środków Medycznej Szkoły Policealnej "C.", które dotyczyły sporządzenia projektu uchwały Rady F. o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i udzieleniu absolutorium zarządowi, a także przygotowania i złożenia wniosków do KRS. Tym samym wydatek ten nie był bieżącym wydatkiem szkoły, lecz wydatkiem samego organu prowadzącego związanym z jego aktywnością pozaświatową.

Kolejna część dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotyczy kosztów transportu na kwotę 1.353 zł poniesioną ze środków przyznanych Medycznej Szkole Policealnej "C.". Organom nie udało się uzyskać od organu prowadzącego, przekonujących dokumentów potwierdzających, że przedmiot usługi związany był z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.

Sąd podziela w związku z tym stanowisko, że wydatkowa z dotacji kwota na zapłatę wynagrodzenia na rzecz Fundacji E. (która na podstawie zawartych ze stroną skarżącą umów świadczyła usługi edukacyjno-pedagogiczne w kontrolowanych placówkach), w stosunku do której organ prowadzący szkołę nie przedstawił dowodów na jej wydatkowanie zgodnie z celami określonymi w ww. przepisach, stanowi dotację wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem.

W przypadku umów z Fundacją E. ostateczna wysokość wynagrodzenia była uzależniona od liczby słuchaczy uczestniczących w zajęciach, jednak nie przewidziano możliwości pomniejszenia wynagrodzenia w przypadku uczestnictwa mniejszej liczby słuchaczy. Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że było to częściowo niekorzystne dla beneficjenta ukształtowanie umowy, której realizacja została następnie sfinansowana ze środków publicznych. Niewiarygodne okazały się również dane dotyczące udziału słuchaczy w fakultetach, ponieważ z dzienników i wykazów wynikało, że w kilku przypadkach godziny zajęć dodatkowych kolidowały z zajęciami obowiązkowymi, a własnoręczne podpisy słuchaczy na zajęciach obowiązkowych wykluczały ich jednoczesne uczestnictwo w fakultetach. Zasady organizowania i dokumentowania zajęć dodatkowych zostały uregulowane w statutach obu szkół. Zajęcia miały być dokumentowane w arkuszu organizacyjnym zajęć dodatkowych, zawierającym między innymi oznaczenie szkoły, semestru i przedmiotu, a nauczyciel miał uzupełnić temat przeprowadzonych zajęć, datę ich przeprowadzenia oraz opatrzyć podpisem fakt przeprowadzenia zajęć.

Zajęcia te powinny być dokumentowane w dzienniku zajęć dodatkowych, do którego wpisywano imiona i nazwiska słuchaczy, daty i terminy przeprowadzonych zajęć, liczbę godzin oraz obecność słuchaczy, a nauczyciel potwierdzał przeprowadzenie zajęć podpisem. Skoro jednoczesna obecność słuchaczy na zajęciach obowiązkowych i dodatkowych, z oczywistych względów była wykluczona, to wiarygodność dzienników zajęć dodatkowych została skutecznie podważona. Wyjaśnianie przy tym po długim czasie dlaczego nauczyciel poświadczał nieprawdę i wpisywał obecność słuchaczy, których na zajęciach być nie mogło, w sytuacji, w której okoliczności te sam beneficjent przewidział do wykazywania za pomocą dzienników zajęć dodatkowych i arkusza organizacyjnego, nie mogło prowadzić do uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej.

Z kolei bez obiektywnego potwierdzenia uczestnictwa słuchaczy w tych zajęciach, nie można stwierdzić, że zajęcia sfinansowane ze środków publicznych rzeczywiście zostały zrealizowane w sposób uprawniający do sfinansowania ich z dotacji, ale też, że poniesione wydatki rzeczywiście odpowiadały zaciągniętemu zobowiązaniu, skoro to do liczby słuchaczy odnoszono wysokość wynagrodzenia.

Zasadnie organy zakwestionowały również wydatki na usługi informatyczne w łącznej wysokości 33.681,48 zł, zapłaconej na rzecz P. Sp. z o.o. Podstawą był brak wykazania rzeczywistej realizacji usług na rzecz beneficjenta dotacji. Jedynymi dokumentami przedłożonymi przez skarżącą były faktury. Beneficjent twierdził, że usługi dotyczyły najmu systemu informatycznego oraz wskazał funkcje poszczególnych aplikacji, ale nie przedłożył umowy ani dokumentów potwierdzających rzeczywiste świadczenie usług. Organ I instancji wzywał do przedłożenia dokumentów, wskazując nawet możliwość przedstawienia zrzutów ekranów aplikacji.

Ostatecznie wobec ich nieprzedłożenia, prawidłowo uznał, że same faktury nie stanowią dowodu zdarzenia gospodarczego pozwalającego powiązać wydatek z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki ani ocenić go pozytywnie w świetle art. 44 ust. 3 u.f.p. Dodatkowo organ zasadnie zauważył, że według informacji z KRS usługi IT nie były przedmiotem działalności spółki P. Spółka była również powiązana osobowo z beneficjentem dotacji, ponieważ B. Ł. była członkiem jej zarządu w latach 2014–2023, a zatem w okresie, za który została pobrana dotacja.

Zasadnie również zakwestionowano wynagrodzenia B. M. i M. C. wobec niewykazania przez skarżącą faktu wykonywania umów i świadczenia usług na rzecz placówek przez te osoby, wskazując jednocześnie na dublowanie deklarowanych zadań tych osób z obowiązkami dyrektora. W konsekwencji prawidłowo zakwestionowano również koszt podróży M. C. z miejsca zamieszkania do T., który w żaden sposób nie mógł być związany z realizacją celu w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.

Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdza, odnosząc się do ww. kategorii wydatków, że organy zasadnie je zakwestionowały i zobowiązały stronę skarżącą do zwrotu środków finansowych pochodzących z dotacji, które zostały przeznaczone na ich pokrycie. Jeszcze raz należy podkreślić, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkołę, czy też pokrywaniu wszelkich ich wydatków, lecz tylko tych, które faktycznie zostały poniesione i służyły realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, zgodnie z wcześniej cytowanymi przepisami.

Należy w tym miejscu przywołać definicję dotacji zawartą w art. 126 u.f.p., z której wynika, że są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że tego typu środki publiczne przekazywane w ramach dotacji mogą być wykorzystane wyłącznie na ściśle określony cel. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. II GSK 2722/15 (CBOSA), skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą dotującego, którego obowiązkiem jest kontrolowanie ich wydatkowania. Dlatego środki pochodzące z dotacji przekazane na konto beneficjenta, w tym przypadku strony skarżącej, nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania.

Skarżący nie włada dotacją jak właściciel, bez ograniczeń, lecz przeciwnie może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony w ustawie. Dotacja nie jest przeznaczona na ogólne sfinansowanie zadań placówek. Stąd też zasadnie organy obu instancji przyjęły, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów przez konkretną placówkę. To uczniowie mają w rezultacie korzystać z tej dotacji (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. I SA/Łd 882/21, CBOSA). Zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał Kolegium do oceny, że dotacje we wskazanym w decyzjach zakresie zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Za bezzasadne zostały przez Sąd uznane w związku z tym zarzuty skarg dotyczące naruszenia wskazanych w nich przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.