Uzasadnienie
Decyzją z 8 października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej skarżący), od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 21 lipca 2025 r. odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem Z. K., uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło w ten sposób, że przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1.07.2023 r. do 29.04.2024 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Z akt sprawy wynika, że 26 listopada 2021 r. skarżący złożył pierwotny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnia z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 20 kwietnia 2022 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 10 lutego 2022 r., orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Przyczyną odmowy było zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a u.ś.r., tj. pozostawanie ojca skarżącego w związku małżeńskim z żoną E. K. i jednoczesny brak legitymowania się przez małżonkę ww. niepełnosprawnego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyrokiem NSA z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 651/25 oddalono skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA w Krakowie z 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 899/22, którym to oddalono skargę skarżącego od ww. decyzji SKO w Krakowie z 20 kwietnia 2022 r. W ww. wyroku, NSA stwierdził, że żona niepełnosprawnego dysponuje orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od 14 czerwca 2022 r., zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji (20 kwietnia 2022 r.) nie była wykluczona jako małżonek mogący sprawować opiekę, a wnioskodawca tak.
NSA wskazał, że dopiero ponownie złożony wniosek po tej dacie będzie uprawniał wnioskodawcę do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjnego bowiem dopiero znaczny stopień niepełnosprawności żony niepełnosprawnego eliminuje ją z kręgu osób mogących sprawować opiekę nad niepełnosprawnym.
W dniu 28 lipca 2023 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, który to zainicjował kontrolowane postępowanie.
Z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącego pobierał świadczenie wspierające w okresie od 30 kwietnia 2024 r. do dnia śmierci, tj. 28 stycznia 2025 r.
Decyzją z dnia 21 lipca 2025 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał treść art. 63 ust. 1 -3 i 6 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz na mające zastosowanie w niniejszej sprawie, przepisy art. 17 ust. 1 u.ś.r. i art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Wskazał, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, dlatego postanowieniem z 31.07.2023 r. zawieszono postępowanie. Organ przybliżył rys historyczny toczącego się wcześniej postępowania, z uprzedniego wniosku skarżącego z 26.11.2021 r., a którego wynik (rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd) stanowiło zagadnienie wstępne. Po prawomocnym rozstrzygnięciu ww. sprawy przez sąd, organ podjął przedmiotowe postępowanie i przeprowadził czynności zmierzające do ustalenia, czy w okresie od 1.07.2023 r. do 28.01.2025 r. skarżący spełniał przesłanki z art. 17 u.ś.r. Organ I instancji ustalił istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad ojcem, a rezygnacją z zatrudnienia, jednak z uwagi nie spełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia.
Na skutek rozpoznania odwołania skarżącego, SKO w Krakowie zaskarżoną decyzją z 8 października 2025 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 lipca 2023 r. do 29 kwietnia 2024 r.
W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że w związku z treścią wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 brak jest podstaw do wydania negatywnego rozstrzygnięcia w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Dalej organ odwoławczy przywołał okoliczności faktyczne dotyczące stanu zdrowia ojca skarżącego i zakresu świadczonej przez skarżącego opieki uznając, że w sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym ojcem. Stwierdzono też brak istnienia negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Co do okresu, za który przyznano świadczenie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek o przyznanie świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W niniejszej wniosek skarżącego wpłynął do organu I instancji 28 lipca 2023 r. a zatem datą początkową, od której należy przyznać ww. świadczenie jest 1 lipca 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego nie jest możliwe przyznanie skarżącemu świadczenia od czerwca 2022 r., tj. od daty orzeczenia w stosunku do jego matki o zaliczeniu jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (daty ustania ww. negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Organ wskazał, że fakt, że ww. negatywna przesłanka przyznania świadczenia ustała wcześniej, aniżeli złożony wniosek o przyznanie świadczenia, nie modyfikuje powyższej zasady z art. 24 ust. 2 u.ś.r.
Jedynym wyjątkiem uzasadniającym wsteczne przyznanie świadczenia, tj. z inną datą aniżeli wskazuje to ww. art. 24 ust. 2 ustawy, jest złożenie przez wnioskodawcę wniosku w terminie nieprzekraczającym 3 miesięcy od daty orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności dotyczącego jego podopiecznego. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Ustalając natomiast datę końcową przyznanego świadczenia organ odwoławczy uwzględnił okoliczność, że ojciec skarżącego pobierał od 30 kwietnia 2024. r. do dani śmierci, tj. 28 stycznia 2025 r. świadczenie wspierające.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił:
- a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- - art. 7, art. 8 § 1 i art 9 k.p.a., przez niezapewnienie stronie rzetelnej informacji o przysługujących jej prawach i obowiązkach oraz przez brak uwzględnienia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- - art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym przyczyn niezłożenia wniosku w pierwotnym terminie oraz nieuwzględnienie, że wynikało to z działania organu;
- - art. 80 k.p.a., przez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie istotnych dowodów, w tym złożonego orzeczenia o niepełnosprawności i korespondencji z organem
- b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na odmowie przyznania świadczenia od daty, w której zostały spełnione wszystkie przesłanki materialnoprawne (tj. od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności matki skarżącego), mimo że opóźnienie w złożeniu formalnego wniosku wynikało z błędnego pouczenia organu administracji.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie został złożony w pierwotnym terminie, ponieważ w tym samym czasie toczyło się postępowanie sądowe dotyczące prawa do wypłaty tych samych świadczeń za wcześniejszy okres. Skarżący działał w przekonaniu, że kwestia prawa do świadczenia zostanie rozstrzygnięta w ramach toczącego się postępowania, zgodnie z informacją uzyskaną od organu I instancji, który wskazał, że dopóki sprawa sądowa nie zostanie prawomocnie zakończona, nie ma możliwości złożenia nowego wniosku o przyznanie świadczenia.
Z tego względu wnioskodawca wstrzymał się ze złożeniem odrębnego wniosku administracyjnego, kierując się wskazówkami organu i działając w dobrej wierze. W toku tamtego postępowania, niezwłocznie po uzyskaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności żony osoby niepełnosprawnej, dokument ten został złożony do akt sprawy, co potwierdza, że skarżący dopełnił obowiązku poinformowania organu o zmianie stanu faktycznego natychmiast po jego zaistnieniu. Pomimo to organ nie uwzględnił prawa do świadczenia za okres od daty uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, argumentując odmowę brakiem formalnego złożenia wniosku o świadczenia rodzinne w tym czasie. Takie stanowisko w ocenie skarżącego należy uznać za nadmiernie formalistyczne oraz sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.).
Skarżący podniósł, że to sam organ I instancji błędnie pouczył skarżącego, że do czasu zakończenia postępowania sądowego nie może on złożyć nowego wniosku. Wnioskodawca postępował zgodnie z tym pouczeniem, w pełnym zaufaniu do organu i nie może z powodu błędnego pouczenia być obciążony negatywnymi skutkami prawnymi.
Jak wskazał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności żony podopiecznego został niezwłocznie przedłożony organowi – wprawdzie w ramach toczącego się postępowania sądowego, lecz potwierdzał fakt, że wnioskodawca spełniał wymogi ustawowe już w tym okresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając zaskarżoną decyzję w wyżej wskazanym zakresie kognicji, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga nie jest zasadna.
Określając podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 63 ust. 2 powyższej ustawy osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Jednocześnie, zgodnie z art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.
Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie, wobec złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w lipcu 2023 r. zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2024 r.
I tak, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023 r. poz. 390), dalej jako "u.ś.r." świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu q z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
- 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W myśl natomiast art. 17 ust. 1 b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
- 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
- 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Artykuł 17 ust. 5 pkt. 1 - 6 przewiduje negatywne przesłanki, których wystąpienie stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia.
Zgodnie z 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Sąd podkreśla, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Konieczne jest poczynienie w tym zakresie kompleksowych ustaleń i poddanie ich wszechstronnej ocenie.
Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy.
Prawidłowo również organ doszukał się istnienia związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Wskazuje na to zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci ustaleń wynikających z wywiadów środowiskowych, oświadczeń skarżącego czy dokumentacji medycznej ojca skarżącego zalegających w aktach sprawy. Wynika z niego, że stan ojca był ciężki, a zakres wykonywanych przez skarżącego czynności opiekuńczych wskazywał, że sprawowana opieka nad ojcem miała charakter intensywny i trwały.
Słusznie też nie stwierdzono wystąpienia negatywnych przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 5 u.ś.r.
Sąd nie dopatrzył się także wadliwości z określeniu daty końcowej przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego, tj. 29 kwietnia 2024, czyli dnia poprzedzającego pobieranie przez ojca skarżącego świadczenia wspierającego. Zgodnie bowiem z cyt. wyż. art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2026 r., sygn. akt I OSK 988/25). A zatem mimo, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego było wydane na stałe – przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie mogło nastąpić na czas nieokreślony.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii prawidłowości ustalenia daty początkowej przyznania świadczenia (lipiec 2023 r.), tj. miesiąca w którym został złożony wniosek.
Jak wynika z cyt. wyż. art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych 24 ust. 2 u.ś.r. - jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. (zob.: wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1108/10; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1197/12). W przypadku jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony (wynikający przykładowo z błędnego pouczenia skarżącego), nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia (por. wyrok NSA z 15 października 2021 r., sygn. akt I OSK 642/21, wyrok NSA z 20 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 31/08).
Nie mogła być zatem uwzględniona argumentacja skarżącego przedstawiona w skardze, że na etapie uprzednio prowadzonego postępowania (zainicjowanego wnioskiem z 29 października 2021 r.), w ramach toczącego się postępowania sądowego, skarżący niezwłocznie przedstawił organowi uzyskane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności żony podopiecznego. Co prawda akta administracyjne sprawy nie dokumentują tego faktu ale nawet jeżeli skarżący przedłożył organowi orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności żony podopiecznego z 14 czerwca 2022 r. wcześniej niż w lipcu 2023 r. - nie mogło to w kontrolowanym postępowaniu wywołać skutku w postaci przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z datą wcześniejszą niż miesiąc złożenia wniosku czyli lipiec 2023 r. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy jedynym wyjątkiem uzasadniającym wsteczne przyznanie świadczenia, tj. z inną datą aniżeli wskazuje to ww. art. 24 ust. 2 u.ś.r. jest złożenie przez wnioskodawcę wniosku w terminie nieprzekraczającym 3 miesięcy od daty orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności dotyczącego jego podopiecznego, co jednak nie zaistniało w niniejszej sprawie.
Nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja, że brak wcześniejszego złożenia wniosku wynikał z działania skarżącego w zaufaniu do błędnego pouczenia urzędnika. Okoliczność ta – nawet jeżeli miała miejsce - nie sprawia, że w toku kontrolowanego postępowania organom można było skutecznie postawić zarzut naruszenia zasady praworządności, działania sprzecznego z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czy też zasady informowania o przysługujących prawach.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W konsekwencji Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.