Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w W. (dalej: "Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 42d ust. 1 w związku z art. 42b i art. 42c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.; aktualny publikator: Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, powoływanej dalej w skrócie jako: "ustawa o świadczeniach"), oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2025 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku posiadającego od urodzenia znaczny stopień niepełnosprawności i całkowicie ubezwłasnowolnionego P.F. (dalej: "Skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika ustawowego matkę – I.F., zwrócił koszty leczenia w wysokości 14 527,88- zł. za udzielone w dniu 18 marca 2024 r., w znieczuleniu ogólnym świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie stomatologii, na terytorium [...] w D. w O. Zawiadomieniem z dnia 27 listopada 2025 r. Śląski Oddział Wojewódzki NFZ w K., działając na podstawie art. 61 § 4 i art. 157 § 1 pkt 2 k.p.a., poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.
Prezes NFZ decyzją z dnia 8 stycznia 2026 r., nr DWM/1/ZD/2026 r., działając na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezes NFZ z dnia 9 grudnia 2024 r., z powodu udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej, w tym samym czasie w znieczuleniu, przez jednego lekarza anestezjologa i stomatologa, więcej niż jednemu pacjentowi, przez co udzielone świadczenie nie spełnia wymogu gwarantowanego, określonego w art. 5 pkt 35 ustawy o świadczeniach w związku z § 1 pkt 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 615, dalej: "rozporządzenie stomatologiczne"). Zdaniem Prezesa NFZ, z załączonej przez Skarżącego do wniosku karty wynika, że w dniu 18 marca 2024 r. w D. w O., w godzinach 8-11, ten sam lekarz wykonał znieczulenia ogólnego i udzielił świadczeń dwojgu różnym pacjentom (świadczeniobiorcom) - Skarżącemu i L. L. (o godzinie 10-11 30, por. decyzja z dnia 6 czerwca 2025 r. o odmowie zwrotu kosztów leczenia w kwocie 9 951,48- zł., k. 15 akt administracyjnych).
Czas ich wykonania pokrywał się częściowo z czasem wykonania procedury znieczulenia. Takie postępowanie rażąco narusza art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach i stoi również w sprzeczności z treścią § 9 pkt 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii (Dz. U. z 2024 r. poz. 32 z późn. zm.; aktualny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 228, dalej w skrócie: "rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu"), zgodnie z którym lekarz wykonujący znieczulenie może w tym samym czasie znieczulać tylko jednego pacjenta oraz podczas znieczulenia z lekarzem współpracuje pielęgniarka anestezjologiczna (dotyczy to również znieczuleń wykonywanych poza salą operacyjną). Tym samym w sposób rażący naruszone zostało prawo (art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a.), co uzasadnia zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. uzasadnienie zaskarżonej decyzji str. 6).
W skardze z dnia 23 lutego 2026 r. pełnomocnik Skarżącego, będący adwokatem, domagał się uchylenia decyzji Prezesa NFZ z dnia 8 stycznia 2026 r. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, z powodu nie wskazania do jakiego naruszenia prawa doszło. Zdaniem Skarżącego, polskich procedur nie można odnosić do świadczeń medycznych udzielonych przez [...] lekarza. Powołane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu, dotyczy polskich wymogów standardu organizacyjnego udzielania świadczeń na terenie Polski a nie w miejscu ich udzielenia –[...].
Zatem błędna ocena stanu faktycznego sprawy doprowadziła do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 grudnia 2024 r., ale dopiero po wyjściu na jaw nowych okoliczności istniejących w dniu jej wydania. Powołując się na ustawowe przesłanki stwierdzenia nieważności zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący uznał, że nie każde naruszenie prawa może być rażące, tylko takie, które nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że lekarz realizował znieczulenie u Skarżącego przez 1 godzinę i w tym samym czasie, takiej samej procedury, dokonał również u innego pacjenta, przez co to świadczenie nie jest świadczeniem gwarantowanym, określonym w art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach i narusza § 9 pkt 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu (pokrywa się w czasie procedura realizacji znieczulenia wykazanego na karcie przedłożonej przez Skarżącego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują inne środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną stała się prawidłowość zastosowania z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., procedury stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa NFZ z dnia 9 grudnia 2024 r. wydanej na rzecz Skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i całkowicie ubezwłasnowolnioną. Zasadniczo w takim przypadku zabiegi stomatologiczne należy wykonywać w znieczuleniu ogólnym. Stąd też, w ramach leczenia stomatologicznego, w znieczuleniu całkowitym jednego dnia dokonano licznych zabiegów w odniesieniu do prawie całej jamy ustnej. Z analizy treści faktury znajdującej się aktach wynika, że były to zabiegi między innymi: leczenia próchnicy powierzchniowej x 3, zdjęcia wewnątrzustne x 2, usunięcia zębów, odbudowy rozległych ubytków x 3, leczenia zmian na błonie śluzowej, usunięcia złogów nazębnych, kiretaż zwykły x 4, usunięcie zęba w znieczuleniu miejscowym x 1, usunięcie zęba przez dłutowanie x 6 (k. 167 akt administracyjnych).
Zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Biorąc pod uwagę charakter zaskarżonej decyzji (wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym), wyjaśnić trzeba, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest rozstrzygnięcie o tym, czy określony akt stosowania prawa kończący postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne zawiera kwalifikowane wady prawne wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tak więc, ocena dokonywana przez organ administracji w postępowaniu nieważnościowym dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (w tym przypadku rażącym naruszeniem prawa).
Nie jest natomiast przedmiotem postępowania nieważnościowego ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta decyzją kontrolowaną, tj. decyzją Prezes NFZ z dnia 9 grudnia 2024 r.
W postępowaniu nieważnościowym działanie organu nadzoru winno być zatem nakierowane wyłącznie na poszukiwanie najcięższych (kwalifikowanych) wad prawnych w kontrolowanej decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To natomiast oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli zostaną ujawnione, nie mogą być w postępowaniu nieważnościowym uwzględnione, bowiem nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 86/22).
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2022 r. sygn. akt I OSK 555/20, w którym wskazano, że prowadzenie postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności nie może sprowadzić się do powtórnego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją dotychczasową i ponownej oceny okoliczności faktycznych. Organ nadzoru nie działa bowiem jako organ II instancji w trybie odwoławczym, nie orzeka w sprawie merytorycznie, lecz weryfikuje, czy wydana decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną. Ponieważ katalog tych wad jest zamknięty, muszą być interpretowane ściśle, a podstawą do stwierdzenia nieważności mogą być tylko okoliczności w sposób oczywisty stanowiące o zaistnieniu przesłanki nieważności. W przypadku wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa przesłanką jest kwalifikowany, oczywisty stan naruszenia prawa, o którym nie świadczą rozstrzygnięcia mieszczące się w granicach dopuszczalnej wykładni przepisów.
Stanowisko takie jest ugruntowane w doktrynie i judykaturze (zob. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 156). O stwierdzeniu nieważności decyzji (ze skutkiem ex tunc) nie mogą zatem decydować zmiany czy rozbieżności w interpretacji przepisu. Gdy takowe rozbieżności istnieją, strona postępowania administracyjnego w polskich realiach ma dość środków do kwestionowania przyjmowanej interpretacji przepisów w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego i następnie dwuinstancyjnego postępowania sądowego. O rażącym naruszeniu prawa nie stanowi też ocena okoliczności faktycznych, jeżeli mieści się w granicach swobody oceny materiału dowodowego przysługującej organowi.
Wymóg ścisłego rozumienia przesłanek nieważności, określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza w konsekwencji, że niedopuszczalna jest wykładnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w kontekście dodatkowych okoliczności nie przewidzianych wprost w ustawie, jak np. skutków społeczno-gospodarczych wywołanych przez decyzję, czy też błędu, winy, należytej staranności, dobrej wiary etc. Uwzględnienie tego rodzaju okoliczności w procesie wykładni danego pojęcia stanowiłoby bowiem przejaw bezpodstawnego wykreowania przesłanki pozaustawowej, ograniczającej możliwość stosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Procedując w trybie nadzorczym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ administracji dysponuje kompetencją stricte kasacyjną, a co więcej - zawężoną katalogiem podstaw nieważnościowych (w niniejszej sprawie rażącym naruszeniem prawa).
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2217/17). Pojęcie rażącego naruszenia prawa oznacza każde obiektywnie oczywiste naruszenie jednoznacznego (więc niewymagającego wykładni) przepisu, które równocześnie godzi w zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1549/17).
Zgodnie z ogólną zasadą prawa administracyjnego, decyzje administracyjne powinny charakteryzować się trwałością (art. 16 k.p.a.). Zasada ta doznaje ograniczenia wyłącznie w wypadku, jeżeli orzeczenie administracyjne rzeczywiście (obiektywnie) dotknięte jest kwalifikowanym błędem; wówczas usunięcie takich nieprawidłowości stanowi nadrzędny cel postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Tak w nauce, jak i w praktyce przyjmuje się, iż niezdefiniowane ustawowo pojęcie rażącego naruszenia prawa, oznacza każde obiektywnie oczywiste naruszenie jednoznacznego (więc niewymagającego wykładni) przepisu, które równocześnie godzi w zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Tym samym, dla stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenia prawa niezbędne jest wykazanie, że kwestionowana decyzja została wydana wbrew jednoznacznemu brzmieniu przepisu, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.
Należy podkreślić, że sama oczywistość naruszenia prawa nie przesądza jeszcze rażącym charakterze tego naruszenia. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14 "rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Jako rażąco naruszającego prawo nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w wykładni prawa, którego treść jest jasna i nie wywołuje rozbieżności interpretacyjnych. O takim naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.".
Jednocześnie wyjaśnić należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana (por. Ł. Kroplewski, P. Majczak, K. Sobieralski, Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, Wrocław 2018, s. 334-335).
Nie można również pominąć, że stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób niewątpliwy sprzeczne z treścią, niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej.
Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" występuje, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od normy prawnej (prawa materialnego, procesowego albo ustrojowego), przy czym wykładania tej normy nie budzi wątpliwości. Chodzi zatem o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj naruszenia oraz jego skutki powodują, że decyzja, bądź postanowienie nie mogą zostać zaakceptowane, jako wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 1857/24; wyrok NSA z dnia 19 listopada 2025 r. sygn. akt II GSK 2000/22; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2025 r. sygn. akt II GSK 1659/22).
Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym, nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por.m.in. wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3033/15 i z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 374/14).
Warunki i zakres przysługujących obywatelom świadczeń określa wspomniana już ustawa o świadczeniach (tj. ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm., zwana dalej w skrócie, jak dotychczas: "ustawa o świadczeniach").
Zgodnie z treścią art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonymi na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE. Powyższe koresponduje z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 88, str. 45 z późn. zm.). Powyższa dyrektywa została implementowana do krajowego systemu prawnego ustawą z dnia 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491). Ustawa implementująca wprowadziła dla świadczeniobiorców możliwość uzyskania zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b ustawy o świadczeniach.
Zasadniczo zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia stomatologicznego. Z kolei, art. 31d ustawy o świadczeniach zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzeń, w poszczególnych zakresach, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1-8 i 10-13, wykazy świadczeń gwarantowanych wraz z określeniem:
- 1. poziomu lub sposobu finansowania danego świadczenia gwarantowanego, o którym mowa w art. 18, art. 33 i art. 41, mając na uwadze treść rekomendacji oraz uwzględniając kryteria określone w art. 31a ust. 1;
- 2. warunków realizacji danego świadczenia gwarantowanego, w tym dotyczących personelu medycznego i wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej oraz właściwego zabezpieczenia tych świadczeń.
W odniesieniu do świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego zostało wydane przez Ministra Zdrowia przywołane już wcześniej tzw. rozporządzenie stomatologiczne z dnia 6 listopada 2013 r. W § 1 ust. 1 rozporządzenia stomatologicznego wskazano, iż określa ono wykazy oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego.
Z kolei, § 4 ust. 2 rozporządzenia stomatologicznego przewiduje, że osobom niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym i znacznym, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli wynika to ze wskazań medycznych, przysługuje m.in. znieczulenie ogólne i kompozytowe materiały światłoutwardzalne do wypełnień.
W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie roszczenia jednostki wywiedzionego na podstawie art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach, kompetencja organu sprowadza się do oceny tego, czy świadczenie udzielone w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej wymienione zostało w zamieszczonym w rozporządzeniu wykazie świadczeń gwarantowanych. W tym przypadku Załącznik nr 3 do rozporządzenia stomatologicznego, określa m.in. wykaz świadczeń w znieczuleniu ogólnym oraz warunki ich realizacji.
Zawarta w art. 5 pkt 35 ustawy o świadczeniach definicja "świadczenia gwarantowanego" wskazuje, że jest to świadczenie opieki zdrowotnej finansowane w całości lub współfinansowane ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonym w tej ustawie. Okoliczność, że świadczeniami gwarantowanymi są jedynie te, które zostały ujęte w wykazie, potwierdza art. 31d ustawy o świadczeniach (stanowiący podstawę do wydania rozporządzenia stomatologicznego).
W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że wydane na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (aktualny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 156) przez Ministra Zdrowia rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2016r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii (aktualny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 228, zwane w skrócie, jak dotychczas: "rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu"), na którego rażące naruszenie § 9 pkt 9 powołano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczy organizacji opieki zdrowotnej, celem zapewnienia odpowiedniej jakości świadczeń zdrowotnych realizowanych przez podmioty wykonujące działalność leczniczą, udzielające świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezji, intensywnej terapii, resuscytacji, leczenia bólu niezależnie od jego przyczyny, a także sedacji (por. treść § 2 pkt 1, 2,7 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu).
Nie mniej jednak podstawą stwierdzenia nieważności nie może być interpretacja przepisu rangi podustawowej, jakim jest § 9 pkt 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu, określający organizację postępowania przy udzielaniu w szpitalu świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezji, zgodnie z którym lekarz wykonujący znieczulenie może w tym samym czasie znieczulać tylko jednego pacjenta oraz podczas znieczulenia z lekarzem współpracuje pielęgniarka anestezjologiczna (dotyczy to również znieczuleń wykonywanych poza salą operacyjną). Jego treść odnosi się bowiem do realizacji przedmiotowych wyżej wymienionych świadczeń i ich wykonywania a nie zawartej w ustawie normy prawa.
Natomiast § 9 pkt 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu stanowi o konieczności bliskości lekarza wykonującego znieczulenie, który też wypełnia kartę przebiegu znieczulenia, co więcej w punkcie 14 tego samego paragrafu dopuszczono opuszczenie znieczulanego pacjenta, jeżeli lekarz uzna, że nie stanowi to bezpośredniego zagrożenia dla jego życia, wtedy przy pacjencie pozostaje pielęgniarka anestezjologiczna.
W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, argumentacja Prezesa NFZ mająca świadczyć o nieważności decyzji Prezesa NFZ z dnia 9 grudnia 2024 r., która sprowadza się w rzeczywistości do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych i ich oceny, nie może zostać uznana za przesłankę rażącego naruszenia prawa w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Postępowanie o charakterze nieważnościowym nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
W świetle powyższych rozważań zaskarżona decyzja nie może być uznana za prawidłową.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnął w punkcie 2 sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego, będącego adwokatem, odpowiadające stawce określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 215).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.qov.pl.