Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 grudnia 2025 r., nr SKO.4204.468.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie po rozpatrzeniu odwołania skarżącego B. K. od decyzji Prezydenta Miasta C. z 8 października 2025r. nr [...] w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie kat. C, CE, D, DE prawa jazdy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że decyzją organu I instancji (doręczoną pełnomocnikowi strony 14 października 2025r.) skierowano skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. C, CE, D, DE prawa jazdy. Organ I instancji otrzymał bowiem wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z 1 kwietnia 2025r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w ramach posiadanego przez niego prawa jazdy kat. A i B ze względu na wielokrotne popełnienie przez niego naruszenia przepisów ruchu drogowego i uzyskanie 29 punktów karnych w okresie od 23 maja 2024r. do 21 lutego 2025r. Wniosek ten został następnie uzupełniony o pismo Policji z 13 sierpnia 2025r. z wyjaśnieniem, że skarżący posiada prawo jazdy wydane we Francji w zakresie kategorii A1, B1, B, C, D. W aktach sprawy znajduje się także dokument w języku francuskim, z którego wydaje się wynikać, że B. K. posiada prawo jazdy w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B. W związku z tymi ustaleniami, decyzją I instancji skierowano stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kat. C, CE, D, DE.
W związku z wniesionym przez stronę odwołaniem, zaskarżoną decyzją z 15 grudnia 2025r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
W myśl art. 18 pkt. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję: o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Natomiast w myśl art. 99 ust.1 pkt. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.
SKO stwierdziło, że użyte w cyt. przepisie sformułowanie "starosta wydaje decyzję" oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter rozstrzygnięcia związanego, gdyż organ nie prowadzi własnego postępowania wyjaśniającego co do ilości przypisanych stronie punktów karnych. Ustalenie tej ilości pozostaje w wyłącznej kompetencji Policji i jest przyjmowane na podstawie pisma Policji, które ma charakter dokumentu urzędowego, a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Wobec powyższego w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ jest zobowiązany skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdami na sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym wydanie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji było uzasadnione.
W skardze na tę decyzję strona zarzuciła, że na dzień wszczęcia postępowania tj. 8 października 2025r. w stosunku do strony były ważne i wymagalne jedynie 3 punkty karne z 21 lutego 2025r. Pozostałe i uprzednie punkty karne za okres od 17 sierpnia 2024r. wygasły ze względu na roczny upływ czasu w związku z zapłatą opłaty karnej za wykroczenie drogowe.
W związku z powyższym – zdaniem pełnomocnika - przedmiotowe postępowanie winno ulec umorzeniu z urzędu ze względu na brak przesłanek ustawowych do wszczęcia postępowania i w konsekwencji wydania decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021r., poz. 2328), do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Z treści cytowanego art. 18 pkt 1 ustawy wynika również, że decyzja starosty (w niniejszej sprawie – Prezydenta Miasta) o skierowaniu na takie kontrolne sprawdzenie ma charakter związany, co wynika ze sformułowania "starosta wydaje decyzję", a nie "może wydać".
Odnosząc się do zarzutów skargi co do ilości punktów karnych przypisanych stronie należy je uznać za nieuzasadnione. Słusznie bowiem SKO stwierdziło, że Starosta nie ma kompetencji do weryfikowania ilości punktów karnych przypisanych kierowcy przez Policję, a informacja Policji ma walor dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Zgodnie bowiem z art. 76 § 1 Kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Zatem ani starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (wyrok NSA z 24 stycznia 2017r., I OSK 730/15, LEX nr 2240881).
Stąd zarzuty skargi dotyczące tej kwestii należy uznać za nieuzasadnione.
Jak już Sąd wskazał, we wniosku o skierowanie strony na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy Policja wskazała kat. A, B. W piśmie uzupełniającym kat. A1, B1, B, C, D. Natomiast decyzje organów obu instancji kierują skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii C, CE, D, DE.
Z powyższego – zdaniem Sądu - wynika, że organy nie wyjaśniły jakie kategorie prawa jazdy posiada skarżący i w zakresie jakich kategorii winno być przeprowadzone kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacje jako kierowcy. Oznacza to, że organy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, a brak ten – jako mający wpływ na wynik sprawy – uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Nadto Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ponieważ niewyjaśnienie kwestii posiadanych przez stronę kategorii prawa jazdy dotyczy także decyzji organu I instancji, stąd Sąd uchylił także tę decyzję.
Końcowo należy zauważyć także i to, że w aktach sprawy znajduje się pismo w języku francuskim, które wskazuje na kategorie prawa jazdy posiadane przez B. K. Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że kategorie te nie w pełni pokrywają się z ujętymi w decyzjach organów obu instancji, gdyż przewidują inne jeszcze rodzaje uprawnień np. AM, A1, A2 itd., ale co ważniejsze dotyczą osoby o tym samym nazwisku, co skarżący, ale innym imieniu. Powoduje to, że nie wiadomo jaki jest związek tej informacji ze sprawą skarżącego, czy inne imię jest wynikiem pomyłki, czy te dane odnoszą się do innej osoby.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wyjaśni, jakimi kategoriami prawa jazdy posługuje się skarżący i w zakresie których z nich winno nastąpić skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji.
Z uwagi na wskazane uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy Kpa dot. postępowania dowodowego, w szczególności art. 7, 77 § 1 Kpa, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, albowiem strona nie złożyła wniosku w tym zakresie.