Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 25 sierpnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 119/26

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 24 listopada 2025 r. nr PR.5432.56.2025/GB Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. (dalej: organ I instancji) z dnia 22 września 2025 r. nr [...] ustalającej B. R. (dalej: skarżący) opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 9.423 tony kopaliny w postaci piasku na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w G., gmina J., powiat Z., województwo [...] w wysokości 248.267 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 140 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 3 oraz art. 143 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tj. dz. U. z 2024 r., poz. 1290 ze zm., dalej p.g.g.)

Stan faktyczny sprawy był następujący:

Do organu I instancji 27 listopada 2020 r. wpłynęło zawiadomienie Starosty Powiatowego w Z. datowane na 20 listopada 2020 r., dotyczące wydobywania bez koncesji kopaliny na działce skarżącego.

Pracownicy organu pierwszej instancji dokonali oględzin w terenie w celu ustalenia stanu faktycznego 16 marca 2021 r. Na działce należącej do skarżącego stwierdzili świeże ślady wydobywania kopaliny. W wyniku tej działalności powstało wyrobisko suche typu wgłębnego, o maksymalnej głębokości około 6-7 m o kształcie nieregularnym. Wokół górnych krawędzi wyrobiska znajdowały się świeże ślady niwelacji terenu i wyrębu drzew iglastych (składowano pnie świeżo wyciętych drzew). W wyrobisku oraz przy wjeździe na jego teren widoczne były ślady pojazdów kołowych. Na południe od wyrobiska (około 50 m) znajdowały się zabudowania mieszkalne wsi G. Od wschodu na obszar działki prowadziła droga wjazdowa. Teren ogrodzony był płotem z siatki drucianej. W czasie oględzin na terenie działki poza pracownikami Okręgowego Urzędu Górniczego w P. nie było innych osób. Brak było maszyn służących do wydobywania kopaliny.

W celu dokładnego opisania stanu faktycznego wykonano pomiar geodezyjny oraz dokumentację fotograficzną. Okoliczność, że działka jest własnością skarżącego została ustalona na podstawie informacji ze Starostwa Powiatowego w Z. i wypisu z rejestru gruntów z dnia 1 kwietnia 2021. Ze Starostwa otrzymano również mapę sytuacyjno-wysokościową przedmiotowego terenu.

W związku z powyższym, pismem z 14 kwietnia 2021 r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę, o wszczęciu postępowania w sprawie nielegalnego wydobywania kruszywa naturalnego (piasku) bez wymaganej koncesji na jego działce. Jednocześnie wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w charakterze strony w tej sprawie.

Skarżący złożył wyjaśnienia 5 maja 2021 r. Stwierdził, że jest właścicielem terenu działki od listopada 2019 r. Wyjaśnił, że w momencie zakupu w 2019 r. na terenie działki istniało wyrobisko, zaśmiecone odpadami. Prowadził wycinkę drzew, usuwał zalegające odpady i śmieci, usuwał nadkład od strony północnej istniejącego wyrobiska. Oświadczył, że jesienią 2020 r. nieznane mu osoby wydobyły piasek z terenu działki [...]. Nie zgłaszał tego faktu na Policję. Teren ogrodził jesienią 2020 r. siatką drucianą. Powiedział, że to ogrodzenie zostało zniszczone a ślady wskazywały na kradzież piasku. We wrześniu rozpoczął czynności związane z uzyskaniem koncesji. Uzyskał decyzję na zatwierdzenie projektu robót geologicznych i złożył wniosek o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej. Zlecił wykonanie mapy we wrześniu 2020 r., ponieważ w momencie zakupu takiej nie posiadał. Załączył też kserokopię decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych oraz zgłoszenie do Urzędu Miejskiego w J. o zamiarze wycinki drzew.

Organ pierwszej instancji zwrócił się z wnioskiem do Starosty Z. o udostępnienie informacji geologicznej, w zakresie ciężaru objętościowego kruszywa naturalnego, dotyczącej złoża "G.", zlokalizowanego na działce skarżącego oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej. 21 czerwca 2021 r. wpłynęła odpowiedź ze Starostwa Z. zawierająca ww. parametry złoża "G." oraz kopię mapy wyrobisk górniczych z dokumentacji geologicznej złoża "G.".

Organ pierwszej instancji 16 marca 2022 r. zwrócił się z wnioskiem do Starosty Z. o przekazanie informacji dotyczących działki skarżącego w zakresie udzielonych:

Pozwoleń na wydobywanie kopalin na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze,

Pozwoleń na budowę na podstawie ustawy Prawo budowlane,

Pozwoleń wodno-prawnych na podstawie ustawy Prawo wodne,

Decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,

Decyzji zatwierdzających projekt robót geologicznych.

W odpowiedzi w dniu 25 kwietnia 2022 r. Starosta Z. poinformował, iż nie wydał żadnych pozwoleń ani decyzji opisanych w pkt. 1-4 dotyczących przedmiotowej działki. Wydał jedynie 11 stycznia 2021 r. decyzję zatwierdzającą projekt robót geologicznych.

Organ pierwszej instancji 13 kwietnia 2023 r. zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Miejskiego w J. o przekazanie informacji dotyczących wydobywania piasku oraz składowania odpadów na przedmiotowej działce.

W odpowiedzi Burmistrz Gminy J. poinformował, że w 2020 r. do Urzędu Miejskiego w J. zgłosił się nowy właściciel z informacją o zalegających tam odpadach. Został poinformowany o obowiązku ich usunięcia. Ponadto do Urzędu Miejskiego w J. nie wpłynęła informacja na temat nielegalnego wydobywania piasku na ww. działce. Dodał, iż wydał w dniu 20 marca 2023 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kopalni kruszywa naturalnego na działce nr [...] w m. G. Do pisma załączono zdjęcia przedmiotowego terenu.

W rezultacie prowadzonej korespondencji ze Starostwem Powiatowym w Z. uzyskano w dniu 13 czerwca 2023 r. skany operatów geodezyjnych dotyczących przedmiotowej działki. Organ pierwszej instancji 5 lutego 2024 r. zwrócił się z wnioskiem do Komendy Policji w Z. o przekazanie informacji czy do Komendy Powiatowej Policji w Z. wpłynęły w latach 2020 - 2021 zawiadomienia w sprawie kradzieży piasku z terenu powyższej działki.

Komisariat Policji w J. odpowiedział na ww. pismo w dniu 20 lutego 2024 r., informując że nie wpłynęły żadne zawiadomienia w sprawie kradzieży piasku z terenu działki w latach 2020-2021.

W rezultacie wnikliwej analizy mapy sytuacyjno-wysokościowej przedmiotowej działki i zdjęć satelitarnych z portalu Google Earth 9 września 2024 r. stwierdzono, iż wycinka drzew nastąpiła między dniem 30 października 2019 r. a 15 marca 2020 r., z kolei nielegalne wydobycie piasku będące przedmiotem niniejszego postępowania przebiegało w okresie pomiędzy dniem 15 marca 2020 r. a wrześniem 2020 r.

Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 23 lipca 2025 r. zawiadomił skarżącego o dopuszczeniu do postępowania dokumentów, które zostały zebrane przed wszczęciem postępowania: a to zawiadomienia Starosty Z. (data wpływu dnia 27.11.2020 r.) dotyczącego nielegalnego wydobywania kopaliny na działce skarżącego, protokołu oględzin terenu z 16 marca 2021 r., dokumentacji fotograficznej z oględzin terenowych przeprowadzonych 16 marca 2021 r. przez pracowników organu pierwszej instancji, wniosku do Starosty Z. z 24 marca 2021 r. o wydanie wypisu z rejestru gruntów, wypisu z rejestru gruntów z 8 kwietnia 2021 r.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję z 24 listopada 2025 r. przyjmując następujące ustalenia. Na terenie działki nr [...] w miejscowości G., której właścicielem od listopada 2019 r. był skarżący, stwierdzono ślady wydobywania kopaliny- kruszywa naturalnego (piasku). Potwierdzeniem tego było zgłoszenie Starosty Z. z dnia 20 listopada 2020 r. oraz protokół oględzin terenu przeprowadzonych przez pracowników organu pierwszej instancji z dnia 16 marca 2021 r. Skarżący nie kwestionował faktu wydobywania, lecz dodatkowo wyjaśnił, że to nie on wydobywał piasek z terenu działki nr [...] a dokonywały tego nieznane mu osoby jesienią 2020 r. W związku z tym ogrodził teren siatką drucianą, która była kilkakrotnie niszczona przez nieznane mu osoby. Nie zgłaszał tego faktu na Policję. We wrześniu 2020 r. rozpoczął czynności związane z uzyskaniem koncesji na wydobywanie kopaliny. 5 maja 2021 r. przedstawił zawiadomienie do Urzędu Miejskiego w J. z 4 lutego 2020 r. dotyczące wycinki drzew na przedmiotowym terenie oraz kserokopię decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych dla rozpoznania złoża "G.".

W wyniku analizy mapy sytuacyjno-wysokościowej przedmiotowej działki i zdjęć satelitarnych z portalu Google Earth organ pierwszej instancji stwierdził że nielegalne wydobycie piasku będące przedmiotem niniejszego postępowania przebiegało w okresie pomiędzy 15 marca 2020 r. a wrześniem 2020 r.

Skarżący nie zgłaszał zamiaru wydobywania kopaliny - kruszywa naturalnego (piasku) na własne potrzeby oraz nie wykazał, że dysponuje jakimikolwiek decyzjami, pozwoleniami, czy zgłoszeniami, uprawniającymi go do wydobywania kopaliny w granicach działki nr [...]. Nie wskazał ponadto innych osób, które dokonały wydobycia ani też nie wskazał jakichkolwiek działań, które miałyby przeciwdziałać ewentualnemu wydobyciu kopaliny przez inne osoby (np. nie zgłosił do organów ścigania kradzieży kopaliny z należącej do niego nieruchomości). Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie osób takich też nie wykazało.

Również Starosta Z. w dniu 25 kwietnia 2022 r., poinformował, że nie wydawał pozwoleń na wydobywanie kopalin na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, pozwoleń na budowę na podstawie ustawy Prawo budowlane, pozwoleń wodno-prawnych na podstawie ustawy Prawo wodne, decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wydał tylko 11 stycznia 2021 r. decyzję zatwierdzającą projekt robót geologicznych.

Od wyżej wymienionej decyzji organu I instancji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. - art. 7a § 1, art. 189c K.p.a. w związku z art. 143 ust. 3 i art. 140 ust. 1 P.g.g. przez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie skarżącemu opłaty podwyższonej wobec braku bezpośredniego odpowiedzialnego za dokonanie nielegalnego wydobycia kopaliny oraz obowiązującej w okresie pomiędzy dniem 15 marca 2020 r., a wrześniem 2020 r. treści art. 143 ust. 3 P.g.g. nie przewidującej wprost odpowiedzialności właściciela działki, a dopiero po nowelizacji tego przepisu obowiązującej po dniu 28 października 2023 r.,
2. - art. 7 K.p.a., art. 67 § 1 i § 2 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 85 § 1 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, a przez to a) niemożliwości określenia głębokości wykopu ze zdjęć z Google Earth, braku wskazania daty sporządzenia mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz organu od którego ona pochodzi, b) braku ustalenia stanu przedmiotowej działki na dzień jej zakupu przez skarżącego w dniu 20 stycznia 2020 r. podczas, gdy na fakt istnienia wyrobiska wcześniej wskazał skarżący podczas przesłuchania i wynika to z innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, c) nieustalenie danych ewentualnych świadków procederu nielegalnego wydobycia piasku wobec ilości wywiezionego piasku (9423 tony) i bezpośredniego sąsiedztwa przedmiotowej działki przez mieszkańców G., d) braku ustalenia przez organ I instancji rzeczywistego sprawcy wydobycia piasku.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zawieszenie przez organ odwoławczy postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego wszczętego z inicjatywy skarżącego co do dokonania na jego szkodę przestępstwa z art. 176 ust. 1 P.g.g. bądź wykroczenia z art. 177 P.g.g. albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości albo uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Nadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj.

1. - aktu notarialnego z 20 stycznia 2020 r. na okoliczność błędnego ustalenia przez organ I instancji daty nabycia prawa własności do przedmiotowej działki przez skarżącego,
2. - map geodezyjnych z 15 lutego 2020 r. i z dnia 12 września 2020 r. na okoliczność błędnego ustalenia przez organ I instancji początkowej daty pobierania piasku z przedmiotowej działki i pominięcia opracowania Biura Geodezyjnego M. Z. z dnia 15 lutego 2020 r. z którego wynika, że wyrobisko istniało już wcześniej i niemożliwe było w miesiąc od nabycia działki wywiezienie 9423 ton piasku i to w okresie zimowym,
3. - pisma z 17 kwietnia 2023 r. Komisariatu Policji w Z. na okoliczność, że skarżący starał się ścigać sprawców innych przestępstw dokonywanych na jego szkodę.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że nie powinien być, jako właściciel działki objętej postępowaniem, obciążony obowiązkiem zapłaty opłaty podwyższonej. Zarzucił organowi I instancji, że nie zastosował art. 189c K.p.a.. Przytoczył brzmienie przepisu art. 143 ust. 3 P.g.g. w 2020 roku i po jego nowelizacji obowiązującej od dnia 28 października 2023 r. wywodząc, że dopiero ta nowelizacja przesądziła wprost o odpowiedzialności właściciela na wypadek nieustalenia faktycznego sprawcy nielegalnego wydobycia kopaliny. Podniósł, że już w trakcie przesłuchania 5 maja 2021 r., zeznał, że w momencie zakupu w 2019 r. istniało wyrobisko i nie wie kto wcześniej mógł to wydobywać. Z tego wywiódł, że organ I instancji miał obowiązek to ustalić oraz stan wyrobiska w dacie zakupu działki przez skarżącego, ilość wydobytej wcześniej kopaliny i w tym celu przesłuchać osoby zamieszkujące w latach 2019-2021 teren sąsiadujący z wyrobiskiem, bowiem zdaniem skarżącego nie może on odpowiadać za całość wydobycia wskazaną w zaskarżonej decyzji.

Nadto stwierdził, że organ I instancji winien pozyskać dane adresowe tych mieszkańców i ich przesłuchać oraz uzyskać od Starostwa Powiatowego w Z. informację na skutek jakich i czyich działań doszło do skierowania do organu I instancji zawiadomienia z dnia 20 listopada 2020 r. Przyznał, że nie dokonał zgłoszenia organom ścigania "przestępstwa na swoją szkodę z tego tytułu". Zarzucił organowi I instancji, błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie określenia daty nabycia działki (nie podania daty dziennej tego zakupu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), co spowodowało, że skarżący zmuszony był przedłożyć dopiero w odwołaniu akt notarialny na powyższą okoliczność. Podważył wiarygodność map sytuacyjno-wysokościowych i zdjęć satelitarnych z Google Earth określając je jako "chałupnicze" i niewyczerpujące w rozumieniu art. 77 § 1 K.p.a. oraz opracowania Biura Geodezyjnego M. Z. z dnia 15 lutego 2020 r., podważając w ten sposób nieprawidłowo ustaloną przez organ I instancji datę pobierania kopaliny. Nadto podniósł że opłatą podwyższoną, w świetle brzmienia art. 143 ust. 3 P.g.g., należy obciążyć bezpośredniego sprawcę deliktu administracyjnego.

Na etapie postępowania odwoławczego wniósł "na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.", o zawieszenie tego postępowania z uwagi na to, że zamierza zgłosić organom ścigania dokonany na jego szkodę czyn, wywodząc, że ustalenia tychże organów okażą się pomocne w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Jako kwestię wstępną w sprawie wskazał ustalenie faktycznego sprawcy wydobycia. Podsumowując stwierdził, że obciążenie go opłatą podwyższoną jawi się jako niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawa.

Rozpatrując przedmiotowe odwołanie, organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i wydał opisaną na wstępie decyzję z 24 listopada 2025 r. Swoje stanowisko uzasadnił w następujący sposób:

Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej z powierzchni działki o numerze ewidencyjnym [...], wszczęte zostało w wyniku przeprowadzonej przez pracowników organu I instancji w dniu 16 marca 2021 r. wizji w związku z wpływem do tego organu zawiadomienia Starostwa Powiatowego w Z., o którym wyżej mowa. W trakcie wizji stwierdzono istnienie suchego wyrobiska wgłębnego o nieregularnym kształcie, głębokości sięgającej 6 m do 7 m ze świeżymi śladami wydobycia.

Z wizji tej bezspornie wynika, że na wyżej wymienionej działce, której właścicielem jest skarżący (na co wskazuje znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów z dnia 1 kwietnia 2021 r.), doszło do wydobycia kopaliny - piasku. Powyższym faktom skarżący nie zaprzeczył, kwestionując niewłaściwie wskazaną w zaskarżonej decyzji datę nabycia przez niego przedmiotowej działki określoną na "listopad 2019 r.". W tym miejscu organ odwoławczy zauważył, że datę nabycia na "listopad 2019 r." wskazał sam skarżący w trakcie przesłuchania w dniu 5 maja 2021 r.. W tej sytuacji zarzut czyniony organowi pierwszej instancji z tytułu błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie określenia daty nabycia działki i nie podania daty dziennej tego zakupu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał za absurdalny. Bowiem w toku prowadzonego, przez ponad cztery lata przed organem I instancji, postępowania dowód w postaci aktu notarialnego, z którego wynika, że istotnie skarżący nabył przedmiotową działkę 20 stycznia 2020 r., można było złożyć do organu I instancji.

Tym bardziej, że to sam skarżący podczas przesłuchania wskazał na datę nabycia tej działki, jako "listopad 2019 r.". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że powyższe zagadnienie nie ma absolutnie żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż organ pierwszej instancji ustalając opłatę podwyższoną nie określił zarówno dziennej daty początkowej, jak i końcowej, a wskazał na 2020 r. Na takie określenie czasu wydobycia kopaliny z przedmiotowej działki pozwala dokonana przez organ pierwszej instancji analiza mapy sytuacyjno-wysokościowej i zdjęć satelitarnych. Z tych względów nie ma znaczenia dla sprawy ustalanie stanu wyrobiska przed 2020 r.

Analiza treści odwołania doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że główna okoliczność kwestionowana przez skarżącego to wskazanie właśnie na niego jako stronę postępowania, której została ustalona opłata podwyższona i czynienie zarzut organowi I instancji, że nie znalazł faktycznego sprawcy tego wydobycia. Odnosząc się do powyższego przywołał tekst art. 143 ust. 2 i ust. 3 P.g.g. i uznał, że przepis ten jednoznacznie wskazuje, kto może być stroną postępowania w sprawach dotyczących ustalenia opłaty podwyższonej, tj. w szczególności może nią być podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku właściciel nieruchomości. Nowelizacja, na którą powoływał się skarżący, obowiązująca od dnia 28 października 2023 r. dotyczyła wprowadzenia solidarnej odpowiedzialności podmiotów w przedmiocie ustalania opłaty podwyższonej i wynika z ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2029), co nie miała zastosowania w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy z całą stanowczością podkreślił, że skarżący został właściwie i słusznie wskazany jako podmiot, któremu została ustalona opłata podwyższona. Jednocześnie zaznaczył, że w sytuacji braku zgłoszenia przestępstwa na swoją szkodę przez skarżącego, zarówno organy I, jak i II instancji nie mają obowiązku poszukiwania faktycznych sprawców nielegalnego wydobycia kopalin, w tym wśród około 200 mieszkańców sąsiednich działek, czego żądał i oczekiwał skarżący, który stoi na stanowisku, że na straży jego własności i "bezpieczeństwa terenu przed złodziejami" mają stać inne podmioty i służby, a nie on.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej organ I instancji prowadził w oparciu o dostępne, jak i opracowane, na podstawie własnych pomiarów geodezyjnych, dokumenty kartograficzne - mapy sytuacyjno-wysokościowe obejmujące obszar działki o numerze ewidencyjnym [...] w G. W aktach sprawy znajdują się:

1. a) mapa sytuacyjno-wysokościowa w skali 1:1000, pozyskana z Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej - dalej "PODGiK" (nr ewid. [...]) prowadzonego przez Starostę Z., dla której nie określono daty sporządzenia, wskazano datę wykonania kopii tj. 7 kwietnia 2021 r. Jak wynika z korespondencji elektronicznej z dnia 24 kwietnia 2023 r. pracownik powiatu z. wyjaśnił, że "nie może jednoznacznie wskazać daty aktualizacji treści mapy sytuacyjno-wysokościowej w granicach działki [...]",
2. b) mapa wyrobisk górniczych w skali 1: 1000, sporządzona na podkładzie mapy sytuacyjno- wysokościowej, której treść - w oparciu o pomiary wykonane we wrześniu 2020 r., uzupełnił uprawniony geodeta – K. S., stanowiąca załącznik do dokumentacji geologicznej złoża "G." w skali 1:1000,
3. c) mapy sporządzone w oparciu o wyniki pomiarów geodezyjnych wykonanych przez pracowników organu I instancji, tj. inspektora ds. miernictwa górniczego - geodetę, sprawdzone przez mierniczego górniczego, załączone do "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji", w tym:

ca) mapa z numerami pikiet na podkładzie mapy zasadniczej (sytuacyjno-wysokościowej pozyskanej ze starostwa) w skali 1:500, cb) mapa z rzędnymi pikiet na podkładzie mapy zasadniczej (sytuacyjno-wysokościowej pozyskanej ze starostwa) w skali 1:500, cc) kopia mapy zasadniczej z Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno- Kartograficznej (PODGiK) z naniesionym kolorem czerwonym stanem skarp wg pomiaru OUG w P. w skali 1:1000. Wymienione wyżej dokumenty kartograficzne, zawierają wyraźny i czytelny opis i te dokumenty posłużyły organowi I instancji dla określenia zakresu i ilości wydobycia kopaliny, z nimi miał prawo skarżący zapoznać w toku postępowania przed organem I instancji, stąd nieuprawniony jest, w ocenie organu odwoławczego zarzut "o jaką mapę sytuacyjno-wysokościową chodzi". Dane wysokościowe, w tym głębokość wyrobiska, zostały określone na podstawie wyników pomiaru geodezyjnego, wykonanego podczas tej wizji, a nie jak zarzuca skarżący "ze zdjęć Google Earth".

Wyniki pomiarów zostały zawarte w "Raporcie z pomiaru GPS RTKRTN" załączonym do "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji". W powyższym Raporcie został podany rodzaj wykorzystanego do pomiaru urządzenia, wraz z jego identyfikatorem - numerem seryjnym oraz źródłem poprawek pozyskanych w czasie rzeczywistym (RTK), w określonym systemie stacji referencyjnych, do których organ I instancji wykupił dostęp.

Organ odwoławczy stwierdził, że pomiar wykonano właściwie, urządzeniem sprawnym, funkcjonującym w sposób prawidłowy, na co wskazują, w szczególności:

1. a) informacja o uzyskaniu danych z określonej ilości satelitów (sat) - dla określenie lokalizacji i czasu wystarczająca jest kombinacja z co najmniej czterech satelitów (tutaj minimalna ilość wynosi 11),
2. b) wskaźnik RTNFix potwierdzający poprawność połączenia ze stacjami referencyjnymi, skąd pobierane są poprawki powierzchniowe (tutaj każdy pomiar jest potwierdzony),
3. c) parametr PDOP określający siłę bieżącej konfiguracji lub geometrii satelity i jej wpływ na dokładność danych zebranych przez odbiornik GNSS w momencie użytkowania (potocznie - warunki obserwacji). Z praktyki, jeżeli wskaźnik PDOP wynosi 1-3, to warunki do obserwacji są bardzo dobre, gdy 4-5 - dobre, gdy 6 - słabe (ale dostateczne), natomiast nie należy wykonywać obserwacji, gdy PDOP przekroczy 6. W powołanym wyżej Raporcie wskaźnik PDOP wahał się w granicach od 1.2 do 2,5. Przytoczone wyżej minimalne warunki pomiaru RTK, odpowiadają wymogom określonym w opracowaniu,Zalecenia techniczne. Pomiary satelitarne GNSS oparte na systemie stacji referencyjnych ASG-EUPOS' wydanych przez Głównego Geodetę Kraju w 2011 r. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że obliczenie ilości wydobytych mas ziemnych, zrealizowane w oparciu o wyniki tak wykonanego pomiaru są prawidłowe i nie budzą żadnych zastrzeżeń.

Organ odwoławczy podkreślił, że do obliczeń objętości mas ziemnych oraz prezentacji graficznej zakresu objętego pomiarem, wykorzystano licencjonowane oprogramowanie, używane powszechnie przez geodetów: WinKalk i MicroMap firmy CODER. Obliczenie ilości wydobytych mas ziemnych, zrealizowane w oparciu o wyniki tak wykonanego pomiaru oraz przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, nie budzą zastrzeżeń. Zostały wykonane w oparciu o realne, nie domniemane, ani nie zaczerpnięte z serwisu Google Earth, dane pomiarowe. Dane z serwisu GoogleEarth nie służyły i nie były podstawa do jakichkolwiek wyliczeń. W toku postępowania zdjęcia z serwisu służyły wyłącznie do prezentacji analizy stanu zagospodarowania terenu, w chwili wykonania zdjęcia satelitarnego. Ich analiza prowadziła do określenia czasokresu, w którym nastąpiły istotne zmiany w zagospodarowaniu terenu. Odpierając zarzut wykorzystania danych amerykańskiego podmiotu organ odwoławczy wskazał, że w serwisie prowadzonym przez Głównego Geodetę Kraju - www.geoportal.pl można dokonać podobnej, jak organ I instancji, analizy.

Ortofotomapy udostępnione w Geoportalu, datowane na dni: 20 kwietnia 2019 r., 5 kwietnia 2020 r. oraz 22 maja 2023 r., świadczą o zmianach jakie miały miejsce na przedmiotowej działce i potwierdzają wnioski oparte na danych udostępnionych przez portal amerykański.

Organ odwoławczy przypomniał, ze do odwołania skarżący dołączył kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 sporządzoną na podstawie analogowej mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz pomiaru uzupełniającego, wykonanego w dniu 15 lutego 2020 r. przez geodetę M. Z. Porównanie treści tej mapy z mapą sytuacyjno- wysokościową pozyskaną przez organ I instancji z PODGiK w Z. (bez określenia daty sporządzenia, z podaniem daty wykonania kopii - 7 kwietnia 2021 r.) prowadzi, w ocenie organu odwoławczego, do wniosku, że obie mapy, w swej treści prezentują tożsamy kształt terenu - układ skarp. Mapa sporządzona przez M. Z. uzupełnia dane pozyskane z PODGiK jedynie w warstwie wysokościowej – przedstawia większą ilość zmierzonych rzędnych. Dokument ten pozwala na tym etapie postępowania potwierdzić, że 15 lutego 2020 r. geodeta odwzorował: pomiarami istnienie na działce wyrobiska (zapis na mapie), którego skarpy, jak odczytujemy z mapy, posiadały wysokość od około 1,1 m do 6 m. Powyższy stan powierzchni jest widoczny również na mapie wyrobisk górniczych, dołączonej do dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "G.".

Z porównania tych dwóch map sytuacyjno-wysokościowych, tj. mapy sporządzonej na podstawie pomiarów wykonanych we wrześniu 2020 r. przez geodetę – K. S. i mapy sporządzonej na podstawie pomiarów w dniu 15 lutego 2020 r. przez geodetę – M. Z. wynika zdaniem organu odwoławczego, że zasięg (obrys, kształt) wyrobiska, potwierdzony pomiarem w dniu 15 lutego 2025 r., we wrześniu 2020 r. uległ zmianie, co było wynikiem jego poszerzenia w kierunku zachodnim. Zmianę tą potwierdza również pomiar geodezyjny, wykonany przez pracowników organu I instancji w dniu 16 marca 2021 r. Wyliczając objętość wydobytych mas (nakład i złoże kruszywa naturalnego), organ I instancji uwzględnił stan działki udokumentowany na mapie udostępnionej przez PODGiK (treść sytuacyjna tożsama z mapą sytuacyjno-wysokościową opracowaną przez M. Z.) oraz stan działki na dzień pomiaru wykonanego przez pracowników organu I instancji (tożsamy ze stanem udokumentowanym przez K. S. we wrześniu 2020 r.).

Uwzględniono więc fakt istnienia "starego" wyrobiska i do obliczenia opłaty podwyższonej przyjęto ilość mas wydobytych pomiędzy dniem 15 lutego 2020 r., (prawdopodobnie po 15 marca 2020 r. - ortofotomapa), a wrześniem 2020 r., kiedy to opracowano mapę wyrobisk górniczych na potrzebę sporządzenia dokumentacji geologicznej złoża "G.".

Ponadto zdaniem organu odwoławczego brak jest przesłanek skutkujących przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Bowiem organ ten w sposób dostateczny zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wyjaśniając istotne okoliczności sprawy, konieczne do zastosowania przepisów P.g.g., a w odwołaniu skarżący nie podważył skutecznie ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego organ odwoławczy oddalił ten wniosek uznając go za bezpodstawny i nie mający żadnego uzasadnienia, a w świetle przedstawionych w odwołaniu argumentów na jego uzasadnienie, wniosek ten uznać należy za niezrozumiały wręcz irracjonalny.

W zakresie do ostatniego wniosku dowodowego, tj. pisma z dnia 17 kwietnia 2023 r. Komisariatu Policji w Z., mającego stanowić dowód na to, że skarżący starał się ścigać sprawców innych przestępstw dokonywanych na jego szkodę, organ odwoławczy oddalił ten dowód. Pismo to nie ma bowiem absolutnie żadnego znaczenia dla sprawy.

W tym stanie rzeczy została wniesiona opisana na wstępie skarga na decyzję organu odwoławczego z 24 listopada 2025 r., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zostały w niej zawarte zarzuty:

1. - naruszenia przepisu prawa materialnego a mianowicie art. 143 ust. 3 i art. 140 ust. 1P.g.g. a w konsekwencji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 189c oraz art. 138 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy przepis art. 143 ust. 3 P.g.g. w brzmieniu obowiązującym w okresie pomiędzy 15 marca 2020 r. a wrześniem 2020 r. (data przyjętego przez Organ I instancji deliktu administracyjnego) był korzystniejszy dla skarżącego jako właściciela nieruchomości, na której doszło do wydobycia kopalin bez wymaganej koncesji w czasie, albowiem przepis art. 143 ust. 3 P.g.g. nie przewidywał wprost odpowiedzialności właściciela działki za zapłatę opłaty podwyższonej w przypadku braku podmiotu bezpośredniego odpowiedzialnego za dokonanie nielegalnego wydobycia kopalin, zaś odpowiedzialność taka po stronie właściciela nieruchomości pojawiła się dopiero na skutek wejścia w życie znowelizowanego przepisu -art. 143 ust. 3 P.g.g. po dniu 28 października 2023 r. o w świetle art. 7a § 1 k.p.a. i art. 189c k.p.a. winno stanowić o rozstrzygnięciu przez organ I instancji, że skarżący nie podlega obowiązkowi zapłaty opłaty podwyższonej, skoro nie był osobą, która faktycznie popełniła stwierdzony na jego terenie delikt administracyjny,
2. - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie przepisów art. 7 k.p.a., art. 67 § 1 i pkt 2 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w sprawie nie doszło do przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, doszło do niewyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i poczyniono ustalenia faktyczne w oparciu o rażąco wadliwie zgromadzony materiał dowodowy, co stanowi dowolną w miejsce swobodnej oceny dowodów, zaś stwierdzone naruszenia winny doprowadzić do uzupełnienia postępowania dowodowego w kierunku wskazanym przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I instancji a mianowicie:
3. - dlaczego Organ I instancji oparł się swoje stanowisko w decyzji z dnia 22 września 2025 r. na zdjęciach z Google Earth i Organ I instancji w skarżonej decyzji nie przybliżył w ogóle, o jaką mapę sytuacyjno-wysokościową chodzi, jeśli chodzi o wydanie decyzji na niekorzyść strony, podczas gdy organ odwoławczy dopiero na etapie postępowania odwoławczego i to dopiero w skarżonej decyzji przytoczył istnienie jeszcze pięciu innych map, na podstawie których doszło do rozpoznania sprawy, a nadto powołał się na branżowe określenia, parametry i oprogramowanie, których Organ I instancji nie przytaczał w decyzji z dnia 22 września 2025 r.,
4. - w rzeczywistości Organy obu instancji nie poczyniły ustaleń w kierunku ustalenia istnienia, położenia, głębokości, rozmiarów wyrobiska na działce ewidencyjnej [...] według stanu na dzień 20 stycznia 2020 r., czyli na datę nabycia ww. nieruchomości przez skarżącego od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, podczas gdy fakt istnienia wyrobiska podnosiła strona zarówno w trakcie przesłuchania przed Organem, jak i okoliczność ta 'wynika z pisma Urzędu Miejskiego w J. z dnia 07 marca 2019 r. (w aktach sprawy), jak również z dokumentów załączonych do niniejszego odwołania (opracowanie z dnia 15 lutego 2020 r. wykonane przez Biuro Geodezyjne M. Z.),
5. - nie dokonano czynności dowodowych z zebrania informacji od źródeł osobowych, skoro jak ustalił organy obu instancji 'wyrobisko znajdowało się 50 metrów od najbliższych zabudowań, co stwarzało podstawę do przeprowadzenia czynności mających na celu ustalenie danych ewentualnych świadków procederu nielegalnego wydobycia piasku z 'ww. nieruchomości w sposób opisany przez skarżącego zarówno w odwołaniu jak w skardze, albowiem biorąc pod uwagę, że ustalona przez organ I instancji waga wywiezionego piasku to 9423 ton, co daje ok. 470 wywrotek (około tysiąc kursów w obie strony) o ładowności do 20 ton, które musiały zostać zauważone w bezpośrednim sąsiedztwie mieszkańców G., zaś organy obu instancji pomijając postępowanie dowodowe z osobowych źródeł dowodowych nie dokonały możliwych do przeprowadzenia ustaleń co do danych rzeczywistego sprawcy deliktu administracyjnego, co powodowałoby wyłączenie skarżącego z tego postępowania jako strony a przede wszystkim zwolnienie z odpowiedzialności za zapłatę opłaty podwyższonej.

Uzasadniając swoje stanowisko powtórzył argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Zarzucił organowi błędne przypisanie odpowiedzialności wskutek niewłaściwej wykładni art. 143 ust. 3 P.g.g. powołał się na publikację prof. dr hab. Aleksandra Lipińskiego pt. "Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za prowadzone na niej nielegalne roboty geologiczne — glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.05.2021 r. (II GSK 1195/20)", BUSINESS LAW JOURNAL, t. LXXV z nr 4/2022 (886) z DOI 10.33226/0137-5490.2022.4.7).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W pierwszej kolejności należy nakreślić płaszczyznę sporu między stronami. Bezsporne w sprawie są – istnienie wyrobiska na działce nr [...], jego głębokość, objętość i ilość wydobytej kopaliny, a także tytuł prawny skarżącego do tej działki. Bezsporne jest także, że wydobycia kopaliny dokonano bez wymaganej koncesji. Spór natomiast dotyczy odpowiedzialności skarżącego za powstanie tego wyrobiska, którą to odpowiedzialność skarżący podważa na dwa sposoby – poprzez zarzut niewłaściwej wykładni art. 140 ust. 1 i art. 143 ust. 3 p.g.g. oraz kwestionowanie dokonanej przez organ oceny materiału dowodowego.

Niezasadny jest zarzut dotyczący niewłaściwej wykładni przepisów p.g.g.. Art. 140 ust. 1 p.g.g. stanowi, że działalność wykonywana bez wymaganej koncesji (...) podlega opłacie podwyższonej.

Skorelowany z tą normą pozostaje art. 143 ust. 2 i 3 p.g.g..

1. 2. W sprawach określonych niniejszym działem stroną postępowania jest odpowiednio:
2. 1) przedsiębiorca albo
3. 2) podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, albo
4. 3) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych, albo
5. 4) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego i zgłoszeniu projektu robót geologicznych.

2a. Jeżeli działalność, o której mowa w art. 140 ust. 1, była prowadzona przez kilka podmiotów, o których mowa w ust. 2, podmioty te odpowiadają solidarnie.

3. W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne. Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub kilka osób posiada tytuł prawny do nieruchomości, podmioty te odpowiadają solidarnie.

Zgodnie z tezą zawartą w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego (dalej: NSA) z 15 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1424/19 "Działalność wykonywana z rażącym naruszeniem warunków określonych w koncesji albo w zatwierdzonym lub podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych oraz działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego lub podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych jest deliktem administracyjnym, a obowiązek poniesienia z tego tytułu opłaty (odpowiednio dodatkowej, czy podwyższonej) stanowi ujemną konsekwencję tych zachowań".

Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze, że art. 143 ust. 3 p.g.g. ma charakter wyłącznie proceduralny z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze analogiczne sformułowanie "stroną postępowania jest" znajduje się w art. 143 ust. 3 p.g.g. a nie ma wątpliwości, że podmiot określony w tym przepisie jest podmiotem odpowiedzialnym w znaczeniu materialnoprawnym. Po drugie sformułowanie o odpowiedzialności pojawia się w drugim zdaniu art. 143 ust. 3 p.g.g., co także każe połączyć status strony w postępowaniu z możliwością poniesienia odpowiedzialności. Natomiast należy przyznać, że przesłanką orzeczenia kary nie jest sam fakt posiadania tytułu prawnego do nieruchomości a naruszenie przepisów ustawy, w tym wypadku wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji.

Należy zwrócić także uwagę, że jakkolwiek w momencie wydobycia kopaliny art. 143 ust. 3 p.g.g. miał inne brzmienie, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Skarżący jest jedynym właścicielem działki, zatem przepis mówiący o solidarnej odpowiedzialności nie znajduje wobec niego zastosowania. Nie sposób też przyjąć, jakoby odpowiedzialność solidarna była jedyną formą odpowiedzialności właściciela nieruchomości.

Należy zwrócić uwagę, że pogląd wyrażony przez prof. A. Lipińskiego i przytoczony przez skarżącego jest poglądem doktrynalnym, który pozostaje w sprzeczności z utrwaloną liną orzeczniczą. Zgodnie z tezą zawartą w wyroku NSA z 24 października 2024 r. sygn. akt II GSK 1148/24 "Pewne wątpliwości budzić może użyty w art. 143 ust. 3 p.g.g. zwrot "brak podmiotu". Literalna wykładnia tego przepisu prowadzić może do wniosku, że zwrot ten oznacza nieistnienie podmiotu, a więc sytuację, którą należy odróżnić od nieustalenia tożsamości podmiotu, w takim bowiem przypadku mamy do czynienia z nieznajomością podmiotu, a nie z jego brakiem (H. Schwarz (w:) Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 143). Tymczasem w orzecznictwie podniesiono, że przepis ten należy rozumieć jako statuujący odpowiedzialność właściciela nieruchomości lub innego podmiotu posiadającego tytuł prawny do nieruchomości w sytuacji, gdy nie ustalono podmiotu, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 4 p.g.g." Również WSA w Gliwicach w wyroku z 4 marca 2020 r., sygn.. akt III SA/Gl 950/19 stwierdził, że "Art. 140 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 143 ust. 3 p.g.g. statuuje naliczanie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy nie ustalono innego podmiotu i w konsekwencji stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której prowadzone są roboty wydobywcze." Sąd ten uznał również, że "w przypadku wydobycia kopaliny bez koncesji na nieruchomości, której właściciel nie wskazał innego podmiotu wydobywającego, organ administracji może ustalić opłatę podwyższoną wobec właściciela. Zarzuty proceduralne i materialne skarżącego nie znalazły uzasadnienia, a materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji."

Tutejszy Sąd w pełni aprobuje ten pogląd, także z uwagi na zasady doświadczenia życiowego. Jeśli bowiem wydobycie kopaliny następuje na gruncie stanowiącym czyjąś własność zasadny jest wniosek, że albo dokonywane jest przez samego właściciela jako osobę uprawnioną do korzystania z gruntu albo dokonywane jest na jego zlecenie lub przynajmniej za jego wiedzą i zgodą. Zatem w każdym z tych wypadków to właściciel jest podmiotem, któremu można przypisać odpowiedzialność za ten stan rzeczy. Przesłanką do tej odpowiedzialności nie jest jednak wyłącznie tytuł prawny do działki, ale fakt naruszenia przepisów p.g.g. czy to przez działanie czy przez zaniechanie (np. brak nadzoru). Zatem organ prowadzący niniejsze postępowanie nie mógł ograniczyć się wyłącznie do ustalenia osoby właściciela, ale przede wszystkim skutecznie przypisać mu odpowiedzialność za nielegalne wydobycie piasku.

Tym samym zarzut naruszenia przepisów art. 140 ust. 1 i art. 143 ust. 3 p.g.g. uznać należy za bezzasadny. Organ nie naruszył również art. 189c k.p.a. gdyż nie zaistniała przesłanka opisana w tym przepisie, tj. tak w chwili czynu jak i w momencie wydania decyzji obowiązywał taki sam stan prawny.

Sąd nie podziela również pozostałych zarzutów skarżącego sprowadzających się do wydania decyzji o odpowiedzialności skarżącego pomimo niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie.

Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji, że ten nie wskazał w uzasadnieniu wszystkich dowodów, na których się oparł a ich pełne wyliczenie nastąpiło w decyzji organu odwoławczego. Należy w tym miejscu wskazać, że prawie cały materiał dowodowy został zgromadzony przez organ pierwszej instancji, wyjątkiem była dołączona do odwołania kopia mapy sytuacyjno – wysokościowej z wynikami pomiaru uzupełniającego dokonanego przez M. Z., jednak – jak wskazał organ odwoławczy - prowadziła ona do komplementarnych wniosków z wcześniejszymi dowodami. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno ta mapa, jak i mapa zawierająca wyniki pomiaru dokonanego przez K. S. prezentują tożsamy kształt terenu – układ skarp. Mapa sporządzona przez M.Z. zawiera większą ilość zmierzonych rzędnych. Na podstawie tych map można ustalić zmiany wyrobiska w okresie między 15 lutego 2020 r. (data pomiaru M. Z.a wrześniem 2020 r. (data pomiaru K. S.).

Zatem na ich podstawie organ odwoławczy wysnuł wniosek o prowadzonych w tych czasie pracach wydobywczych a to z uwagi na poszerzenie terenu wyrobiska w kierunku zachodnim, co potwierdził także pomiar geodezyjny dokonany 16 marca 2021 r. W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób przekonujący odniósł się także do zarzutu oparcia ustaleń organu pierwszej instancji o dane z Google Earth. wskazując, źe nie służyły one do jakichkolwiek wyliczeń, a jedynie do prezentacji i analizy stanu zagospodarowania terenu w chwili wykonania zdjęcia satelitarnego. Podobnie rzecz się ma z zarzutem dotyczącego braku daty sporządzenia oryginalnej mapy sytuacyjno – wysokościowej, której kopia pochodzi z kwietnia 2021 r. Skarżący nie wskazał, dlaczego ta akurat kwestia ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, skoro mapa ta posłużyła wyłącznie jako baza do naniesienia wyniku pomiaru i to z wyników pomiaru dokonanego przez K. S. a później także M. Z. wynikał przyjęty przez organy obu instancji okres wydobycia kopaliny. Zatem można założyć, że z cała pewnością mapę te zaktualizowano przed wrześniem 2020 r. czyli końcowym okresem prac wydobywczych.

Należy podkreślić, że organy obu instancji ustaliły, że wydobycie piasku nastąpiło między 15 marca 2020 r. (zakończenie wycinki drzew) a wrześniem 2020 r. (moment pomiaru).Zwrócić należy uwagę, że po pierwsze w tym okresie właścicielem działki ponad wszelką wątpliwość był skarżący, gdyż sam wskazuje tu datę 20 stycznia 2020 r. W tym okresie skarżący był właścicielem nieruchomości i moment jej nabycia czy też objęcia w rzeczywiste posiadanie jest tu bez znaczenia. Organy uwzględniły zarówno wyniki pomiaru, naniesiony na mapę sytuacyjno – wysokościową układ skarpy jak i wcześniejszy fakt wycinki drzew, przyznanej przez samego skarżącego. Jednoznacznie stwierdziły także, że wyrobisko istniało w momencie nabycia działki przez skarżącego obarczając go odpowiedzialnością za jego poszerzenie w kierunku zachodnim, które potwierdzał również pomiar dokonany przez M. Z., powołany przez skarżącego w odwołaniu.

Tym samym uznać należy, że organy obu instancji zebrały niezbędny w sprawie materiał dowodowy i dokonały jego oceny mieszczącej się w granicach swobodnej oceny a także wewnętrznie spójnej i logicznej. Rolą sądu administracyjnego nie jest ponowna ocena powodów, ale analiza oceny już dokonanej przez organy prowadzące postępowanie pod katem zgodności z przepisami prawa.

. Odnosząc się natomiast do konkretnych zastrzeżeń skarżącego podnieść przyjdzie, że

1. - zdjęcia z Google Earth miały charakter wyłącznie pomocniczy, kluczowe były przedstawione w postępowaniu mapy odzwierciedlające układ skarp oraz dokonane oględziny,
2. - za początek wydobycia piasku przez skarżącego przyjęto 15 marca 2020 r. przez co bez znaczenia dla sprawy był stan wyrobiska z 20 stycznia 2020 r., także dlatego, że istnienie tego wyrobiska przed objęciem nieruchomości w posiadanie przez skarżącego było w sprawie bezsporne a jego stan potwierdzała mapa z uwagami M. Z., przedstawiona przez skarżącego wraz z odwołaniem,
3. - okoliczności, że skarżący jest właścicielem działki i nie zgłaszał nigdzie nielegalnego wydobycia, wcześniej dokonał wyrębu drzew oraz wystąpił o koncesję na prace geologiczne pozwalają go uznać nie tylko za właściciela nieruchomości, ale także za jej rzeczywistego posiadacza. Fakt ten stanowił uzasadnioną podstawę dla przyjęcia tezy wyjściowej, że skarżący dokonywał lub przynajmniej nadzorował proces wydobycia. Organ nie miał obowiązku poszerzać materiału dowodowego i szukać innych hipotez, to skarżący miał możliwość składania wniosków dowodowych, o czym był pouczony. Skarżący skorzystał z tego uprawnienia przedkładając dokumenty, z których jeden (mapa geodezyjna) został włączony do postępowania. Pozostałe dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Akt notarialny z 20 stycznia 2002 r. potwierdzał jedynie bezstronny między stronami fakt nabycia nieruchomości przez skarżącego i tytułu prawnego skarżącego do działki w okresie wydobycia ustalonym przez organy. Natomiast zgłoszenie wydobycia na Policję dokonane zostało już po wszczęciu postępowania i w sprawie oceny odpowiedzialności skarżącego nie miało znaczenia. Innych dowodów skarżący nie przedstawił. Tym samym jego pogląd o możliwym wydobyciu piasku przez osoby trzecie bez wiedzy i zgody skarżącego uznać należy wyłącznie za sugestię, niepopartą dowodami.

Wobec powyższego również podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego a to art. 7 k.p.a., art. 67 § 1 i pkt 2 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a. uznać należy za niezasadne.

Tym samym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.