Uzasadnienie
J. W. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) złożył w dniu 12 maja 2026 r. wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Miasta (dalej także jako organ) grzywny za nieprzekazanie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wniosek został złożony w następujących okolicznościach sprawy:
Pismem z 1 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (wniosek z 23 grudnia 2022 r.).
Korespondencja zawierająca skargę wpłynęła do organu w dniu 3 kwietnia 2026 r. Pismem z 11 maja 2026 r. (data wpływu do Sądu 13 maja 2026 r.) skarżący złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
W dniu 29 kwietnia 2026 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) organ przekazał przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, którą następnie zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Lu 115/26.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarga jest niezasadna, z uwagi na okoliczność, że organ odpowiedział na wniosek skarżącego jeszcze w 2022 r. Ponadto w ocenie organu – pomimo licznych wniosków i skarg składanych przez skarżącego, które znacząco utrudniają bieżące funkcjonowanie urzędu – przedmiotowe skargi zostały przekazane do Sądu bez zbędnej zwłoki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia.
Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że:
1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi;
2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę.
Wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Miasta grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie zasługuje na uwzględnienie.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, którą doręczono organowi w dniu 3 kwietnia 2026 r. Stosownie do przywołanych wyżej art. 54 § 2 p.p.s. i art. 21 pkt 1 u.d.i.p., skarga, wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę powinna zostać przekazana do sądu do dnia 20 kwietnia 2026 r. (z uwzględnieniem faktu, że dni 18 i 19 kwietnia 2026 r. to odpowiednio sobota i niedziela). Organ przekazał sprawę do sądu dopiero w dniu 29 kwietnia 2026 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SAB/Lu 115/26), a zatem 9 dni po upływie ustawowego terminu.
Argumentacja organu podniesiona w piśmie z 15 czerwca 2026 r. nie usprawiedliwia opóźnienia w przekazaniu skargi do sądu. Z argumentacji tej wynika jedynie, że skarżący składa znaczną liczbę wniosków, które w ocenie organu nie powinny być rozpatrywane na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczność ta pozostaje jednak irrelewantna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Ponadto organ wskazał, że realizacja wniosków skarżącego w ustawowym terminie nie była możliwa z przyczyn obiektywnych. Urząd dysponuje ograniczonymi zasobami kadrowymi (zatrudnia jedynie kilkunastu pracowników), a znaczny wpływ wniosków skarżącego utrudnia bieżący tok pracy organu i uniemożliwiła terminowe podjęcie wszystkich czynności.
Okoliczności te są istotne dla rozpoznania sprawy dotyczącej skargi na bezczynność, ale nie mają żadnego znaczenia w perspektywie obowiązku organu przekazania skargi do sądu w ustawowym terminie. Niezależnie od tego, na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w sytuacji wniesienia skargi, organ ma bezwzględny obowiązek przekazania tej skargi (wraz z aktami i odpowiedzią) w terminie ustawowym, wynoszącym w tym przypadku 15 dni. Naruszenie tego obowiązku uzasadnia wymierzenie grzywny, na wniosek skarżącego.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest już pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (por. przykładowo postanowienia NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OZ 232/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; z 12 lutego 2014 r., I OZ 72/14; z 6 marca 2014 r., I OZ 141/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14). Ma służyć nie tylko zmuszeniu organu do wykonania ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi do sądu, ale także napiętnowania już popełnionych zaniedbań w tym zakresie, tak aby nie powtarzały się one w przyszłości.
W zakresie wymiaru grzywny ustawodawca nie wskazał konkretnych dyrektyw orzekania, poza górną jej granicą - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 17 stycznia 2014 r. (I OZ 1259/13), sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w kwocie 50 zł. Sąd określając wymiar grzywny wziął pod uwagę fakt, że przekroczenie terminu do przekazania skargi do sądu było stosunkowo niewielkie (14 dni). Z drugiej jednak strony, regulacje ustawowe (art. 21 u.d.i.p.) wskazują na konieczność zapewnienia szybkiej ścieżki rozpoznania skargi na bezczynność, co wymaga restrykcyjnego przestrzegania skróconych w stosunku do ogólnych, terminów przekazania do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Uwzględniając powyższe okoliczności, grzywna w kwocie 50 zł spełni swoją funkcję represyjną i sygnalizacyjną.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na treści art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.