Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie D. i M. W. w dniu 1 lipca 2010 r. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe oraz są współwłaścicielami nieruchomości (działki) o powierzchni 2.500 m², natomiast ich dochodem jest emerytura w kwocie odpowiednio 1.107 zł (brutto) oraz 1.344 zł (brutto).
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 9 lipca 2010 r. skierowane do strony skarżącej w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), doręczone jej w dniu 30 lipca 2010r. (adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki), do akt sprawy złożone zostało pismo procesowe z dnia 3 sierpnia 2010 r. podpisane przez oboje skarżących. W jego treści zawarto oświadczenie, wedle którego wnioskodawcy nie są w stanie ponosić kosztów postępowania kasacyjnego, przewyższających kwot, które uiścili w sprawie. Nie korzystają wnioskodawcy z żadnych form wsparcia w ramach Pomocy Społecznej, świadczeń kombatanckich, alimentacyjnych ani pomocy ze strony osób trzecich, natomiast, jeżeli korzystają z kredytów bakowych, to nie są w stanie uzyskać z banku zaświadczenia w tym przedmiocie.
Z urzędu wskazać na dwie okoliczności: po pierwsze, postanowieniami z dnia 5 marca 2010 r. (sygn. akt II OZ 191/10) i z dnia 7 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II OZ 363/10) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2010 r. odmawiających przyznania w niniejszej sprawie D. W. i M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym; po drugie, z akt sprawy wynika, że skarżący uiścili w sprawie opłaty sądowe w łącznej kwocie 106 zł.
W sprawie zważono, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Ocena zasadności wniosku o przyznania prawa pomocy jest oparta na porównaniu zakresu aktualnie badanego żądania, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i wynagrodzenia dla adwokata, i możliwości poniesienia przez wnioskodawców tego ciężaru finansowego. Przy tym zaznaczyć trzeba, że skoro ponowiona argumentacja nie stanowiła – w ocenie sądów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji – podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie identycznym z zakreślonym przez skarżących we wniosku z dnia 1 lipca 2010 r., to stosując zasady logicznego rozumowania należy przyjąć, że nie stanowi one przesłanki uwzględnienia powtórnego żądania.
W niniejszej sprawie skarżący w sposób nader lakoniczny umotywowali swoje żądanie, a nadto nie dostarczyli mimo wezwania informacji wskazanych przez referendarza sądowego. Jednocześnie nie przedstawili innych dokumentów, których treść uprawdopodobniłaby, iż ich aktualna sytuacja materialna i rodzinna skarżących zmieniła się w stosunku do stanu uwzględnionego w wyżej wskazanych postanowieniach sądów administracyjnych na tyle, że uzasadnia uwzględnienie złożonego przez nich wniosku.
W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stwierdzenie, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie wykazali, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstaw do przyznania im prawa pomocy i wobec takiej konstatacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.