Uzasadnienie
Skarżąca C. K. w dniu 30 stycznia 2015r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 grudnia 2014r. wraz z wnioskiem na urzędowym formularzy PPF o zwolnienie od kosztów sądowych dla tego zażalenia. W końcowej części zażalenia skarżąca wniosła o wykorzystanie składanych dotąd w innych postępowaniach skanów z dokumentacji zdrowotnej, majątkowej i rodzinnej.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który znajduje się od maja 2011r. na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, na jej wyłącznym utrzymaniu znajduje się syn, korzystający z jej opieki w zakresie miejsca zamieszkania, wyżywienia oraz świadczący opiekę nad wnioskodawczynią. Uzyskane środki reglamentowane są na leczenie i związane z tym koszty, w pozostałej niewielkiej części stanowią źródło utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego.
Nadto podała, że z emerytury kwotę [...] zł winna przeznaczać na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Brak środków uniemożliwia uczestnictwo w koniecznych zabiegach, wymuszając gromadzenie środków na zaopatrzenie medyczne i planowane operacje wnioskodawczyni ratujące życie i zdrowie.
Nadto skarżąca oświadczyła, że jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² w miejscowości K., 5 km od P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Z uwagi na schorzenia nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów.
Zgodnie z wnioskiem skażonej uwzględniono, znajdujące się w aktach niniejszej sprawy, skany następujących dokumentów:
- - decyzji ZUS o wysokości emerytury,
- - rocznego rozliczenia przychodów za 2013r. z którego wynika dochód skarżącej w wysokości [...] zł.
- - wyciągów z jej rachunku bankowego za okres od 08 marca 2014r. do 01 września 2014r., na którym stan środków na 08 marca 2014r. wynosił [...]zł, 05 kwietnia 2014r. wynosił [...] zł, 05 maja 2014r. wynosił [...]zł, 04 czerwca 2014r. wynosił [...] zł, 07 lipca 2014r. wynosił [...] zł, 05 sierpnia 2014r. wynosił [...]zł, 01 września 2014r. wynosił [...]zł.,
- - rachunków za media, telefon, telewizję kablową, paliwo,
- - rachunków za leki w kwocie [...] w styczniu i lutym 2014r. oraz [...] zł w grudniu 2013r.
- - zestawienia wydatków za media, ubezpieczenie, leki, podatku od nieruchomości koszty utrzymania samochodu za okres od stycznia do grudnia 2014r. w wysokości [...]zł. miesięcznie,
- - zaświadczeń o stanie zdrowia, kart leczenia szpitalnego z 2012, 2013r, marca i sierpnia 2014r., artykułu prasowego dotyczącego leczenia nowotworów
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycja art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach koniecznego utrzymania.
Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Przy czym należy podkreślić, że sytuację finansową skarżącej należy badać w kontekście dochodów i kosztów utrzymania wszystkich członków rodziny – skarżącej i syna.
Oświadczenie wnioskodawczyni w zakresie rzeczywistej wysokości posiadanych środków finansowych budzi wątpliwości. Z zestawienia dochodów z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zadeklarowanych kosztów utrzymania ([...] zł) domu, dalej zakupu leków i leczenie, a nadto kosztów naprawy AGD w kwocie [...] zł. i dalszych na konserwacje i uszkodzenia pozostałego majątku, zakupu środków czystości, butów, odzieży, sprzętu zaopatrzenia medycznego (okularów, słuchawek), a także planowanych zabiegów i operacji, wynika, że zadeklarowane dochody nie wystarczają na pokrycie wszystkich kosztów jakie ponosi skarżąca. Do tego doliczyć należy jeszcze koszty wyżywienia dwóch osób oraz utrzymanie psa.
Nadto z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że ponosi dodatkowe koszty ubezpieczenia w wysokości [...] zł oraz z tytułu reprezentacji profesjonalnemu pełnomocnikowi przekazuje [...] zł miesięcznie. Co miesiąc przekazuje synowi kwotę około [...] zł. Nadto 7 lipca 2014r. otrzymała zwrot podatku w kwocie [...]zł.
Wnioskodawczyni nie wskazała przy tym, by miała jakieś zaległości w bieżących opłatach, jak również oświadczyła, że nie korzysta z żadnych pożyczek i kredytów. Z prostego zestawienia miesięcznych kosztów koniecznego utrzymania jakie ponosi skarżąca, wynika, że przewyższają one kwotę zadeklarowanych dochodów z tytułu emerytury, zatem rodzina posiada ona inne jeszcze dodatkowe środki, których nie ujawnia.
Nadto, z wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawczyni wynika, że dysponuje niezmienną od ośmiu miesięcy kwotą oszczędności rzędu [...] zł. Nie udokumentowała, by w ostatnim czasie poniosła dodatkowe koszty na leczenie i zabiegi - przedstawione zaświadczenia lekarskie dotyczą tylko stanu zdrowia z lat 2012, 2013 oraz marca i sierpnia 2014r. Zasadą jest, że skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść uczestniczka postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania.
W takim stanie rzeczy, niemożliwe okazało się stwierdzenie, że w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni nie może pokryć kwoty 100 zł tytułem kosztów zażalenia. Okoliczności sprawy musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska