Uzasadnienie
Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2014r., oddalono zażalenie skarżącej C.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 września 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd argumentował, że wbrew twierdzeniom skarżącej przestawione przez nią okoliczności wskazują, że w istocie prowadzi z synem wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca wskazuje na to sama we wniosku pisząc, że pozostaje on na jej "wyłącznym utrzymaniu".
Skarżąca złożyła kolejne wnioski o prawo pomocy na formularzu PPF drogą elektroniczną oraz podpisane przez siebie pismami z 26 września 2014r. (k. 199 akt sąd.) oraz z 28 listopada 2014r. (k. 240).
Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosków powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który znajduje się od maja 2011r. na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, na jej wyłącznym utrzymaniu znajduje się syn, korzystający z jej opieki w zakresie miejsca zamieszkania, wyżywienia oraz świadczący opiekę nad wnioskodawczynią. Wpisała syna w rubryce dotyczącej osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Nadto podała, że z emerytury kwotę [...] zł przeznacza na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Brak środków uniemożliwia uczestnictwo w koniecznych zabiegach, wymuszając gromadzenie środków na zaopatrzenie medyczne i planowane operacje wnioskodawczyni ratujące życie i zdrowie.
Nadto skarżąca oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w okolicach P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Z uwagi na schorzenia nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów.
Zarządzeniem z 27 stycznia 2015r. wezwano skarżącą do podania jakie są obroty na posiadanych przez skarżącą rachunkach bankowych, czy posiada lokaty terminowe i w związku z tym do zobowiązano skarżącą do przedłożenia wyciągów z tych rachunków za ostanie 6 miesięcy. Z uwagi na okoliczność ujawnioną w toku dotychczasowego postępowania w przedmiocie prawa pomocy zwrócono się do skarżącej o podanie, czy zadysponowała posiadaną na rachunku bankowym kwotą około [...] zł, jeżeli tak, to na jaki cel. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Skarżąca nie ustanowiła również pełnomocnika w sprawie (k. 262, 265). Doręczenie wezwania uznać należy za skuteczne w świetle art. 73 §1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.")
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, czyli w każdym czasie. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Przytoczone zatem we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Nadto w obecnym stanie sprawy, przyznanie prawa pomocy skarżącej może nastąpić jedynie wówczas, gdy nastąpiło pogorszenie sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej skarżącej, która stanowiła podstawę poprzedniego orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Ocenie poddać, zatem należy możliwość poniesienia przez wnioskodawczynię przyszłych kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Składając tymczasem ponowne żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wnioskodawczyni zawarła te same informacje co do jej sytuacji finansowej, jak poprzednio. Przyjąć należy, że skarżąca, będąc już wcześniej wielokrotnie informowana o regułach przyznania prawa pomocy, wiedziała o potrzebie dokładnego wyjaśnienia aktualnej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej swojej oraz syna, z którym współtworzy gospodarstwo domowe. Skarżąca nadal powołuje się na te same okoliczności, nie wskazując pogorszenia swojej sytuacji finansowej w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy chociażby w części. Nie podała, nawet że poniosła uzasadnione i konieczne wydatki, które uszczupliły posiadane oszczędności.
Wobec powyższego, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała że nie posiada możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania chociażby w części.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska