Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 409/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu w dniu 9 listopada 2015 r.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowenia adwokata. W dniu 28 grudnia 2015 r. postanowienie zostało doręczone Okręgowej Radzie Adwokackiej celem wyznaczenia adwokata.
Pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu adwokata w osobie A. F. W dniu 6 lutego 2016 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona przez adwokata A. F. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu adwokat wskazał, że o ustanowieniu go pełnomocnikiem został poinformowany pismem Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia 30 grudnia 2015 r., które odebrał w dniu 7 stycznia 2016 r. W dniu 14 stycznia 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotokopie odpowiednich kart z tych akt. Sporządzenie skargi kasacyjnej wymagało następnie wnikliwej analizy przepisów prawa, orzecznictwa i doktryny. Podkreślił, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie powinien znajdować się w gorszej sytuacji od innych pełnomocników w zakresie terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazał, że złożona przez niego skarga kasacyjna została wniesiona niezwłocznie po tym, gdy możliwe było jej sporządzenie. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, zgodnie z którym w wypadku ustanowienia adwokata w trybie art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Wskazał również, że brak wniesienia skargi kasacyjnej w terminie nie wynikał z winy Skarżącego. Skarga kasacyjna musi bowiem zostać wniesiona przez fachowego pełnomocnika, a ten został wyznaczony po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
W świetle unormowań art. 87 oraz art. 86 P.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku wniesienie skargi kasacyjnej); (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 §2 P.p.s.a.).
Co prawda przepis art. 87 §1 P.p.s.a. wymaga, aby pismo z wnioskiem zostało wniesione do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że w przypadku ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - na zasadzie prawa pomocy, poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu jest niewystarczające, ponieważ pełnomocnika takiego nie można stawiać w gorszej sytuacji procesowej, niż pełnomocnika z wyboru, któremu służy termin 30 dni do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skoro wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać danej czynności, to na uwadze należy mieć, że w przypadku skargi kasacyjnej termin do jej wniesienia zgodnie z art. 177 §1 P.p.s.a. wynosi 30 dni. Taki termin należy również zapewnić pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
W konsekwencji przyjąć należy, że w sytuacji wyznaczenia stronie pełnomocnika z urzędu przyczyna uchybienia terminu ustaje w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż w dniu upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 czy z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych cbois.nsa.gov.pl).
Zatem przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustać mogła najpóźniej w dniu upływu 30 dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu do występowania w sprawie, czyli od dnia 7 stycznia 2015 r. Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadano w dniu 6 lutego 2016 r., a więc w trzydziestym dniu od zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu w sprawie. W świetle wcześniejszych uwag należało przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu złożono przed upływem 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli w terminie zgodnym z art. 87 § 1 P.p.s.a.
Niejako na marginesie Sąd pragnie wskazać, że w aktualnie obowiązujących przepisach P.p.s.a., mających zastosowanie w sprawach skarg wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. (w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 27 marca 2015 r.) art. 177 § 3 stanowi, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Przechodząc do oceny wniosku pod kątem uprawdopodobnionych okoliczności wskazujących na brak winy strony, sąd doszedł do przekonania, że strona nie może ponosić winy za spóźnione wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, bowiem – jak już podkreślono – pełnomocnik taki musiał mieć rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy. Wobec tego uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie miało charakteru zawinionego przez stronę, na co wskazuje całokształt okoliczności faktycznych związanych z jej wniesieniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.