Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 260/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i remont linii energetycznej. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 24 lipca 2008 r.
Wcześniej, bo postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. R. C. przyznane zostało prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 3 lipca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w R. wyznaczyła dla skarżącej profesjonalnego pełnomocnika w osobie adw. M. P. O powyższym fakcie skarżąca dowiedziała się w dniu 10 lipca 2008 r.
Następnie w dniu 11 sierpnia 2008 r. do tut. Sądu wpłynęło pełnomocnictwo udzielone adwokatowi (datowane na dzień 4 sierpnia 2008 r.) oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia z dnia 18 lipca 2008r.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. postanowił odmówić przywrócenia terminu, uznając, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie, dla którego nie przewidziano przymusu adwokackiego, wyłącznie z tej przyczyny, że strona oczekiwała na zakończenie procesu ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, nie stanowi okoliczności uzasadniającej jego przywrócenie. Sąd wskazał, iż nie było żadnych przeszkód by skarżąca sporządziła zażalenie osobiście.
Na powyższe postanowienie R. C. – zastępowana przez adw. M. P. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, iż nie wniosła samodzielnie zażalenia z uwagi na fakt wyznaczenia jej fachowego pełnomocnika z urzędu. Wskazała, iż jako osoba nieposiadająca wiedzy prawnej przypuszczała, że postanowienie z dnia 18 lipca 2008r. zostanie doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1322/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazano, iż w ocenie Sądu zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. Skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a mianowicie po przyznaniu jej postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. prawa pomocy obejmującego m. in. ustanowienie adwokata i wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką w dniu 8 lipca 2008 r. konkretnego adwokata mogła przypuszczać, iż wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi także zostało doręczone postanowienie z dnia 18 lipca 2008 r. NSA wskazał również, iż skarżąca nie posiada wiedzy prawniczej i podjęcie działań zgodnych z zasadami logicznego rozumowania bądź ich brak nie może jej obciążać. Tym bardziej, iż przekraczając termin do zaskarżenia postanowienia z dnia 18 lipca 2008 r. kierowała się chęcią skorzystania z pomocy fachowego pełnomocnika. Nadto wyznaczony adwokat niezwłocznie po otrzymaniu pełnomocnictwa od R. C. dokonał czynności zmierzających do skutecznego zakwestionowania postanowienia z dnia 18 lipca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skutki prawne związane z niezachowaniem terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm./ - zwana dalej P.p.s.a. Stosownie do treści art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uchybienie terminu, bez względu na wielkość opóźnienia, Sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu.
Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a., a warunki określa art. 87 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że stosowny wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie zawierającym wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z powyższego wynika, iż przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. - (por. postanowienie NSA z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, niepubl.).
Sąd stwierdza, iż wniosek R. C. – zastępowanej przez adw. M. P. o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć trzeba, iż dokonując oceny ww. wniosku Sąd wziął również pod uwagę argumenty zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, po wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką fachowego pełnomocnika, adwokat M. P., pismem z dnia 8 lipca 2008 r. zwróciła się do skarżącej R. C. o udzielenie pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed WSA w Rzeszowie, (a więc jeszcze przed wydaniem postanowienia z dnia 18 lipca 2008 r.). Skarżąca udzieliła wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwo, jednakże z uwagi na obieg korespondencji, udzielone ono zostało dopiero 4 sierpnia 2008 r. We wniosku wskazano również, iż R. C. otrzymała postanowienie z dnia 18 lipca 2008 r. w dniu 24 lipca 2008r., jednakże nie wniosła samodzielnie zażalenia z uwagi na fakt wyznaczenia jej profesjonalnego pełnomocnika.
W świetle powyżej wskazanych okoliczności należało uznać, iż niedokonanie w terminie czynności (wniesienie zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2008 r.) nastąpiło bez winy skarżącej. R. C. jako osoba nie posiadająca fachowej wiedzy i nie mająca rozeznania w procedurze związanej z ustanawianiem pełnomocnika z urzędu mogła przypuszczać, iż ww. postanowienie zostanie doręczone również wyznaczonemu z urzędu adwokatowi i to on w jej imieniu dokona czynności przed Sądem.
Wskazać należy ponadto, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 260/08 spełnia wskazane przez ustawodawcę przesłanki. Złożony został bowiem w siedmiodniowym terminie przewidzianym do jego wniesienia i jednocześnie dokonana została czynność, której terminowi uchybiono, a skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.