Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 roku referendarz sądowy odmówiła uczestnikom M. K.-S. i A. S. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż z przedłożonego przez nich oświadczeń o sytuacji rodzinnej, finansowej i o uzyskiwanych dochodach wynika, że są w stanie ponieść wszystkie przewidywane koszty postępowania w niniejszej sprawie. Zadeklarowane przez Pana A.S. wynagrodzenie przewyższa bowiem średnie przeciętne wynagrodzenie i dodatkową premię, a ponadto wnioskodawcy posiadają znaczne oszczędności oraz dysponują majątkiem nieruchomym w postaci domu, mieszkania, gruntu rolnego oraz działki budowlanej. Konsekwentnie sam fakt zaciągnięcia kredytu hipotecznego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia 22 stycznia 2010 roku uczestnicy M. K.-S.i A.S. wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc, że okoliczność uzyskania wspomnianego kredytu istotnie ogranicza ich możliwość dysponowania środkami finansowymi przez co nie jest możliwe uregulowanie kosztów postępowania. Na ich sytuację materialną niekorzystnie wpływa także fakt, że Pani M. K.-S. nie zarabia, a edukacja dzieci stanowi kolejne obciążenie finansowe. Niedopuszczalne natomiast byłoby zmuszenie wnioskodawców do zbycia składników swojego majątku.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje
Wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawców sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), postanowienie referendarz sądowego utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, iż na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Z przedłożonych deklaracji wynika, że A.S. osiąga miesięcznie dochód z tytułu wynagrodzenia za umowę o pracę w wysokości [...] zł brutto, jego żona, M.K.-S., nie uzyskuje dochodu. Na wspólne oszczędności składa się kwota [...] zł, pochodząca z kredytu hipotecznego i przeznaczana na bieżące urządzenie domu. Miesięczna rata kredytu wynosi [...] zł. Wnioskodawcy wskazali ponadto następujące składniki majątku: nieruchomość o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz działkę budowlaną o powierzchni [...] m2. Posiadają samochód osobowy marki [...] z 2002 roku. Oboje są rodzicami dwójki małoletnich dzieci.
Wskazać należy, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności gdy posiada stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 505). Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 roku (Dz. U. Nr 171 poz. 1209), uwzględniając zarazem obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 roku (M. P. Nr 48 poz. 709), najniższe miesięczne wynagrodzenie wynosi 1.317 zł.
Dochód zadeklarowany przez A. S. jest zatem wielokrotnie wyższy od płacy minimalnej. Na uwagę zasługuje ponadto fakt reprezentowania wnioskodawców przez profesjonalnego pełnomocnika oraz wykupienie przez nich w 2009 roku wyjazdu wakacyjnego za kwotę [...] zł. Zważywszy przeto na zgromadzone oszczędności, ruchome oraz nieruchome składniki majątku, a także na niepowołanie okoliczności, które uzasadniałyby pogorszenie się ich sytuacji ekonomicznej, trudno przyjąć, że wnioskodawcy wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaciągnięcia znacznych zobowiązań nie może bowiem podlegać ocenie w oderwaniu od całokształtu stanu ich majątku.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wcześniej orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ E. Podrazik