Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. H. M. i M. C. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2012 r., znak SKO-[...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], w której ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, przy ul. [...] w P. Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. H. M. i M. C. wystąpili o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że skarga adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego została omyłkowo złożona w dniu [...] marca 2013 r. bezpośrednio w Sądzie z pominięciem organu II instancji. W dniu [...] marca 2013 r. i [...] marca 2013 r. skarżący otrzymali zarządzenie Sądu - adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wysłane w dniu [...] marca 2013 r. – o przekazaniu skargi do organu II instancji. Przekazanie skargi przez Sąd w dniu [...] marca 2013 r. oznaczało, że zachowany został termin do złożenia skargi.
Następnie w dniu [...] maja 2013 r. i [...] maja 2013 r. skarżący otrzymali postanowienie Sądu z dnia [...] maja 2013 r., z którego wynika, że skarga została przekazana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu dopiero w dniu [...] marca 2013 r. Tym samym skarżący czują się wprowadzeni w błąd i błędnie poinformowani o dokonaniu w dniu [...] marca 2013 r. czynności, która w istocie nie miała miejsca. Dlatego skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując zarazem, że niewykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału w zakresie niezwłocznego przekazania odwołania do właściwego organu pozbawia stronę drogi do Sądu. Tym bardziej, że do przekroczenia terminu nie doszłoby, gdyby wspomniane zarządzenie zostało niezwłocznie wykonane w dniu [...] marca 2013 r. Skarżący przyznali zarazem, że przeoczeniem z ich strony było złożenie skargi bezpośrednio do Sądu z pominięciem organu II instancji.
Nie można im jednak zarzucić niedochowania należytej staranności, gdyż złożenie skargi bezpośrednio do Sądu wynikało właśnie z chęci zapewnienia skardze odpowiedniej jakości i sprawdzeniu jej w Biurze Podawczym. Skarżący powołali się przy tym na art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 369 § 1 i 3 k.p.c., w świetle których strona postępowania nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji skierowania środka odwoławczego do niewłaściwego organu. Zaznaczyli również, że prawo do sądu nie może być ograniczane nadmiernym formalizmem procesowym, do czego prowadziło nieuwzględnienie omawianego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek okazał się niezasadny.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika przy tym z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowania jest przedmiotem skargi, a następnie organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Skarga wniesiona po terminie podlega natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzuceniu.
Niemniej, zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wedle art. 87 § 1-4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy zarazem uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie ze złożeniem wniosku dokonać czynności, która nie została dokonana w terminie. Brak winy w rozumieniu powyższej przepisu należy z kolei rozumieć jako dołożenie przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, a uchybienie terminu nastąpiło wskutek okoliczności, którym strona nie mogła przeciwdziałać.
Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Po 434/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę H. M. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2012 r., znak SKO.[...] w przedmiocie warunków zabudowy ze względu na przekroczenie terminu do wniesienia skargi spowodowane wniesieniem skargi bezpośrednio do Sądu, a nie do organu II instancji (k. 31-33 akt sądowych). Tym samym w chwili doręczenia powyższego postanowienia z dnia 9 maja 2013 r. ustała również przyczyna uchybienia i rozpoczął swój bieg termin z art. 87 § 1 i 3 p.p.s.a. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika zarazem, że wspomniane postanowienie zostało doręczone H. M. w dniu 31 maja 2013 r., a M. C. – w dniu [...] maja 2013 r. (k. 87 i 90 akt sądowych). Oznacza to, że przedmiotowy wniosek z dnia [...] maja 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nadany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w dniu [...] maja 2013 r., został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu z art. 87 § 1 i 3 p.p.s.a. Konsekwentnie zatem spełnione zostały wymogi formalne, od których zależy merytoryczne rozpatrzenie wspomnianego wniosku.
Sąd nie przychylił się jednak do argumentacji zawartej we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2012 r., znak SKO-[...] (k. 349-353 akt adm.). Trzeba bowiem zauważyć, że wspomniany 30-dniowy termin do wniesienia skargi jest zachowany, jeżeli przed jego upływem skarga została nadana do właściwego organu administracji publicznej. Należy przy tym podkreślić, że obowiązek poprawnego zaadresowania takiej korespondencji spoczywa na skarżących, którzy ponoszą negatywne konsekwencje poczynionych w tej mierze błędów. Bezzasadne jest zatem wywodzenie, że uchybienie terminu wynika ze zbyt powolnego przekazania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwemu organowi administracji publicznej. Ta okoliczności co do zasady nie uprawdopodabnia bowiem braku winy skarżących w uchybieniu terminu, skoro mogli oni jej przeciwdziałać, zachowując należytą staranność przy wnoszeniu omawianego pisma procesowego. Tym bardziej, że skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. sami przyznali, iż wadliwe zaadresowanie skargi z dnia [...] lutego 2013 r. było ich błędem i stanowiło z ich strony przeoczenie.
Należy przy tym podkreślić, że wymieniona decyzja z dnia [...] listopada 2012 r. zawierała szczegółowe pouczenie co do terminu i trybu składania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz ze wskazaniem organu administracji publicznej, za pośrednictwem którego skarga powinna być złożona. Dlatego skierowanie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z pominięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., nie może być uznane za okoliczność wskazująca na brak winy skarżących w uchybieniu terminu. Podobnie, za taką okoliczność nie można również uznać faktu, że skarga z dnia [...] lutego 2013 r. została przekazana właściwemu organowi II instancji w dniu [...] marca 2013 r. (k. 15 akt sądowych). Jak sygnalizowano już bowiem wcześniej, to na skarżących spoczywa obowiązek poprawnego zaadresowania skargi, a powody przekroczenia terminu nie mogą być przenoszone na Sąd, skoro ich źródłem jest w istocie nieprawidłowe działanie samych skarżących.
Co więcej, skarga z dnia [...] lutego 2013 r. wpłynęła do Sądu w dniu [...] marca 2013 r. (data prezentaty), a zatem bezpodstawne są również zarzuty skarżących, w świetle których przekazanie skargi w dniu [...] marca 2013 r. było działaniem opieszałym.
Za bezzasadne należy również uznać wywody skarżących dotyczące art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 369 § 1 i 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43 poz. 296 z późn. zm.). Przepisy te dotyczą bowiem kolejno: postępowania przed organem administracji publicznej i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Nie znajdują one natomiast zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a brak jest podstaw do ich choćby posiłkowego stosowania przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym zakresie regulacja zawarta w powołanej ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter wyczerpujący i nie przewiduje konstrukcji zbliżonych do tych, o jakich jest mowa w powołanych przepisach.
Nie można również zgodzić się ze twierdzeniem skarżących o naruszeniu ich prawa do sądu poprzez nadmierny formalizm. Ograniczenie pod względem czasowym możliwości zaskarżania rozstrzygnięć organów administracji publicznej zamierza bowiem do zapewnienia trwałości prawa i stabilizowania stosunków prawnych.
Należy zatem uznać, że skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn od nich niezależnych, co z kolei prowadzi do wniosku, że złożonych przez nich wniosek z dnia [...] maja 2013 r. jest niezasadny.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik