Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 22 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Po 418/26

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2026r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ma podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025r., poz. 1691), dalej: k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 8 ust.1. pkt 1, art. 13 ust. 1, art. 36, art. 106 ust.5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025, poz. 1214 ze zm) – dalej: u.p.s.

po rozpoznaniu odwołania D. M. (dalej: skarżąca) od decyzji nr [...] z dnia 1 grudnia 2025r, wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, w sprawie uchylenia od 22 września 2025r. decyzji nr [...] z dnia 2 kwietnia 2025r. przyznającej skarżącej zasiłek stały wraz ze składką zdrowotną – utrzymało w mocy w/w decyzję.

W przedmiotowej sprawie skarżąca decyzją z dnia 2 kwietnia 2025r. miała przyznaną pomoc w formie zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 2025r. do 29 lutego 2028r.

Skarżąca decyzją Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] orzeczeniem z dnia 20 lutego 2025r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 29 lutego 2028r. Od 22 września 2025r.zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] skarżąca została umieszczona w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, w którym wykonywany jest środek zabezpieczający.

W ocenie organu pobyt w zamkniętym zakładzie, połączony z efektywnym pozbawieniem wolności należy rozumieć jako odbywanie kary pozbawienia wolności. Charakter tego pobytu nakłada na państwo obowiązek utrzymania osoby skierowanej do takiego zakładu i zapewnienia jej odpowiednich warunków bytowych i leczniczych stosownie do stanu zdrowia. Zasiłek stały przyznany jest w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych osoby, która jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu niepełnosprawności lub z powodu wieku, nie uzyskuje dochodu i spełnia kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, ponieważ nie ponosi opłat z tytułu swojego utrzymania, wyżywienia, leczenia, nie ponosi żadnych opłat za mieszkanie. Potrzeby bytowe w/w są zaspokajane ze środków publicznych przez placówkę leczniczą, do której skarżąca została skierowana, podobnie jak osoba odbywająca karę pozbawienia wolności. Z tych względów organ uchylił decyzję przyznającą skarżącej zasiłek stały wraz ze składką zdrowotną.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz o utrzymanie w mocy decyzji przyznającej jej zasiłek stały wraz ze składką zdrowotną, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzji zarzuciła:

1. 1. naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanka "odbywania kary pozbawienia wolności" obejmuje także sytuację osoby przebywającej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do jej stanu faktycznego,
2. 2. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie jednoznacznego ustalenia, że nie odbywa ona kary pozbawienia wolności,
3. 3. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego wyprowadzenie wniosków nieznajdujących oparcia w przepisach prawa materialnego,
4. 4. ewentualnie także naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej) poprzez zastosowanie interpretacji prowadzącej do pozbawienia świadczenia w oparciu o niewynikające z ustawy rozszerzenia przesłanki wyłączenia.

Skarżąca podała, że art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie może być podstawą do automatycznego pozbawienia świadczeń osoby, wobec której zastosowano izolacyjny środek zabezpieczający, a tym bardziej osoby pozostającej pacjentem zakładu leczniczego.

SKO zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2026r. utrzymując w mocy decyzję z 2 kwietnia 2025r. podało, że podziela rozstrzygnięcie organu I instancji. Podkreśliło, że celem i zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a to nie oznacza całkowitego zaspokajania tych potrzeb ze środków pomocy społecznej. Poza sporem jest, że odwołująca spełnia formalne warunki do otrzymania prawa do zasiłku stałego, bo posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, co w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej oznacza całkowitą niezdolność do pracy i nie uzyskuje żadnych dochodów. Jednak biorąc pod uwagę, że skarżąca przebywa obecnie w Wojewódzkim Szpitalu Zdrowia Psychiatrycznego w [...], w którym wykonywany jest środek zabezpieczający, wynikający z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 kwietnia 2025r., to w ocenie Kolegium skarżąca utraciła prawo do zasiłku stałego.

SKO wyjaśniło, że z art. 13 ust. 1 ustawy wynika, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z wyjątkiem osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, ponieważ osoby te mają zapewnione odpowiednie warunki bytowe na podstawie art. 109 – 111 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy, a przez to osoby te zwolnione są z zaspakajania własnym staraniem podstawowych potrzeb bytowych. W związku z tym brak jest uzasadnionych podstaw do udzielania tym osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, dodatkowych świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca nie jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności. Jest natomiast osobą, wobec której orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, co odpowiada sytuacji ukształtowanej przez ustawodawcę w wyżej wskazanym art. 13 ust. 1 ustawy.

Skarżąca nie ponosi kosztów pobytu w szpitalu, gdyż pobyt ten finansowany jest ze środków publicznych. Charakter tego pobytu nakłada na państwo obowiązek utrzymania osoby skierowanej do zamkniętego zakładu leczniczego, gdzie ma zapewnione odpowiednie warunki bytowe i lecznicze. W tych okolicznościach, zdaniem SKO, dalsze objęcie strony pomocą społeczną nie spełniłoby celu wynikającego z art. 2 ust. 1 ustawy, ponieważ nie służyłoby przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej skarżącej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca podczas pobytu w Wojewódzkim Szpitalu Zdrowia Psychicznego w [...] ma zapewnione potrzeby bytowe, tj. schronienie, wyżywienie, leczenie i leki. Mając zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, bezwzględnie pozbawiona jest prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Z kwoty zasiłku stałego osoba musi pokryć koszty swojego utrzymania, koszty leczenia i koszty utrzymania mieszkania.

Skarżąca nie ponosi takich wydatków, ponieważ pokrywane są one ze środków budżetowych Państwa. Zwolniona jest z zaspokajania własnym staraniem podstawowych potrzeb bytowych, a zatem nie ma przesłanek udzielania jej dodatkowego wsparcia w ramach pomocy społecznej.

SKO podało, że w zakresie wykładni art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest rozbieżność w orzecznictwie. SKO podzieliło opinię NSA z wyroku z 21 marca 2023r. (sygn. I OSK 1302/22), zgodnie z którą, do zastosowania przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w stosunku do osoby przebywającej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, a umieszczonej tam na podstawie przepisów Kodeksu karnego, wystarczającą przesłanką jest pozostawienie tej osoby na całodobowym utrzymaniu Państwa, w całokształcie jego sytuacji bytowej i leczniczej.

W terminowo wniesionej skardze D. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 grudnia 2025r.

Zarzuciła:

1. 1. naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przesłanka odbywania kary pozbawienia wolności obejmuje również sytuację osoby przebywającej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w wykonaniu środka zabezpieczającego, mimo, że przepis wprost odnosi się do osoby odbywającej karę pozbawienia wolności,
2. 2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.przez niewyjaśnienie sprawy w sposób wyczerpujący oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w szczególności przez utożsamienie pobytu w zakładzie psychiatrycznym z odbywaniem kary pozbawienia wolności,
3. 3. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. przez przyjęcie wykładni rozszerzającej przepisu ograniczającego prawo do świadczeń z pomocy społecznej, co prowadzi do nieuprawnionego ograniczenia praw strony,
4. 4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu podała, że nie odbywa kary pozbawienia wolności, lecz jest pacjentką Wojewódzkiego Szpitala Zdrowia Psychicznego w [...]. Zgodnie z wyrokiem NSA z 6 czerwca 2025r., sygn. I OSK 1486/24 niedopuszczalne jest wywodzenie na zasadzie analogii, iż osoby odbywające karę pozbawienia wolności, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, znajdują się w tej samej sytuacji co osoby, wobec których zastosowano środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Zdaniem Skarżącej SKO odniosło się do tego orzeczenia, ale świadomie nie podzieliło tego stanowiska, opierając rozstrzygnięcie na odmiennej linii orzeczniczej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2026r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 grudnia 2025r. uchylająca od dnia 22 września 2025r. decyzję z dnia 2 kwietnia 2025r. w sprawie przyznania skarżącej świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2026r. poz.)

W przedmiotowej sprawie skarżąca decyzją z dnia 2 kwietnia 2025r. miała przyznaną pomoc w formie zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 2025r. do 29 lutego 2028r. Była bowiem osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie osiągającą dochodu.

Od 22 września 2025r.zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] skarżąca została umieszczona w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, w którym wykonywany jest środek zabezpieczający.

Sporne w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w takiej sytuacji na zasadzie analogii znajduje zastosowanie art. 13 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust. 1a, tj z wyłączeniem osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

W orzecznictwie ukształtowały się dwie linie orzecznicze. Zgodnie z jedną z nich umieszczenie osoby w zakładzie odwykowym (psychiatrycznym) na mocy wyroku karnego w ramach środka zabezpieczającego należy traktować jak pozbawione wolności w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.c., gdyż osoby te pozostają one na całodobowym utrzymaniu Państwa, czyli i tak na ich utrzymanie łoży się pieniądze publiczne. (por. wyrok NSA z 21.03.2023r., sygn. I OSK 1302/22, wyrok NSA z 7.06.2017r., sygn. I OSK 594/16, wyrok NSA z 12 grudnia 2025r., sygn. I OSK 2359/24).

Zgodnie z drugą linią orzeczniczą, którą Sąd w niniejszym składzie podziela, przepis art. 13 § 1 u.p.s. nie obejmuje osób, w stosunku do których orzeczono izolacyjne środki zabezpieczenia. (wyrok NSA z 6 czerwca 2025r., I OSK 1486/24, wyrok NSA z dnia 27 marca 2026r., sygn. I OSK 420/25).

Po pierwsze, dlatego, że przepis art. 13 § 1 u.p.s. takich osób nie wymienia. A problem dopuszczalności stosowania analogii w prawie administracyjnym jest dyskusyjny. W wyroku z 6 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 1486/24, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analogia, jako metoda wykładni mającej służyć tworzeniu nieprzewidzianych prawem unormowań wpływających na prawa jednostki (...), jest niedopuszczalna. Oparte na analogii domniemania i subiektywna ocena luk w ustawie jako będących wyrazem nieracjonalności ustawodawcy nie mogą stanowić podstawy do oceny stosowania prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku podkreślił nadto, że z istoty demokratycznego państwa prawnego wynika, że niedopuszczalne jest stosowanie analogii na niekorzyść strony. Innymi słowy, organ administracji publicznej posługując się analogią nie może nałożyć na stronę obowiązków lub odmówić przyznania jej uprawnienia.

Niedopuszczalne było wywodzenie na zasadzie analogii, że przywołane w art. 13 ust. 1 u.p.s. osoby odbywające karę pozbawienia wolności, są w tej samej sytuacji, co osoby wobec których zastosowano środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Odwołując się do wykładni językowej art. 13 ust. 1 u.p.s. NSA wskazał, że przepis ten nie obejmuje osób, w stosunku do których orzeczono izolacyjne środki zabezpieczające.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie bezsprzecznie wynika, wynika, że Skarżąca nie została skazana na karę pozbawienia wolności, co byłoby przesłanką wykluczającą możliwość ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej.

Po drugie zrównywanie sytuacji osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy wyroku sądu z osobą odbywającą karę pozbawienia wolności wskazaną w art. 13 § 1 u.p.s. nie jest zasadne.

Jak wskazał NSA z wyroku z 27 marca 2026r. (I OSK 420/25), zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r. poz. 706, dalej: "k.k.w."), osobie odbywającej karę pozbawienia wolności i tymczasowo aresztowanej zapewnia się minimum trzy razy dziennie posiłek o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej jeden gorący, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednie do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie. Skazanemu zapewnia się warunki niezbędne do utrzymania higieny osobistej, w szczególności otrzymuje on z zakładu karnego pościel oraz inne środki do utrzymania higieny i czystości w celi (art. 109-111 k.k.w.).

Ponadto zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 2224 z późn. zm.) osobie osadzonej w zakładzie karnym lub areszcie śledczym wydaje się: odzież, bieliznę, obuwie, pościel, środki higieny, środki do utrzymania czystości w celach mieszkalnych oraz sprzęt stołowy. Skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne (art. 115 § 1 k.k.w.). Nie można również pominąć, że skazanemu zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy (art. 121 § 1 k.k.w.). Zgodnie z art. 242 § 1 k.k.w., zawierającym ustawowe definicje pojęć używanych w tejże ustawie wskazano, że jeżeli w części ogólnej niniejszego kodeksu używa się określenia "skazany", odpowiednie przepisy mają zastosowanie także do tymczasowo aresztowanego oraz do sprawcy, wobec którego zastosowano środek zabezpieczający.

Zatem pojęcie skazanego można odnosić do osoby wobec, której zastosowano środek zabezpieczający tylko w zakresie regulowanym przepisami od art. 1 do art. 43zae k.k.w. Oznacza to również, że przywołane wyżej art. 109-11 k.k.w. dotyczące zapewnienia skazanemu podstawowych środków bytowych nie mogą być stosowane w odniesieniu do osoby, w stosunku do której orzeczono środek zabezpieczający.

NSA podkreślił również, że nie jest możliwe utożsamienie zakładu karnego, w którym odbywana jest kara pozbawienia wolności z zakładem psychiatrycznym, w którym realizowany jest środek zabezpieczający. Jak wynika z art. 200 ust. 1 k.k.w. przez zakład psychiatryczny, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4 Kodeksu karnego, rozumie się podmiot leczniczy udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej. Podmioty lecznicze działają na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156), zaś zakres świadczeń udzielanych przez te podmioty ze środków publicznych regulowany jest ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.). Ustawa ta definiuje jako świadczenia towarzyszące: zakwaterowanie i adekwatne do stanu zdrowia wyżywienie w szpitalu lub w innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, usługi transportu oraz transportu sanitarnego, a także zakwaterowanie poza zakładem leczniczym podmiotu leczniczego, jeżeli konieczność jego zapewnienia wynika z warunków określonych dla danego świadczenia gwarantowanego. Nie przewiduje natomiast, tak jak k.k.w., obowiązku zapewnienia osobie przebywającej w takim zakładzie odpowiedniej do pory roku odzieży i obuwia czy też środków higieny osobistej.

Zgodnie natomiast z art. 10 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2123) osobom z zaburzeniami psychicznymi przebywającym w szpitalu psychiatrycznym przysługują bez pobierania od nich opłat, produkty lecznicze, wyroby medyczne, systemy i zestawy zabiegowe, wyposażenie wyrobów medycznych, środki pomocnicze oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych oświadczenia z dnia 27.02.2026r. pracownika socjalnego szpitala, w którym przebywa Skarżąca wynika, że ma ona zapewnione całodobowe wyżywienie, leczenie oraz leki. Z uwagi na brak środków własnych pacjentka nie jest w stanie zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: zakup środków higieny osobistej (mydło, szmpon, pasta i szczotka do zębów, środki higieniczne, itp.), zakup bielizny, odzieży dopasowanej do pory roku oraz obuwia, zakup ręczników oraz innych podstawowych art. osobistych, zakup drobnych artykułów spożywczych uzupełniających dietę, pokrycie kosztów drobnych wydatków osobistych, takich jak doładowanie do telefonu.

W ocenie pracownika socjalnego szpitala brak środków finansowych uniemożliwia Skarżącej utrzymanie odpowiedniego poziomu higieny i zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych w trakcie długotrwałej hospitalizacji.

Jak podał NSA w w/w wyroku "Jakkolwiek osoby pozbawione wolności i wobec których jest orzeczono pobyt w zamkniętym zakładzie leczniczym zostają w analogiczny sposób ograniczone w możliwości zabezpieczenia swoich potrzeb własnym staraniem, to ich sytuacja prawna została odmiennie ukształtowana przez ustawodawcę. Stosowane instytucje prawa karnego wywołują tożsamy skutek w postaci pozbawienia wolności, lecz nie prowadzą do analogicznego zabezpieczenia potrzeb bytowych."

Stanowisko to Sąd w niniejszym składzie podziela.

Zauważyć należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach organu I instancji wynika, że sytuacja skarżącej jest bardzo trudna. Z uwagi na stan zdrowia, orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności nie osiąga żadnych dochodów. Nie ma takiej możliwości przebywając w szpitalu psychiatrycznym. Jej ojciec, który ją dotychczasowo wspierał zmarł w lipcu 2025r.Przed umieszczeniem w szpitalu skarżąca mieszkała z siostrą, która również nie ma pracy i dochodów, nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego. Opłaty za mieszkanie pomagała jej częściowo regulować druga siostra. (k. 44).

W ocenie pracownika socjalnego MOPS, aby Skarżąca nie miała zaległości w opłatach za czynsz i by miała po powrocie prąd i gaz w mieszkaniu należałoby choć minimalne kwoty przekazywać na pokrycie tych rachunków. (k. 35). W trakcie pobytu w szpitalu musi sama zapewnić sobie środki higieny osobistej, proszek do prania, ręczniki, piżamę, bieliznę, kapcie oraz odzież na różne pory roku, gdyż w ramach terapii wychodzi na spacery, zakupy, do kościoła czy na spotkania integracyjne z innymi pacjentkami.(k. 32). Skarżąca oprócz zasiłku stałego, który jest przedmiotem niniejszej sprawy otrzymywała dodatkowo jednorazowe zasiłki na żywność.(k. 44-45).

Powyższe wskazuje, że pobyt w szpitalu psychiatrycznym choć zapewnia czasowe zaspokojenie takich potrzeb jak mieszkanie, wyżywienie i leczenie, to nie zapewnia wszystkich podstawowych potrzeb osoby tam przebywającej. Nie jest karą pozbawienia wolności a długość tego pobytu nie jest sztywno określona jak kara pozbawienia wolności. Nie ma więc podstaw do stosowania analogii do pobytu w zakładzie karnym.

Biorąc powyższe pod uwagę organy nieprawidłowo dopuściły możliwość zastosowania w tej sprawie analogii z art. 13 ust. 1 u.p.s.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1it. a p.p.s.a. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające uwzględnią wskazania i oceną prawną Sądu wyrażone w przedmiotowym wyroku