Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 26 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 246/26

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 16 września 2025 roku, nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6 oraz art. 194 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz.

49) oraz § 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia 4 września 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (t.j. Dziennik Urzędowy Województwa [...]. z dnia 24.09.2012 r. poz. [...]), odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka - córki D. K., przebywającej w placówce opiekuńczo - wychowawczej od dnia 01 sierpnia 2025 r.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej rodzice ponoszą opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Zgodnie z Komunikatem Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 marca 2025 r. średni miesięczny wydatek przeznaczony na utrzymanie dziecka w Placówce Opiekuńczo - Wychowawczej "[...]" w [...] wynosi [...] zł. W związku z wygaśnięciem decyzji odstępującej od ustalenia opłaty z dnia 28 stycznia 2025 r. wszczęte zostało kolejne postępowanie. Opłatę ponoszą również solidarnie rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została ograniczona lub zawieszona. W trakcie przeprowadzonego przez pracownika socjalnego rozeznania D. K. zwrócił się z wnioskiem o odstąpienie od naliczenia opłaty. Opłaty nie wnoszą rodzice w sytuacji, gdy dochód osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza 120% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej.

Miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł. Dochód wnioskodawcy został obliczony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z zebranych informacji wynika, iż za pośrednictwem komornika sądowego wnioskodawca płaci alimenty na rzecz córki, co zostało uwzględnione przy ustalaniu wysokości jego dochodu. Dochód wnioskodawcy stanowi 338% kryterium dochodowego. W sytuacji, gdy dochód osoby zobowiązanej mieści się w granicach 300% - 350% ustalonego kryterium dochodowego opłata wynosi 70% kwoty [...]zł to jest [...] zł miesięcznie. Organ orzekał mając na uwadze sytuację zdrowotną i finansową wnioskodawcy, na podstawie § 5 ust. 3 wymienionej uchwały, który stanowi, że opłata po zastosowaniu odstępstw może ulec obniżeniu maksymalnie o 20% w przypadku, gdy w rodzinie występują uzasadnione okoliczności, opłata może ulec obniżeniu do 50% kwoty [...]zł to jest [...] zł miesięcznie.

Pismem z dnia 9 września 2025 roku D. K. wniósł odwołanie wskazując na nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zwłaszcza odmówieniu mocy dowodowej oświadczenia wnioskodawcy dotyczące nakładów ponoszonych na utrzymanie córki. Według wnioskodawcy nie przekroczył 120% najniższego wynagrodzenia, które wynosi [...] zł. W konsekwencji nienależycie uzasadniono zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzja z 31 grudnia 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (zwanej dalej u.w.r") za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3 u.w.r.). Odstąpienie od ustalenia opłaty oparte jest na uznaniu administracyjnym. Chociaż decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą w postępowaniu odwoławczym, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło nieprawidłowości w kontrolowanym postępowaniu wbrew zarzutom odwołania, albowiem zachowane zostały warunki określone w obowiązujących przepisach prawa materialnego, jak i zasady postępowania administracyjnego, w tym zasada prawdy obiektywnej oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Decyzja organu pierwszej instancji spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., wskazując w uzasadnieniu na okoliczności, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja była także zgodna z § 5 uchwały Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia 4 września 2012 r. w sprawie warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenie terminu rozłożenie na raty lub odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących odpowiedzialności solidarnej E. K. organ odwoławczy wskazał, iż za ponoszenie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice odpowiadają solidarnie. Solidarna odpowiedzialność rodziców za opłatę za pobyt ich dziecka w pieczy zastępczej nie odbiega od uregulowanej na mocy przepisów kodeksu cywilnego odpowiedzialności solidarnej dłużników. Tym samym wierzyciel (w tym wypadku uprawniony organ) może żądać całości lub części świadczenia od obu rodziców łącznie lub od każdego z osobna, a zaspokojenie organu przez jednego z rodziców zwalnia drugiego. Jeżeli jeden z rodziców spełnił świadczenie, może natomiast żądać od drugiego zwrotu w częściach równych, chyba że z treści stosunków rodzicielskich wynika co innego (art. 376 § 1 k.c.). W niniejszym postępowaniu nie ma możliwości kwestionowania decyzji wydanej w stosunku do matki dziecka o odstąpieniu od opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Pismem z dnia 24 lutego 2026 roku D. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO [...] wraz z wnioskiem o umorzenie decyzji SKO i MOPR z [...] w całości za 2025 roku i 2026 roku jako bezzasadne i błędne po korekcie dochodów według art 87 §1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej RP; art. 105 § 1, 2, 3, 4, 5 oraz art 138 § 1 punkt 2 Kodeks Postępowania Administracyjnego; Kodeksu Postępowania Cywilnego; Kodeksu Cywilnego. Zaskarżonej jednej i drugiej decyzji zarzucił:

1. 1. naruszenie art. 7 Kpa, art. 77 §1 Kpa przepisów postępowania oraz art 80 kpa polegającym na nie wyczerpującym zebrania i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w tym Wniosku o wznowienie SKO [...] wg art 145 §1 otrzymanej przez SKO [...] 03 lutego 2026 roku bez odpowiedzi przez Prezesa SKO [...] i Kierownika MOPR w [...] wg KPA nieprawidłowości obu Urzędów Gminnych i Wojewódzkich w tej sprawie jako niedopuszczalne oraz negatywne Decyzję nielegalne. oraz nie podjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego po Korekcie Dochodu i Naruszenia RODO przez MOPR w [...] i załatwienia sprawy tym niewyjaśnienie nawet wniosku D. K. o wznowienie SKO [...] na podstawie Korekty Dochodów na [...] zł Pasków Umowy o Pracę na Etatu [...] i na Etatu [...] wg Urzędu Skarbowego i ZUS.
2. 2. naruszenie art 7 Kpa i art 76 § 1, w tym art 77 §1 oraz art. 80 Kpa w tym art 145 §1 Kpa polegającym na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolności w tym odmówiono mocy dowodowej i wiarygodności dokumentów po korekcie na sumę [...] zł zamiast [...] zł pomimo iż dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów pomyłki w MOPS [...] w tym stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności za udowodniono błędnie w MOPR i SKO w [...]
3. 3. naruszenie art. 7 Kpa, art. 77 §1 Kpa, w tym art 107 § 3 Kpa oraz wniosku o wznowienie według art 145 §1 KPA polegający na niewyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II i I instancji całego materiału dowodowego na mocy art. 77 § 2 Kpa obowiązkowi w tym zakresie i konsekwencji nie podjęcia wszelkich czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w tym Wyliczeń oraz nie różnego traktowania D. K. i E. K. według podobnych dochodów. Kiedy D. K. zabiera Dziecko na swój koszt z Domu Dziecka nr [...] na Weekendy, Wakacje, Ferie, Majówki, Święta Wielkanocne, Boże Narodzenia, Nowy Rok, Święto Trzech Króli, Boże Ciało i.t.d. oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnego wymogami wynikającym z art 107 § 3 Kpa.
4. 4. Naruszenie art 8 Kpa i art 107 §3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej Decyzji I i II z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, przekłamania według KC, co uniemożliwia realizację zasad pogłębionej zaufania obywateli do organów państwa oraz Konstytucji RP w tym Gminy [...] i Województwa [...] w oraz uniemożliwienie dokonania kontroli zaskarżonej II oraz decyzji SKO w [...] według Regulaminu Prezesa SKO w [...]
5. 5. Naruszenie art. 28 Kpa poprzeć odmówienie przyznania przedmiotu sporu D. K. według art. 145 §1 Kpa i rozpatrzenia Wniosku o wznowienie postępowania SKO w [...] na nowych okoliczności wg art 5.
6. 6. naruszenie art. 10 § 2 Kpa w zw. z art 94 § 2 Kpa poprzez rozpatrzenia Nowych Dowodów oraz Nowych powodów wskazanych we nowym wniosku i skardze wskazanych przez stronę przez co Organ I i II naruszył przepisy prawa materialnego.

W konsekwencji skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji I i II w całości, względnie uwzględnienie skargi oraz o stwierdzenie nieważności decyzji I i II w całości. Skarżący wniósł również o uwzględnienie skargi i stwierdzenia wydanej decyzji I i II z naruszeniem prawa. W tym łamania prawa przez SKO [...], Prezesa SKO oraz Kierownika MOPR w [...], tj. Konwencji Prawa Dziecka do Rodzica nie innych decyzji. W tym Deklarację Praw Dziecka z 1924 roku, wyroki Trybunału w Strasburg i z 28/06/2016 nr 28623/12, art. 589/6 art 598 §15, art 598 § 16, art 1050, art 1052 k.p.c., art 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności oraz art 18 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski RP.

Według skarżącego organ administracyjny wydając decyzję administracyjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. powinien zatem zbadać dwa razy SKO w [...] czy zachodzą przesłanki umorzenia postępowania określone art 105 K.p.a. a, tak się nie stało.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację. Pismem z dnia 18 sierpnia 2026 roku D. K. uzupełnił skargę oraz złożył wnioski dowodowe w sprawie.

Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2026 roku skarżący podtrzymał żądania skargi oraz argumentację zawartą w skardze oraz w piśmie procesowym zatytułowanym uzupełnienie skargi. Dodatkowo podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a MOPS ukrywał dowody i nie przekazał kompletnych akt sprawy do organu II instancji. Skarżący dodał, że zapoznał się z aktami administracyjnymi przekazanymi do Sądu i podniósł, że w aktach sprawy nie ma jego oświadczeń wskazujących wydatki ponoszone na córkę oraz okresów przebywania córki u skarżącego.

Skarżący zarzucił nierówność traktowania osób zobowiązanych do odpłatności za pobyt D. K. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Ponadto złożył wniosek w lutym 2026 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, ale "organ schował ten wniosek do zamrażarki". Skarżący uzupełniająco wskazał, że żąda uchylenia zaskarżonej decyzji, uchylenia postanowienia, stwierdzenia bezczynności oraz zasądzenia zadośćuczynienia od organu I i II instancji za ukrywanie dokumentów i dowodów. Wniósł także o ukaranie organów grzywną. W odniesieniu do pisma uzupełniającego skargę wskazał, że oczekuje przesłuchania pracowników organów I i II pod rygorem odpowiedzialności karnej na okoliczność braku przekazania do Sądu pełnej dokumentacji akt sprawy. Wnosi także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jego córki na okoliczność wydatków ponoszonych na jej utrzymanie, kiedy ona nie jest w placówce.

Według skarżącego jego dochody nie przekraczają wysokości 300% kryterium przewidzianego w uchwale. Skarżący wskazał, że złożył oświadczenia identyczne co do treści z oświadczeniami składanymi we wcześniejszych latach, a decyzje są różne. Na pytanie Sądu Skarżący nie potrafił wskazać, jakich dokumentów brakuje w aktach sprawy, a następnie wskazał, że brakuje dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej matki dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 września 2025 r., którą odmówiono skarżącemu odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt jej córki D. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), - art. 107 § 1, art. 12 7 § 2 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 zpóźn. zm.), art. 193, art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (aktualnie: Dz. U. z 2025 r., poz. 49, w skrócie u.w.r.), a także art. 8 ust. 1 i 3 u.p.s oraz § 5 ust. 1-3 uchwały Rady Miasta [...] z dnia 4 września 2012 r. nr [...] w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (t. j. Dziennik Urzędowy Województwa [...]. z dnia 24.09.2012 r. poz. [...], dalej jako "Uchwała").

Zgodnie z art. 193 ust. 1 u.w.r. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;

2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Zasadą jest, że opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a u.w.r.). Opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6 u.w.r.).

Według art. 194 ust. 1 u.w.r. opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Zgodnie zaś z art. 194 ust. 2 u.w.r. rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust.

1. Natomiast stosownie do art. 194 ust. 3 u.w.r., starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

W pierwszej kolejności wymaga omówienia kwestia wydania rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego przez Prezydenta Miasta [...] a nie Starostę [...].

Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz.107 ze zm.) prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100 000 mieszkańców, a także miastom, które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty. Według art. 92 ust. 1 powołanej ustawy funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje: 1) rada miasta;

1. 2) prezydent miasta. Z kolei art. 92 ust. 2 tej ustawy stanowi, że miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie.

Według tekstu ujednoliconego uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta [...], z uwzględnieniem zmian wprowadzonych uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 6 lutego 2024 r. (dost. w BIP organu) Miasto [...] jest gminą o statusie miasta w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym i miastem na prawach powiatu w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym (patrz: § 2 pkt 1 Statutu).

W konsekwencji, ze względu na treść art. 194 ust. 1 u.w.r., do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie właściwy był nie starosta, lecz Prezydent Miasta [...] jako miasta na prawach powiatu.

Decyzja w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest decyzją wcześniejszą w stosunku do decyzji ustalającej tę opłatę. Z art. 194 ust. 3 u.w.r., jak i z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że instytucja odstąpienia od ustalenia opłaty stanowi ulgę, którą organ powinien rozważać jeszcze przed wydaniem decyzji o ustaleniu opłaty, która jest aktem związanym. Wynik postępowania w przedmiocie zastosowania ulgi stanowi bowiem zagadnienie wstępne wobec przesłanek ustalenia opłaty z art. 193 ust. 1 w zw. z art. 194 ust. 1 u.w.r. (por. np. wyroki NSA z: 8.03.2019 r. I OSK 1264/17; 24.02.2021 r. I OSK 2349/20; 14.11.2023 r. I OSK 2370/21; 15.02.2024 r. I OSK 1288/22 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia. nsa.gov.pl).

Wobec tego prawidłowo w pierwszej kolejności organy rozpoznały wniosek skarżącego o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt córki w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W orzecznictwie wskazuje się, że odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oparte jest uznaniu administracyjnym, co oznacza, że wydawaną na podstawie art. 194 ust. 3 u.w.r. decyzję co do odstąpienia pozostawiono uznaniu właściwych organów (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 968/20). Jakkolwiek decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 422/24).

Zdaniem Sądu analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy obu instancji wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a uzasadnienia obu decyzji odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji rozważyły sytuację finansową i osobistą skarżącego, ustalając dochód skarżącego stosownie do wymogów art. 8 ust. 3 u.p.s. Ustalono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. W przypadku skarżącego jego dochód przekracza 120% ustawowego kryterium, jak również skarżący nie płaci alimentów o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały. W rozpoznawanym przypadku organy nie mogły uwzględnić sytuacji E. K. (matki córki skarżącego), gdyż w tym przypadku rozpoznawany był jedynie wniosek skarżącego. Rozstrzygnięcie w kwestii odstąpienia od ustalenia odpłatności matce za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Nie może być również przedmiotem badania w tym postępowaniu. Niniejsza postępowanie ma za przedmiot jedynie kwestię odstąpienia od ustalenia odpłatności wobec wnioskodawcy. W rozpoznawanym przypadku organy wzięły pod uwagę podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczących nakładów ponoszonych przez niego na koszty związane odwiedzinami córkami oraz jej pobytem u skarżącego, a także trudną sytuację skarżącego. Jednak takie okoliczności nie mieściły się w granicach obowiązujących przepisów określających przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej stanowiących podstawę orzekania organów w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji prawidłowo organy stwierdziły, że w świetle przepisów ustawy oraz obowiązującej Uchwały brak jest podstaw do odstąpienia od ustalenia opłaty.

Jednocześnie organy przeanalizowały sytuację skarżącego i uznały, że skarżącego za osobę która nie ma ustalonego stopnia niepełnosprawności, nie udokumentowała żadnej poważnej choroby. Skarżący zarobkuje i uzyskuje z tytułu wykonywanej pracy wynagrodzenia w wysokości [...] zł z którego pobierane są alimenty na córkę w wysokości [...] zł, o wynikało z oświadczenia skarżącego z dnia 20 sierpnia 2025 roku złożonego do akt administracyjnych. Skarżący utrzymuje się samodzielnie i ponosi opłaty związane z bieżącym utrzymaniem, choć uzyskiwane dochody nie starczają na zaspokojenie wszystkich potrzeb skarżącego. Skarżący nie przedstawił okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt córki w ośrodku D. K. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W powołaniu na poczynione powyżej rozważania, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela stanowiska skargi. Organy nie mogły rozpoznać sprawy z pominięciem obowiązującej Uchwały. Trzeba podkreślić, że organ, który podejmuje decyzję o umorzeniu w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczeniu terminu płatności, rozłożeniu na raty lub odstąpieniu od ustalenia ww. opłaty, nie jest organem upoważnionym do określania tych warunków, a jedynie do ich zastosowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, ustawodawca pozostawił radzie powiatu dowolność w regulowaniu warunków odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Rady powiatów mogą zatem, w zależności od potrzeb i uwarunkowań lokalnych, możliwości finansowych itp., określić przesłanki, które uzasadniają przyznanie tego rodzaju ulgi. Posłużenie się kryterium dochodowym jako główną lub jedyną przesłanką zastosowania odstąpienia od opłaty nie świadczy o naruszeniu tego umocowania. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OSK 1928/23).

Powiat (miasto na prawach powiatu) nie ma obowiązku przyjęcia takiej uchwały. Brak jej wydania oznaczałby, że w danej jednostce samorządu terytorialnego wskazane uprawnienia rodziców dziecka nie będą im przysługiwały. Przyjęcie odmiennego stanowiska, sprowadzającego się do nałożenia na powyższą jednostkę samorządu terytorialnego obowiązku przyjęcia przedmiotowej uchwały, może skutkować tym, że uprawnienia w niej przyjęte będą iluzoryczne. Wynika to z tego, że ustawodawca nie określił żadnych ram brzegowych tej uchwały, a tym samym pozostawił wskazanym organom pełną swobodę w regulowaniu tego zagadnienia (zob. S. Nitecki, A. Wilk, Wspieranie rodziny i system pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, WKP 2024).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, art. 193 i art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, który nie wymagał uzupełnienia. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sadu nie zostały również naruszone przepisy konstytucji RP oraz Konwencji w sprawie kontaktów z dziećmi sporządzonej w Strasburgu w dniu 15 maja 2023 roku, ani Konwencji Prawa Dziecka, art 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności oraz art 18 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski RP, a także art. 589 §6, art. 598 §15, art. 598 § 16, art. 1050, art. 1052 k.p.c.

Na marginesie wskazania wymaga, że ponoszenie przez rodzica odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej traktowane co do zasady musi być jako coś oczywistego i naturalnego, stanowiąc ekwiwalent ponoszenia jego kosztów utrzymania. Skoro rodzic jest odpowiedzialny za wychowanie dziecka i opiekę nad nim, to w sytuacji, gdy takowej nie sprawuje, to powinien partycypować w kosztach jego wychowania i opieki. Odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jest sytuacją wyjątkową i wnioskujący o nie powinien wykazać, że spełnia wymogi do zastosowania wobec niego tej ulgi.

Skarżący zaś nie wskazała istnienia wymaganych przepisami prawa przesłanek do odstąpienia od spornej opłaty. Nie sposób też podzielić zapatrywania skarżącej, że wydatki ponoszone na spłatę kredytów, czy innych zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym "wyprzedzają" obowiązek rodzicielski w zakresie łożenia na koszty utrzymania własnego dziecka, których swoistym ekwiwalentem jest analizowana opłata.

Końcowo należy wyjaśnić, że sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie z dnia 18 sierpnia 2026 r. o przesłuchanie świadków: D. K. oraz E. K.. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazywane przez skarżącego wnioski dowodowe nie mieściły się w granicach określonych obowiązującymi przepisami dotyczącymi wniosków dowodowych przed sądem administracyjnym.

Z powyższych względów Sąd, stwierdzając, że organy prawidłowo rozstrzygnęły o odmowie odstąpienia od opłaty za pobyt córki skarżącego w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), skargę oddalił.