Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 marca 2026 r., znak: KO.463.7.2026 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. z siedzibą w Z., powoływanej dalej jako: "strona skarżąca", "Spółka" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Kamieńska z 28 stycznia 2026 r. znak: RGK.6232.14.2025 wydaną na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9zb ust. 1 w zw. z art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 733), powoływanej dalej jako: "u.c.p.g." w zw. z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. 2021 poz. 1530), powoływanego dalej jako: "r.s.o.o.k." oraz art. 104, art. 107, art. 189c k.p.a. o nałożeniu na A Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 199 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Z akt sprawy wynika, że Spółka w 2023 r. odbierała z terenu gminy K. odpady komunalne na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej pod nr [...] z [...]. Spółka nie działa na podstawie umowy, o której mowa w art. 6d ust. 1 u.c.p.g., a w zakresie odbierania odpadów komunalnych zgodnie z wpisem do rejestru na podstawie umów indywidualnie zawieranych z właścicielami nieruchomości. W wyniku analizy rocznego sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nr [...], powoływanego dalej jako: "Sprawozdanie", złożonego 30 stycznia 2024 r. poprzez system BDO, stwierdzono nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 199 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że ze Sprawozdania za rok 2023 wynika, że łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wyniosła 0,22 Mg, przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 2,52 Mg. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obliczany na podstawie r.s.o.o.k. wyniósł 8,73 %, podczas gdy wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 roku zgodnie z art. 3b ust. 1 u.c.p.g. wynosi 35%. Brakująca masa odpadów komunalnych wyrażona w Mg, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 0,6620 Mg. Zgodnie z cz. II załącznik nr 2 do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (M.P. 2022 poz. 1009), powoływanego dalej jako: "o.w.s." jednostkowa stawka opłaty za korzystanie ze środowiska za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku w roku 2023 wynosi 300,17 zł/Mg.
Kara pieniężna, o której mowa w art. 9x ust. 2 w ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynosi zatem: 0,6620 Mg * 300,17 zł = 198,71 zł, w zaokrągleniu, stosownie do art. 63 § 1 o.p., 199 zł. Nieosiągnięcie przez Spółkę wymaganego prawem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej
Organ stwierdził, że odpowiedzialność Spółki za osiągnięcie wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest jej indywidualną odpowiedzialnością wprost wynikający z przepisów u.c.p.g. W sprawie nie zaszły ponadto przesłanki, o których mowa w art. 189f § 1 k.p.a. Naruszenie prawa, którego dopuściła się Spółka, biorąc pod uwagę wielkość procentową uzyskanego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (8,76%) w stosunku do wymaganego (35%), nie może zostać uznane za "znikome". W sprawie nie doszło również do zaprzestania naruszania prawa, ponieważ Spółka w zakończonym roku kalendarzowym 2023 nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka, jako profesjonalista wyspecjalizowana w sektorze gospodarki odpadami komunalnymi, powinna mieć świadomość i przekazywać odebrane odpady do takich instalacji, które zagospodarują odpady w taki sposób, by można było je zaliczyć do masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, czego nie uczyniła.
Od ww. decyzji Spółka wniosła odwołanie nie zgadzając się z jej treścią. W uzasadnieniu zarzuciła liczne naruszenia przepisów postępowania, które to mogły mieć (i w jej ocenie miały) wpływ na treść wydanej decyzji, bowiem doprowadziły do orzeczenia obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym oraz liczne naruszenie prawa materialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności Kolegium przywołało treść art.3b ust. 1 pkt 3, art.9g pkt 1, art. 9n ust.1, ust. 2, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9zd ust. 1, art. 9zf u.c.p.g., art. 9x ust. 2, art. 290 ust. 2, art. 291 ust. 1, ust. 2 p.o.ś., § 3 r.s.o.o.k. i art. 63 § 1 o.p. i wskazało, że Spółka posiada wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości pod nr [...] z [...]. i w roku 2023 odbierała odpady komunalne z terenu Gminy K., na podstawie umowy z właścicielami tych nieruchomości, co nie jest kwestionowane przez Spółkę.
Z danych przedstawionych przez Spółkę w zatwierdzonym Sprawozdaniu za rok 2023 wynika, że łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wyniosła 0,2200 Mg, przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 2,5200 Mg. Zatem w 2023 r. osiągnęła poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (P) 8,73 % (0,22 Mg: 2,52 Mg x 100%). Wymagany w roku 2023 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 35%. Różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w danym roku rozliczeniowym poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, wyrażona w %, wynosi więc: 35% - 8,73 % = 26,27 %. Zatem brakująca masa odpadów wyrażona w Mg, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, wyniosła 0,6620 Mg (26,27 % x 2,52 Mg).
W związku z tym kara za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. przez Spółkę stanowi kwotę 199 zł. Wynika to z wyliczenia 0,6620 Mg x 300,17 zł/Mg = 198,71 zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych stanowi kwotę 199 zł. Bezsporne jest, że Spółka nie osiągnęła w 2023 r. wymaganego prawem 35% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., co stanowi podstawę do wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej w wysokości 199 zł.
W świetle treści przepisów u.c.p.g. nie może ulegać wątpliwości, że obowiązek osiągnięcia wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obciąża przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości niezależnie od takiego samego obowiązku ciążącego na gminie czy innych przedsiębiorcach również odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Odpowiedzialność Spółki zatem za osiągnięcie wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest jej indywidualną odpowiedzialnością wprost wynikającą z przepisów u.c.p.g.
Przywołując treść art. 189f § 1, § 2, § 3 k.p.a. organ stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia stronie skarżącej kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. Dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Zdaniem Kolegium, waga naruszenia prawa nie jest w sprawie znikoma z uwagi na fakt, że w przypadku skarżącej Spółki różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w 2023 r. poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 26,27 % (35% poziom, który strona powinna osiągnąć - 8,73 % poziom, który strona faktycznie osiągnęła), co stanowi 0,6620 Mg odpadów brakujących do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. Podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Waga naruszenia prawa poprzez nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu nie jest znikoma. Nadto, Kolegium z urzędu jest wiadomym, że Spółka nie osiągnęła również wymaganych poziomów recyklingu za: 2021 rok na terenie Miasta R., Gminy T., 2022 rok na terenie Gminy T., Miasta R., Miasta T., Gminy G., Miasta P., 2023 rok na terenie Gminy T., Miasta P., Miasta T., 2024 rok na terenie Gminy T., M.. Zatem naruszenie przepisów dotyczących obowiązku dotrzymania poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych nie jest jednorazowe, lecz powtarzające się. W sprawie nie doszło też do zaprzestania naruszania prawa, bowiem skarżąca Spółka w zakończonym roku kalendarzowym 2023 nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W związku z powyższym zaprzestanie tego naruszania prawa w 2023 r. jest niemożliwe.
W sprawie nie ma również zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., bowiem usunięcie naruszenia prawa jest w okolicznościach sprawy niemożliwe. Strona może podejmować działania zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ale to mogłoby mieć skutek na stan obecny, a nie na 2023 rok. Z uwagi na fakt zastosowania przez ustawodawcę w treści art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. formy dokonanej czasownika, to podjęcie działań zmierzających do usunięcia stanu naruszenia prawa np. poprzez realizację obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu w następnych latach, nie rodzi skutku usunięcia naruszenia prawa zaistniałego w 2023 r.
Kolegium dodało, że art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności, co powoduje, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. W sytuacji jednak, gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g. z powodów, za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. Jednakże organ nie zajmuje się badaniem strony subiektywnej z urzędu, zatem istnieje tu swoiste domniemanie winy. Organ nie ma zatem obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez stronę i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary. Spółka nie przedstawiła natomiast okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Strona jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów.
Dla zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów strona winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania wymaganych prawem poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. W razie potrzeby strona może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodatkowo sama kampania edukacyjna prowadzona przez Spółkę nie jest wystarczającym instrumentem do osiągania wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła dowodów, aby podejmowała konkretne w tym względzie działania mobilizujące właściciela nieruchomości, z której odbiera odpady do właściwego wywiązywania się z tego obowiązku np. poprzez kontrolę pod tym kątem odpadów przekazywanych jako niesegregowane (zmieszane).
W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści art. 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Za nieuzasadniony Kolegium uznało również zarzut naruszenia art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przesłanie wezwania z 18 listopada 2025 r. do przedłożenia przez Spółkę kopii podpisanej umowy na odbiór odpadów na adres siedziby Spółki, a nie na adres pełnomocnika, gdyż Spółka nie poniosła z tego tytułu żadnych negatywnych skutków takiego działania organu. Spółka przy piśmie z 1 grudnia 2025 r. przedłożyła organowi rzeczoną umowę. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 26 pkt 2 lit. k ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, poprzez przesłanie przez organ I instancji decyzji na adres do doręczeń elektronicznych przedsiębiorcy - spółki T. sp. k., zamiast na adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika adwokata D.M., bowiem ta sytuacja także nie ma wpływu na wynik sprawy.
Odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie. Doręczenie stronie decyzji organu I instancji z pominięciem jej pełnomocnika nie pociągnęło więc za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając wniesienie w terminie odwołania. Skuteczne wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji doręczonej stronie, a nie jej pełnomocnikowi wyłącza możliwość uznania doręczenia tej decyzji za nieprawidłowe.
Organ uznał również za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 9taa w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p.g., poprzez wydanie decyzji, podczas gdy postępowanie w przedmiocie nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, zostało wszczęte przedwcześnie, jak również decyzja w przedmiocie nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej została wydana przedwcześnie, tj. przed upływem terminu na ewentualną korektę przez stronę sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Dane zawarte w deklaracji są prawidłowe, a argumentacja czysto hipotetyczna. Poza tym ewentualna korekta deklaracji za rok 2023, która mogłaby ewentualnie wpłynąć na wysokość nałożonej kary, musiałaby polegać na wskazaniu większej ilości odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu lub podania mniejszej masy odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
Spółka poza ogólnymi argumentami co do możliwości złożenia korekty, nie powołała konkretnych dowodów, które mogłyby w sposób realny wpłynąć na przyjęte przez organ ustalenia. Ewentualna możliwość zmiany deklaracji nie może natomiast stanowić blokady do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Nieuzasadnione są też zarzuty naruszenia Prawa przedsiębiorców. Organ nie obciążył Spółki odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu. Spółkę obciąża tylko i wyłącznie jej własne zachowanie polegające na prowadzeniu takiej, a nie innej działalności gospodarczej i podejmowanie dla zysku takiego, a nie innego ryzyka biznesowego w tym zakresie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
- 1. art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi;
- 2. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez:
- a. zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
- b. uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.;
- 3. art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że z akt sprawy i odwołania nie wynika, aby Spółka w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy wykazała, że prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości m. in. na terenie Kamieńska do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, na dowód czego do odwołania od decyzji organu I instancji Spółka załączyła wydruki ze strony internetowej stanowiące potwierdzenie prowadzenia przez Skarżącą kampanii edukacyjnej zachęcającej właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Kamieńska do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a poza prowadzeniem kampanii edukacyjnej Spółka nie dysponuje innymi narzędziami, które pozwoliłyby jej przymusić właścicieli nieruchomości do selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
- 4. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 40 § 2 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w całości w mocy decyzji organu I instancji i uznanie, że organ I instancji wydając decyzję nie naruszył ww. przepisów, podczas gdy wadliwie wezwał Spółkę do przedłożenia kopii podpisanej umowy na odbiór opadów z B. sp. z o.o. z siedzibą w R., poprzez przesłanie wezwania z 18 listopada 2025 r. na adres siedziby Spółki, podczas gdy w aktach postępowania znajdowało się (i nadal znajduje się) pełnomocnictwo dla adw. D.M. do reprezentowania Spółki, w związku z czym doręczenia wszelkich pism w sprawie winny być dokonywane na adres do doręczeń pełnomocnika Spółki i doręczenie ww. wezwania na adres Spółki ma jedynie skutek informacyjny, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem zasady czynnego udziału Spółki w postępowaniu, co, wbrew odmiennym twierdzeniom SKO, mogło mieć (i z pewnością miało) wpływ na wydane rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem Spółka pozbawiona została możliwości wykazania, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. nastąpiło z przyczyn obiektywnie niezależnych od Spółki, a zarzucane naruszenie prawa ma charakter znikomy, zatem w sprawie istniały przesłanki do umorzenia postępowania w całości jako bezprzedmiotowego, czy też do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu;
- 5. art. 39 § 1 w zw. z art. 391 pkt 1, art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 26 pkt 2 lit k u.d.e. poprzez uznanie przez SKO, że organ I instancji wydając decyzję nie naruszył ww. przepisów, podczas gdy przesłał decyzję na adres do doręczeń elektronicznych przedsiębiorcy – Spółki T. sp. k., zamiast na adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika Spółki - adwokata D.M., a w konsekwencji brak doręczenia (w rozumieniu k.p.a.) decyzji organu I instancji;
- 6. art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec Spółki administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;
- 7. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągniecie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące takie odstąpienie i poprzestanie na pouczeniu które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za nieosiągniecie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;
- 8. art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy Spółka nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2023;
- 9. art. 9taa w zw. z art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p.g., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy postępowanie w przedmiocie nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, zostało wszczęte przedwcześnie, jak również decyzja organu I instancji dotycząca nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej została wydana przedwcześnie, tj. przed upływem terminu na ewentualną korektę przez Spółkę sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości;
- 10. art. 10 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 11 ust. 1 p.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:
- a. niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od Spółki;
- b. uznania, w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły;
- 11. art. 8 p.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i obciążenie Spółki odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania nie miała wpływu.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozszerzyła argumentację uzasadniającą podniesione powyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wystąpiły obie strony.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi Spółka uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 26 marca 2026 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Kamieńska z 28 stycznia 2026 r. o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 199 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 733), powoływanej dalej jako: "u.c.p.g.".
Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35 % wagowo - za rok 2023.
W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1.
Natomiast jak wynika z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.).
Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.).
Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.).
Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2.
Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II, lp. 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (M.P. z 2022 r. poz. 1009), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 300,17 zł/Mg.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1530), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie", poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P – oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr – oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw – oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że z dokonanych w sprawie w sposób bezsporny ustaleń faktycznych wynika, że w roku 2023 Spółka, odbierała odpady komunalne na terenie Gminy K., w oparciu o zawarte umowy pomiędzy spółką, a właścicielami tych nieruchomości. Z danych zawartych w przedłożonym przez Spółkę, za pośrednictwem systemu BDO, sprawozdaniu za rok 2023 wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 2,5200 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 0,2200. Wartość ta stanowiła 8,73% wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2023 odpadów komunalnych.
Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na rok 2023, zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 35% wagowo.
W konsekwencji, niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 199 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zaznaczyć należy, że zarówno sposób obliczenia kary za ww. okres, jak i jej wysokość nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, a co więcej nie są kwestionowane przez stronę skarżącą.
Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023. Podkreślenia bowiem wymaga, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku.
W tym miejscu zgodzić się należy z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, że uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu.
Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g u.c.p.g. mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach.
Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodać w tym miejscu trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka, poza prowadzeniem na stronie internetowej akcji edukacyjnej wśród właścicieli nieruchomości, ogólnie skierowanej do wszystkich gmin z których odbierała ona odpady, w spornym okresie nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Sąd nie kwestionuje samego faktu prowadzenia przez Spółkę działań o charakterze informacyjno-edukacyjnym, lecz uznaje, że działania te, aczkolwiek pożądane i mieszczące się w katalogu środków, jakimi może posługiwać się podmiot odbierający odpady komunalne, nie wyczerpują spoczywającego na Spółce obowiązku podjęcia wszelkich dostępnych i adekwatnych działań zmierzających do osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Kampania o charakterze wyłącznie informacyjnym stanowi jedynie jeden z elementów systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i sama w sobie, bez wykazania innych, konkretnych i możliwych do zweryfikowania działań o charakterze organizacyjnym, kontrolnym czy współdziałającym z gminą, nie może być uznana za wystarczającą do wykazania dochowania przez Spółkę należytej staranności.
Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a., w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają precyzyjne wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.
Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz rzeczowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznać przesłanki, które rzutowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Natomiast sam fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Przytoczona zaś ogólnikowa i lakoniczna argumentacja Spółki, stanowi swego rodzaju polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy.
Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a, Spółka miała zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Za nieuzasadniony w ocenie Sądu uznać również należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą spółkę obowiązek osiągnięcia w 2023 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanych sprawach, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Pozostałe nowelizacje u.c.p.g. nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej.
Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, że sam fakt, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie odniósł się klarowanie do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. konwalidowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi, co do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
W u.c.p.g. ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej skargą decyzji rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia na Spółkę kary pieniężnej uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2023. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca spółka, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 35% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 8,73%.
Biorąc pod uwagę znaczenie segregacji odpadów dla dobra chronionego jakim jest środowisko, nie sposób mówić o "znikomości" naruszenia prawa w przypadku osiągnięcia przez Spółkę wyniku przygotowania odpadów do recyklingu i ponownego użycia o przeszło 26% niższego od ustalonego w normie sankcjonowanej. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2023 nie jest możliwe. Podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2023. Nadto, Sąd z urzędu posiada wiedzę, że stwierdzone w tym zakresie naruszanie prawa przez skarżącą spółkę nie ma charakteru jednostkowego, incydentalnego i miało miejsce w innych latach.
Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.". Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wynikająca z art. 10 ust. 1 p.p. zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków.
W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie Sądu brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 p.p.) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 p.p.), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 p.p. poprzez obciążenie Spółki odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.
Chybiony jest również zarzut przedwczesnego wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, skoro nie upłynął termin na złożenia przez stronę korekty deklaracji. Zgodnie z art. 9taa u.c.p.g. nie dokonuje się korekty sprawozdań, o których mowa w art. 9n ust. 1, art. 9na ust. 1, art. 9nb ust. 1, art. 9o ust. 1, art. 9q ust. 1 i art. 9s ust. 1, po upływie 2 lat od terminu ich przekazania określonego odpowiednio w art. 9n ust. 2, art. 9na ust. 2, art. 9nb ust. 2, art. 9o ust. 2, art. 9q ust. 2 i art. 9s ust.
2. Nie budzi wątpliwości, że korekty można dokonać w terminie 2 lat od złożenia sprawozdania (w niniejszej sprawie więc do dnia 30 stycznia 2026 r.). W rozumieniu art. 68 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej za nierzetelną należy jednak uznać deklarację, w której pominięto wymagane dane lub zamieszczono dane nierzetelne z zakresu związanego z przedmiotem podatku, podstawą opodatkowania i ulgami. Co ważne, norma art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej odnosi się do całego zobowiązania podatkowego. Brak zatem możliwości jego dzielenia na część objętą unormowaniem art. 68 § 1 oraz część objętą warunkami art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyroki WSA w Gliwicach z 19 stycznia 2023 r., sygn. I SA/Gl 854/22 oraz WSA w Łodzi z 11 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 799/25, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA". Tymczasem Spółka nie wykazała, że dane przedstawione przez nią w deklaracji są błędne. Nie podnosiła takich okoliczności zarówno w toku postępowania administracyjnego, w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu, zatem jej argumentacja w tym zakresie jest czysto hipotetyczna. Przyjąć zatem należy, że dane zawarte w deklaracji i jej korektach są prawidłowe. Poza tym ewentualna korekta deklaracji za rok 2023, która mogłaby ewentualnie wpłynąć na wysokość nałożonej kary, musiałaby polegać na wskazaniu większej ilości odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu lub podania mniejszej masy odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Tymczasem Spółka poza ogólnymi argumentami co do możliwości złożenia korekty, nie powołała konkretnych dowodów, które mogłyby w sposób realny wpłynąć na przyjęte przez organy ustalenia. Ewentualna możliwość zmiany deklaracji nie może natomiast stanowić blokady do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Następnie za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 40 § 2 i art. 10 § 1 k.p.a. Rzeczywiście, jak trafnie wskazuje Spółka, w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo udzielone adwokatowi do reprezentowania Spółki w postępowaniu, wobec czego, stosownie do dyspozycji art. 40 § 2 k.p.a., wszelkie pisma w sprawie, w tym wezwanie z 18 listopada 2025 r. do przedłożenia kopii podpisanej umowy na odbiór odpadów, powinny być kierowane na adres do doręczeń pełnomocnika, nie zaś na adres siedziby Spółki. Skierowanie wskazanego wezwania bezpośrednio do Spółki, z pominięciem jej pełnomocnika, stanowiło zatem uchybienie procesowe, które co do zasady mogłoby uzasadniać zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a.
Nie każde jednak uchybienie przepisom postępowania administracyjnego skutkuje wadliwością decyzji uzasadniającą jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Dla uwzględnienia takiego zarzutu niezbędne jest wykazanie nie tylko samego uchybienia normie procesowej, lecz również hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, gdyby do tego uchybienia nie doszło. Samo naruszenie przepisu postępowania, oderwane od jego rzeczywistych skutków dla sytuacji procesowej strony, nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd zważył, że wadliwość doręczenia wezwania nie wywołała dla Spółki żadnych negatywnych następstw procesowych. Wezwanie to, choć doręczone z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., dotarło do adresata, a Spółka, w odpowiedzi na nie, przedłożyła organowi żądaną umowę na odbiór odpadów. Powyższe oznacza, że pomimo formalnej wadliwości doręczenia, Spółka nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw ani przedstawienia stanowiska i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a taka właśnie funkcja gwarancyjna przyświeca normom art. 40 § 2 i art. 10 § 1 k.p.a. Skoro cel, któremu miały służyć naruszone przepisy, został w praktyce zrealizowany, brak jest podstaw do przyjęcia, że stwierdzone uchybienie mogło mieć jakikolwiek, a tym bardziej istotny, wpływ na wynik sprawy.
Pozbawione znaczenia pozostają przy tym hipotetyczne rozważania co do tego, czy przy prawidłowym doręczeniu Spółka miałaby możliwość wykazania obiektywnych przyczyn nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu w 2023 r., skoro, pomimo uchybienia w doręczeniu, Spółka skorzystała z możliwości złożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 39 § 1 w zw. z art. 39¹ pkt 1, art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 26 pkt 2 lit. k u.d.e. Spółka trafnie wskazuje, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., w związku z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika, doręczenia pism, w tym decyzji organu I instancji, powinny być dokonywane na adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika, nie zaś na adres do doręczeń elektronicznych Spółki, wpisany do bazy adresów elektronicznych zgodnie z art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 26 pkt 2 lit. k u.d.e. Przesłanie decyzji organu I instancji z pominięciem pełnomocnika Spółki stanowiło zatem uchybienie regułom doręczeń określonym we wskazanych przepisach.
Sąd zważył jednak, że stwierdzone uchybienie, analogicznie jak w przypadku omówionego wyżej zarzutu dotyczącego wezwania z 18 listopada 2025 r., pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, a w szczególności nie doprowadziło do pozbawienia Spółki możliwości obrony jej praw w toku postępowania odwoławczego.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pomimo doręczenia decyzji organu I instancji z pominięciem pełnomocnika, Spółka powzięła wiedzę o jej treści w czasie umożliwiającym skuteczne skorzystanie ze środka zaskarżenia, a odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Skoro zatem wadliwość doręczenia nie wywołała dla Spółki żadnego uszczerbku procesowego, a w szczególności nie udaremniła ani nie utrudniła jej realizacji uprawnień odwoławczych, brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie to mogło mieć, choćby potencjalnie, istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W sprawie bowiem nie budzi wątpliwości, że środek odwoławczy został złożony od orzeczenia, które wprawdzie w sposób wadliwy, ale zostało doręczone, a jego treść dotarła do strony i była jej znana. Skoro sama wadliwość doręczenia decyzji nie może być automatycznie utożsamiana z brakiem doręczenia, to fakt terminowego złożenia odwołania oznacza, że decyzja ta dotarła do adresata, a więc weszła do obrotu prawnego (por. wyroki NSA: z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 825/12 i z 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 282/07, CBOSA).
Przyjęcie odmiennej wykładni, sprowadzającej się do formalnego traktowania każdego uchybienia adresatowi doręczenia jako równoznacznego z brakiem doręczenia w ogóle, prowadziłoby do wniosków sprzecznych zarówno z celem regulacji art. 40 § 2 k.p.a., którym jest zagwarantowanie realnego, a nie wyłącznie formalnego udziału strony (reprezentowanej przez pełnomocnika) w postępowaniu, jak i z zasadą proporcjonalności oraz ekonomiki postępowania administracyjnego.
Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z poszanowaniem przepisów prawa procesowego. W szczególności w kontrolowanej decyzji zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, odpowiada zatem prawu także uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., zawierające m. in. odniesienie się do istotnych zarzutów Spółki. Zarzuty skargi okazały się natomiast niezasadne, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami Spółki nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa. W wyniku kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy ani podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji czy wznowienia postępowania.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
MR