Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 marca 2026 r., znak sprawy: 010070/680/8128006/2025, postępowanie: 577199883 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, powoływanej dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm., dalej również jako: "u.p.p.w.d.") utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2025 r. o odmowie przyznania S. K. prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy trwający od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 31 maja 2025 r. na dziecko T. K..
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2025 r. S. K. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie przedmiotowego świadczenia na syna T. K., urodzonego w dniu 28 lipca 2025 r.
W dniu 16 grudnia 2025 r. skarżąca wniosła od organu pismo ogólne, w którym wskazała, iż tego dnia dowiedziała się, że złożyła wniosek na błędny okres rozliczeniowy, o czym do tej pory nie wiedziała oraz że stosownie do informacji uzyskanej na infolinii składa wniosek ponownie.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 23 grudnia 2025 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż termin na złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze jest terminem materialnym, który nie podlega przywróceniu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. K., lecz Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, iż termin na złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze jest terminem materialnym, który nie podlega przywróceniu. Terminy wskazane w ustawie do złożenia wniosku w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego nie mogą być zmieniane lub przedłużane przez organ, co oznacza że ZUS nie ma podstaw do przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego. W związku z tym nie ma znaczenia, z jakiej przyczyny lub powodów doszło do opóźnienia, jak również, czy wskazana przyczyna lub powody znajdują uzasadnienie w świetle przedstawionych okoliczności, ponieważ termin na złożenie wniosku nie podlega zmianie ani przywróceniu.
Natomiast T. K. urodził się w dniu 28 lipca 2025 r., czyli po zakończeniu okresu świadczeniowego 2024/2025 trwającego do dnia 31 maja 2025 r. W sytuacji chęci otrzymania świadczenia wychowawczego na dziecko z wyrównaniem od dnia urodzenia małoletniego, wniosek na okres świadczeniowy 2025/2026 należało złożyć do dnia 28 października 2025 r. Organ wskazał, że skarżąca złożyła dwa wnioski na dwa różne okresy świadczeniowe, z których pierwszy został złożony 14 sierpnia 2025 r. a drugi 16 grudnia 2025 r.
Końcowo organ podkreślił, że każda sprawa rozpatrywana jest indywidulanie, jednakże organ administracyjny zobowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Zachowanie wyznaczonych terminów składania wniosków jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania systemu świadczeń, przestrzegania przepisów ustawy oraz zapewnienia równego traktowania wszystkich beneficjentów programu. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które jednoznacznie wskazują, że brak zachowania terminu skutkuje niemożnością pozytywnego rozpatrzenia wniosku, nawet jeżeli spełnione zostały pozostałe przesłanki merytoryczne. Nieznajomość przepisów prawa nie może być uznana za okoliczność uzasadniającą odstąpienie od ich stosowania, gdyż zakłada się, że każdy ma możliwość zapoznania się z powszechnie dostępnymi przepisami.
Skargę na powyższą decyzję wniosła S. K., zarzucając jej naruszenie:
- 1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do organów państwa;
- 2. art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o oczywistej nieprawidłowości wniosku;
- 3. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania strony do usunięcia braków wniosku, mimo że wniosek zawierał oczywistą omyłkę możliwą do łatwego zidentyfikowania przez organ;
- 4. art. 35 oraz art. 36 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły oraz brak poinformowania strony o przyczynach opóźnienia;
- 5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób schematyczny i niewyczerpujący, bez odniesienia się do zarzutów strony.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zobowiązanie organu do przedstawienia pełnej historii obsługi wniosku w systemie PUE ZUS, mail oraz SMS.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła m.in., iż zaledwie 17 dni po narodzinach dziecka, złożyła za pośrednictwem systemu PUE ZUS wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że jej rzeczywistą intencją było uzyskanie świadczenia na nowonarodzone dziecko. Nie sposób przyjąć, że racjonalnie działająca osoba składa wniosek o świadczenie za okres przypadający przed narodzinami dziecka. Wskazanie takiego okresu stanowiło oczywistą omyłkę. Formularz elektroniczny udostępniony przez organ umożliwił jednak złożenie wniosku zawierającego oczywistą sprzeczność danych, polegającą na wskazaniu okresu świadczeniowego przypadającego przed datą urodzenia dziecka. System nie sygnalizował tej nieprawidłowości ani nie blokował wysłania wniosku.
Skarżąca wskazała również, że pomimo upływu czasu nie otrzymała żadnej informacji dotyczącej złożonego wniosku, ani za pośrednictwem PUE ZUS, ani drogą mailową, telefoniczną czy listowną. W związku z tym osobiście udała się do placówki terenowej ZUS w P. w terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy od narodzin dziecka. Poinformowano ją, że wniosek widnieje w systemie ze statusem "zarejestrowany" i jest w trakcie obsługi i w najbliższym czasie powinien zostać rozpatrzony. Na platformie PUE ZUS wskazano planowany termin rozpatrzenia wniosku: 13.10.2025 r. Do tego dnia, jak również później, ZUS nie wezwał skarżącej do uzupełnienia lub korekty wniosku, ani nie poinformował o stwierdzonym błędzie, jak również nie przekazał informacji o przedłużonym terminie rozpatrywania wniosku. Z informacji publikowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w przypadku nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ wzywa wnioskodawcę do jego poprawienia w terminie 14 dni. W niniejszej sprawie organ nie zastosował tej procedury, mimo że wniosek zawierał oczywistą sprzeczność danych.
W dniu 16 grudnia 2025 r., niezwłocznie po uzyskaniu informacji o nieprawidłowości we wniosku podczas kontaktu z infolinią Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skarżąca złożyła pismo wyjaśniające (POG), w którym szczegółowo opisała zaistniałą sytuację oraz jednoznacznie wskazała, że błąd we wniosku miał charakter niezamierzony i wynikał z oczywistej omyłki. Pismo to miało na celu faktyczne skorygowanie wniosku oraz umożliwienie organowi prawidłowego ustalenia zakresu żądanego świadczenia, zgodnie z rzeczywistą intencją strony. Pomimo tego organ nie odniósł się w jakikolwiek sposób do treści tego pisma, nie podjął żadnych czynności wyjaśniających oraz nie uwzględnił go przy rozpatrywaniu sprawy, co dodatkowo potwierdza, że postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący.
W ocenie skarżącej takie działanie organu stanowi naruszenie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela do organów państwa. Złożenie powyższego pisma nastąpiło bowiem jeszcze przed wydaniem decyzji w dniu 23 grudnia 2025 r., co oznacza, że organ dysponował tą informacją na etapie rozstrzygania sprawy, a mimo to całkowicie ją pominął.
Skarżąca podkreśliła również, że wniosek pozostawał bez reakcji organu przez okres około czterech miesięcy. Decyzja została wydana dopiero w dniu 23 grudnia 2025 r., bez wcześniejszego wyjaśnienia sprawy, bez poinformowania strony o przyczynach zwłoki oraz bez odniesienia się do wskazanego pisma. Gdyby organ działał prawidłowo i zgodnie z własnymi zasadami, możliwe byłoby niezwłoczne poprawienie wniosku w terminie nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia narodzin dziecka i zachowanie prawa do świadczenia. W konsekwencji to zaniechanie organu doprowadziło do pozbawienia strony świadczenia. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że termin do złożenia wniosku ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Argument ten, zdaniem skarżącej, pozostaje jednak bez związku z niniejszą sprawą, ponieważ wniosek został złożony w krótkim czasie po narodzinach dziecka, a problem dotyczył wyłącznie oczywistej omyłki formalnej.
W ocenie skarżącej uzasadnienie decyzji odwoławczej ma charakter schematyczny i nie odnosi się do istotnych zarzutów strony, w szczególności dotyczących braku wezwania do poprawy wniosku oraz przewlekłości postępowania. Organ ograniczył się do formalnego odczytania treści wniosku, pomijając jego rzeczywisty sens oraz oczywisty charakter popełnionej omyłki.
Reasumując, skarżąca wskazała, że działała w sposób szybki i racjonalny, składając wniosek bezpośrednio po narodzinach dziecka, w ustawowym terminie, zaś wniosek skutecznie wpłynął do organu. Ponadto skarżąca podejmowała czynności mające na celu weryfikację stanu jego rozpatrzenia. Błąd we wniosku miał charakter oczywistej omyłki, którą organ mógł łatwo zidentyfikować i wyjaśnić. Korekta została przez skarżącą dokonana niezwłocznie po uzyskaniu informacji od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pomimo tego organ nie podjął żadnych działań, a następnie pominął również późniejsze wyjaśnienia strony. Brak jakiejkolwiek reakcji organu przez kilka miesięcy, pomimo posiadania pełnych danych, doprowadził do wydania decyzji odmownej opartej wyłącznie na formalnym błędzie.
W konsekwencji doszło do wydania decyzji odmownej opartej wyłącznie na formalnym błędzie, takie działanie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i nie powinno korzystać z ochrony prawnej.
Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów prawa, w stopniu który skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 marca 2026 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2025 r.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacenia tego świadczenia określa ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2026 r. poz. 508), dalej jako: "ustawa". Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego. Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej (art. 18 ust. 2 ustawy).
Dla niniejszej sprawy istotne znacznie ma art. 18 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym: jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub faktycznego umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej lub w pieczy zastępczej, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, prawo to ustala się od miesiąca odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub faktycznego umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej lub pieczy zastępczej do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
W przypadku złożenia wniosku po tym terminie, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
Z powyższego wynika, że przyznanie świadczenia wychowawczego na dany okres wymaga złożenia wniosku, przy czym ustawa określa początkowy i końcowy okres przyznania uprawnienia do tego świadczenia oraz wskazuje, kiedy należy złożyć wniosek na dany okres świadczeniowy. Skoro o prawie do świadczenia orzeka się wyłącznie na wniosek, a świadczenie przyznawane jest od momentu złożenia wniosku, to wniosek złożony po upływie okresu świadczeniowego uznać należy za bezskuteczny (por. wyrok NSA z 21 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1746/22, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Sąd zauważa, że nie jest sporne, iż skarżąca w dniu 14 sierpnia 2025 r. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na syna T., który urodził się w dniu 28 lipca 2025 r. We wniosku tym wskazała okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r., a więc okres przed urodzeniem syna. Powyższe okoliczności zostały prawidłowo ustalone przez organy.
Trzeba jednak podkreślić, że stosownie do art. 19 ust. 1 zdanie 1 ustawy, w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Poprzez użycie zwrotu "wzywa" ustawodawca nałożył na organ obowiązek wezwania wnioskodawcy do poprawienia wniosku złożonego nieprawidłowo.
W realiach kontrolowanej sprawy trzeba zauważyć, że wskazanie we wniosku okresu świadczeniowego przypadającego przed urodzeniem dziecka winno być zakwalifikowane jako nieprawidłowość, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy. Tymczasem, jak wynika z akt postępowania, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wykonał obowiązku nałożonego nań z mocy ustawy, pomimo że błąd wniosku był oczywisty i co więcej został zidentyfikowany, o czym świadczy informacja pozyskana przez skarżącą od pracownika ZUS za pośrednictwem infolinii. Skarżąca w piśmie z 16 grudnia 2025 r. stwierdza bowiem: "Dziś dzwoniąc na infolinię ZUS-u dowiedziałam się, że złożyłam wniosek na błędny okres rozliczeniowy, o czym do tego momentu nie widziałam". Należało zatem stwierdzić, iż organ dopuścił się naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy.
Na uwagę zasługuje jednak to, że skarżąca po uzyskaniu informacji o błędzie w złożonym wniosku, z własnej inicjatywy, pomimo braku wezwania, w sposób jaki uznała za właściwy, wniosek ten poprawiła poprzez złożenie pisma z 16 grudnia 2025 r. i prawidłowo wypełnionego wniosku. Z czynności podjętych przez skarżącą tego dnia wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości Sądu, iż skarżąca wyjaśnia, że okres świadczeniowy został przez nią w dniu 14 sierpnia 2025 r. wskazany omyłkowo. Skarżąca prosi o wypłatę świadczenia od dnia narodzin dziecka i stwierdza: "... nikt do tej pory nie poinformował mnie o błędzie, a tym samym nie miałam możliwości poprawienia go".
Ponadto z treści pisma z 16 grudnia 2025 r. wynika, iż skarżąca została poinformowana przez pracownika ZUS za pośrednictwem infolinii, że wniosek należy złożyć ponownie. Skarżąca zastosowała się do tego wskazania i ponownie złożyła wniosek, tym razem prawidłowo wskazując okres świadczeniowy. Wymaga podkreślenia, że analiza treści pisma skarżącej nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż jej intencją było naprawienie błędu, jakim dotknięty był wniosek z 14 sierpnia 2025 r. (złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 18 ust. 2a ustawy).
Podkreślić trzeba również to, że skarżąca poprawiła błędny wniosek przed wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia 23 grudnia 2025 r.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja I instancji zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. To na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Przede wszystkim wskazać należy, że organy administracji publicznej obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto organy administracyjne załatwiające sprawy administracyjne w rozumieniu art. 1 k.p.a. zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że reguły wynikające z przywołanych przepisów w pierwszej kolejności nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Z zasady zaufania obywateli do organów państwa wynika, że jeśli charakter i zakres żądania zawartego we wniosku strony budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony.
W tym celu powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Stwierdzenie uchybienia terminu, bez jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony, przy wewnętrznej sprzeczności między wskazanym okresem zasiłkowym (określonym datą początkową i końcową) a pozostałą treścią pisma wniesionego przez stronę, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. Jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej artykułów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony.
Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy obu instancji nie tylko nie wyjaśniły treści żądania skarżącej z dnia 14 sierpnia 2025 r., do czego były zobowiązane stosownie do przywołanych powyżej przepisów k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 ustawy, ale ponadto zignorowały wyjaśnienia, jakie w tym zakresie złożyła sama skarżąca w dniu 16 grudnia 2025 r. Ustalenia organów co do tego, że wniosek z 14 sierpnia 2025 r. dotyczył okresu zasiłkowego 2024/2025 i w konsekwencji został złożony po terminie pozostają w rażącej sprzeczności z zakresem żądania skarżącej sprecyzowanym w dniu 16 grudnia 2025 r.
Ponadto Prezes ZUS w decyzji z dnia 12 marca 2026 r. wskazuje, że przedmiotem rozpoznania są dwa odrębne wnioski skarżącej. Pierwszy z nich to, zdaniem organu, wniosek z dnia 14 sierpnia 2025 r. na okres świadczeniowy 2024/2025 natomiast drugim jest wniosek załączony do pisma z 16 grudnia 2025 r. na okres świadczeniowy 2025/2026. W uzasadnieniu Prezes ZUS wywodzi, że obydwa powyższe wnioski (dotyczące dwóch różnych okresów świadczeniowych) zostały złożone przez skarżącą po upływie odpowiednich terminów określonych przepisami ustawy.
W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że ustalenie Prezesa ZUS, jakoby skarżąca złożyła dwa wnioski na dwa różne okresy świadczeniowe pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią pisma skarżącej z 16 grudnia 2025 r. Pismo to, wraz z załączonym wnioskiem, stanowi bowiem poprawienie błędu jaki został popełniony w treści wniosku z 14 sierpnia 2025 r. Na marginesie wypada zaznaczyć, że skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji było wyłącznie świadczenie objęte wnioskiem z 14 sierpnia 2025 r. to organ II instancji nie miałby podstaw do rozpoznania i rozstrzygania sprawy w zakresie innego wniosku, o ile takim miałby być załączony do pisma z 16 grudnia 2025 r. Organ odwoławczy nie orzeka bowiem w sprawie, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Przedmiotem postępowania odwoławczego może być wyłącznie ta sama sprawa, która została już rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji.
Działanie przeciwne naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Również na marginesie trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 18 ust. 2a zdanie 2 ustawy, w przypadku złożenia wniosku po terminie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia się dziecka, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
Powyższe dowodzi, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 23 grudnia 2025 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało naruszeniem przepisu art. 18 ust. 2a ustawy oraz odmową przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego od dnia urodzenia dziecka tj. od dnia 28 lipca 2025 r.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę orzekające w sprawie organy uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną i wskazania stosownie do treści art. 153 powoływanej ustawy p.p.s.a. a.bł.