Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SA/Łd 294/26

Uzasadnienie

1. 1. Zaskarżoną decyzją z dnia 13 lutego 2026 r. nr SKO.4115.5.2026 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1214 ze zm.) - dalej jako: "u.p.s.", utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Głowna z dnia 18 grudnia 2025 r. nr 1262/209/2025 odmawiającą przyznania zasiłku celowego na "żywność za listopad 2025 r.".

1. 1. Z akt sprawy wynika, że decyzją nr 1262/209/2025 z dnia 18 grudnia 2025 r. Burmistrz Głowna odmówił A. S. przyznania zasiłku celowego "na żywność za listopad 2025 r.".

1. 1. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał na niespójność w składanych przez stronę oświadczeniach o uzyskanych dochodach i podał ustalone w trakcie postępowania nowe okoliczności, o których wcześniej nie informował Ośrodek.
2. 2. A. S. posiada stronę internetową: https:// [...]/ oraz prowadzi profil na ogólnodostępnych mediach społecznościowych pod nazwą [...] obydwa te adresy dotyczą usług wykonywania tatuaży. Wnioskodawca na profilu "[...]" na bieżąco prezentuje swoje realizacje wykonanych tatuaży w formie udostępniania postów zawierających zdjęcie projektu oraz jego opis. Pod większością publikowanych przez A. S. wpisów, pojawiają się komentarze zadowolonych klientów. Dodatkowo na profilu "[...]" w zakładce Opinie można znaleźć wiele pozytywnych recenzji zadowolonych klientów, którzy skorzystali z usług tatuażu A. S. (ostatnia wystawiona opinia pochodzi z dnia 16 listopada 2025 r.). Wnioskodawca na prowadzonym przez siebie profilu w mediach społecznościowych jako adres siedziby firmy wskazuje adres swojego zamieszkania, a numer telefonu, pod którym można zarezerwować termin tatuażu, jest prywatnym numerem wnioskodawcy (A. S. podał ten sam numer telefonu na wywiadzie środowiskowym. Na stronie internetowej https:// [...]/ podane są dni i godziny pracy A. S. (poniedziałek - piątek od 10.00 do 18.00, sobota 10.00 - do uzgodnienia oraz niedziela - do uzgodnienia).
3. 3. W trakcie próby wyjaśnienia tej sytuacji strona poinformowała, że w przeszłości prowadziła działalność gospodarczą i posiada 20-letnie doświadczenie jako tatuażysta, jednak obecnie aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i z tego tytułu nie uzyskuje żadnych dochodów. Jednocześnie A. S. oświadczył, że ponosi wysokie koszty reklam, co zdaniem organu I instancji, prowadzi do kolejnej niespójności w wyjaśnieniach przedstawianych przez stronę.
4. 4. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że nie dał wiary wyjaśnieniom strony, iż publikowane w mediach społecznościowych treści prezentujące wykonane prace nie świadczą o faktycznym wykonywaniu działalności zarobkowej ani o uzyskiwaniu dochodu. Przedstawione argumenty o rzekomo wyłącznie marketingowym charakterze publikacji oraz o ich oderwaniu czasowym od faktycznego wykonania usług nie zostały poparte obiektywnymi i wiarygodnymi dowodami.
5. 5. W ocenie organu I instancji, systematyczne publikowanie treści prezentujących wykonane usługi, ich efekt końcowy oraz utrzymywanie aktywnej obecności zawodowej w mediach społecznościowych, wskazuje na faktyczne prowadzenie działalności zarobkowej oraz podejmowanie czynności zmierzających do osiągnięcia przychodu. Działania te pozostają w sprzeczności z deklarowanym brakiem dochodu, a dodatkowo generowaniem strat. Same oświadczenia strony o źródłach dochodów, nawet złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie mogą zostać uznane za wystarczający dowód, w sytuacji gdy pozostają w sprzeczności z innymi ustaleniami wynikającymi z zebranego materiału dowodowego. Organ I instancji uznał, że strona posiada realne możliwości uzyskiwania dochodu, co ma potwierdzenie w oświadczeniach wnioskodawcy: "Pomimo braku dochodów ponoszę koszty drogich reklam i utrzymania mediów społecznościowych". Zachodzi zatem zjawisko dysproporcji między wydatkami, a przedstawianymi dochodami strony co pozwala przypuszczać, że wnioskodawca posiada źródło dochodu, o którym nie poinformował Ośrodek. Organ I instancji nie kwestionuje problemów zdrowotnych wnioskodawcy oraz trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazł, jednak fakt, że wcześniej nie poinformował organ o swojej działalności został uznany jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.

1. 2. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniósł A. S., żądając uchylenia decyzji w całości i przyznania wnioskowanego świadczenia, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z wyraźnymi wytycznymi co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

1. 1. Odwołujący się stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana przy rażąco wadliwej ocenie materiału dowodowego, z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., a także z naruszeniem istoty ustawy o pomocy społecznej. Strona oświadczyła, że organ oparł się na domniemaniach wynikających z aktywności w mediach społecznościowych zamiast na obiektywnych dowodach potwierdzających faktyczne uzyskiwanie dochodu. Organ powołuje się m.in. na istnienie profilu internetowego i strony, publikację zdjęć tatuaży, komentarze użytkowników, możliwość nawiązania kontaktu z klientem. A. S. uważa, że żaden z tych elementów nie stanowi dowodu faktycznego, stałego i wystarczającego dochodu. Organ nie wykazał żadnych przelewów, faktur, rachunków ani innych dokumentów potwierdzających, że strona w listopadzie 2025 r. posiadała środki finansowe pozwalające na zakup żywności.
2. 2. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji sprzeczność rozumowania, naruszenie zasady zaufania obywatela do organów i zasady logicznego rozumowania. Strona podkreśliła swoją wyjątkowo trudną sytuację życiową z uwagi na: umiarkowany stopień niepełnosprawności, wysokie zadłużenie, brak stabilnych dochodów, konieczność korzystania z pomocy osób trzecich, niemożność samodzielnego zabezpieczenia swoich potrzeb. A. S. uważa, że stan, w jakim się znajduje, to dokładnie taki stan, który ustawa przewiduje jako przesłankę udzielenia wsparcia, a nie jego odmowy, a w związku z tym decyzja nie może się ostać. Odwołujący się sformułował wnioski dowodowe: orzeczenie o umiarkowanej niepełnosprawności, dokumenty potwierdzające brak dochodu i zadłużenie, oświadczenia osób udzielających wsparcia finansowego, przesłuchanie strony na okoliczność sytuacji życiowej w listopadzie 2025 r.
3. 3. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 13 lutego 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

1. 1. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że organ I instancji ustalił sytuację zdrowotną, osobistą i dochodową strony na podstawie przeprowadzonego w dniu 25 września 2025 r. wywiadu środowiskowego w toku postępowania o przyznanie zasiłku stałego, na podstawie oświadczenia A. S. złożonego w dniu 13 listopada 2025 r. oraz na podstawie faktów znanych organowi z urzędu z powodu prowadzenia innych postępowań dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby korzystającej z pomocy społecznej we wcześniejszych miesiącach, a także na podstawie dokonanych przez organ ustaleń dotyczących prowadzonej przez stronę działalności zarobkowej.
2. 2. Pracownik organu I instancji w części C kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeznaczonej na diagnozę sytuacji osoby lub rodziny oraz wnioski pracownika socjalnego bardzo szczegółowo opisał sytuację wnioskodawcy i zgodnie ze stanem faktycznym wskazał, że 46-letni A. S. jest rozwiedziony, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ze związku małżeńskiego ma dwoje małoletnich dzieci, które mieszkają ze swoją matką. Z dołączonego do odwołania zawiadomienia z dnia 26 listopada 2025 r. nr SOCIII.522.022175.2025.128990.001.2025 wynika, że A. S. nie płacił alimentów na swoje dzieci i z funduszu alimentacyjnego na rzecz D. S. i D. S. zostały wypłacone świadczenia łącznie w kwocie 52 126,10 zł i nadal do 30 września 2026 r. z funduszu alimentacyjnego będą wypłacane świadczenia w wysokości po 500,00 zł miesięcznie na każde z tych dzieci. A. S. otrzymuje pomoc od swojej matki K. R., która umożliwia synowi przebywanie w jej miejscu zamieszkania, lecz - jak oświadczyła - prowadzi odrębne od niego gospodarstwo domowe i nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego na rzecz syna. Wnioskodawca przebywa w domu, którego właścicielem jest jego matka, zajmuje jeden pokój, korzysta z kuchni i łazienki, nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania.
3. 3. A. S. według swojego oświadczenia jest osobą bierną zawodowo, nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny. A. S. ma niedosłuch obustronny, leczy się na zaburzenia lękowe oraz zwyrodnienie kręgosłupa. W okresie od 15 do 22 września 2025 r. przebywał w szpitalu na oddziale chirurgii szczękowo-twarzowej, gdzie miał wykonany zabieg usunięcia guza szyi. W dnu 9 października 2025 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności Powiatu [...] wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaliczając A. S. do umiarkowanego stopnia niepełnoprawności, stwierdzając, że niepełnoprawność ta istnieje od 7 roku życia, a ustalony stopień niepełnoprawności datuje się od 12 sierpnia 2025 r. Orzeczenie wydano do 31 października 2028 r. W oświadczeniu złożonym w dniu 13 listopada 2025 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej A. S. wskazał, że w miesiącach sierpień, wrzesień i październik 2025 r. utrzymywał się częściowo z pomocy znajomych i świadczeń okresowych. Podał również: "Posiadam stronę internetową oraz media społecznościowe dotyczące prezentacji tatuażu. Z tego co mi wiadomo mam do tego całkowite prawo. Na chwilę obecną nie osiągam z tego tytułu żadnych dochodów (...) ze względu na kryzys gospodarczy brak zainteresowania klientów, co przełożyło się na moje silne stany lękowe i wykluczenie społeczne".
4. 4. Zdaniem Kolegium, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają okoliczności ustalone przez organ I instancji i poparte informacjami znajdującymi się w mediach społecznościowych i na stronie internetowej prowadzonej przez A. S. Wynika z nich, że strona jest aktywna w przedstawianiu wykonanych przez siebie w ostatnim czasie tatuaży np. przy zdjęciu dodanym 22 października 2025 r. o 11.08: "Przedstawiam świeżą realizację dla mojej nowej klientki". Daty widniejące przy pozytywnych komentarzach również dowodzą tego, że tatuaże te zostały wykonane odpłatnie również w ostatnich miesiącach, które strona wymienia jako te, w których nie osiągnęła żadnego dochodu. Wyjaśnienia złożone na piśmie przez A. S. w dniu 1 grudnia 2025 r. – w ocenie organu II instancji - również podważają jego wiarygodność z uwagi na to, że są wzajemnie sprzeczne. Skarżący wskazał, że brak dochodów jest skutkiem obiektywnego złamania rynku i jednocześnie pomimo braku dochodów ponosi koszty drogich reklam i utrzymania mediów społecznościowych. Kolegium podkreśliło, że skarżący zarzucając organowi I instancji brak dowodów na prowadzoną przez niego działalność, sam nie przedstawia dowodów na to, że jakiekolwiek kwoty ponosi na te "drogie reklamy". W ocenie organu odwoławczego, do tych okoliczności organ I instancji szczegółowo się odniósł w uzasadnieniu swojej decyzji, a organ odwoławczy uznaje te rozważania za spójne, logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Organ II instancji dodał przy tym, że faktem powszechnie znanym jest, że wiele osób wykonuje czynności zarobkowe, nie zgłaszając tego i nie odprowadzając podatków. Faktem powszechnie znanym jest również to, że jeżeli ktoś prowadzi działalność zarobkową ukrywając to i nie płacąc podatków to nie wystawia faktur ani żadnych innych dokumentów, nie przyjmuje przelewów na konto, lecz wymaga płatności gotówką. I wnioskiem zgodnym z doświadczeniem życiowym jest, że osoba, która nie ma żadnych dochodów i leczy się na wiele chorób, nie wydaje pieniędzy uzyskanych od znajomych lub z pomocy społecznej na drogie reklamy internetowe, lecz na żywność i leki. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że udostępnienie pokoju, kuchni i łazienki dorosłemu synowi bez obowiązku ponoszenia przez niego żadnych kosztów też jest formą stałej pomocy.
5. 5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wyjaśniło, że zgodnie z art. 80 k.p.a. każdy dowód zgromadzony w sprawie w tym również oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń podlegają ocenie organu rozstrzygającego sprawę i formułującego decyzję, skutkiem której jest wydatkowanie pieniędzy publicznych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodną z orzecznictwem wykładnię użytych przez ustawodawcę w art. 6 u.p.s. pojęć, od których uzależnione jest obliczanie dochodu osoby wnioskującej o pomoc: osoba samotnie gospodarująca to osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (pkt 10); rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (pkt 14). O prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony ubiegającej się o przyznanie pomocy, ale przede wszystkim ocena stanu faktycznego dokonana przez pracownika organu. Dla określenia, czy dana osoba jest osobą samotnie gospodarującą istotne jest więc ustalenie faktycznego związku osób wspólnie zamieszkujących. Przejawem wspólnego gospodarowania jest m.in. możliwość swobodnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich pomieszczeń i urządzeń domowych (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., I OSK 1947/12; z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 2287/12; z dnia 5 września 2013 r., I OSK 2836/2012; z dnia 28 listopada 2014 r., I OSK 1326/13; z dnia 13 czerwca 2017 r. I OSK 156/17; z dnia 13 października 2017 r. I OSK 1274/16 oraz z dnia 29 sierpnia 2019 r. I OSK 4273/18 czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r. I SA/Wa 2636/21.) W ocenie Kolegium, wspólne zamieszkiwanie i nieograniczone korzystanie przez wszystkich lokatorów z wszystkich pomieszczeń i urządzeń będzie oznaczać wspólne gospodarowanie, natomiast podstawowym elementem wskazującym, iż osoba prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe jest fakt, że posiada ona własne dochody, które pozwalają jej na utrzymanie się. Trudno uznać za takie nawet zasiłek okresowy.
6. 6. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że opisane powyżej okoliczności poddają w wątpliwość twierdzenia skarżącego, że jest osobą samotnie gospodarującą i prowadzi odrębne od matki gospodarstwo domowe oraz nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej i nie ma żadnych dochodów. Wszystkie ustalone w niniejszej sprawie okoliczności świadczą o tym, że A. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką oraz osiąga dochody dzięki wykonywanym przez siebie i reklamowanym w Internecie usługom. Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest również, iż powyższe osoby uniemożliwiają ustalenie dochodu i sytuacji majątkowej tej dwuosobowej rodziny.
7. 7. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi oceniło, że organ I instancji wypełnił obowiązki wynikających z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. wyrażających zasadę prawdy obiektywnej. Odzwierciedleniem przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i podjętych na podstawie zebranego materiału dowodowego rozważań jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto organ I instancji bardzo wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie poprzestał na oświadczeniach złożonych przez A. S. i wspólnie z nim zamieszkującą matką. Organ wykazał się inicjatywą dowodową i dzięki podjętym czynnościom ustalił wiele istotnych dla sprawy okoliczności, które podważają wiarygodność oświadczeń strony i K. R. Wszystkie te czynności i ustalone okoliczności zostały bardzo szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji Burmistrza Głowna z dnia 18 grudnia 2025 r. Nr 1262/209/2025.
8. 8. W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że nie może zaistnieć i być akceptowana sytuacja, w której organ pomocy społecznej mający ograniczone środki i obowiązek udzielania pomocy wszystkim osobom spełniającym kryterium dochodowe, będzie wydawać te środki na pomoc w zaspokojeniu oczekiwań osoby, która uniemożliwia ustalenie jej rzeczywistej sytuacji dochodowej. Organ II instancji zwrócił uwagę, że A. S. występuje o pomoc finansowaną przez innych obywateli płacących podatki i uznaje swoją sytuację za wyjątkowo trudną. Tymczasem to on sam, wykonując reklamowane w Internecie usługi nie płaci podatków, a będąc ojcem małoletnich dzieci od wielu lat nie płaci na nie alimentów, przerzucając również na innych obywateli konieczność utrzymania swojej małoletniej córki i swojego małoletniego syna. W tych okolicznościach faktycznych przyznanie stronie zasiłku celowego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

1. 1. Skargę na tę decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i stwierdzenie, że zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił:

1. 1. rażące naruszenie art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowodu "prowokacji urzędniczej". Urzędnik MOPS, nie posiadając uprawnień organów ścigania ani służb specjalnych, podjął nielegalne działania operacyjne (podszywanie się pod klienta). Takie działanie wykracza poza ustawowe kompetencje pracownika socjalnego i stanowi nadużycie władzy;
2. 2. naruszenie art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania) poprzez przejawianie przez urzędników MOPS uprzedzeń i rutynowego podejścia do petenta. Decyzja została oparta na z góry założonej tezie o "wyłudzaniu świadczeń", co doprowadziło do całkowitego zignorowania faktów medycznych;
3. 3. błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący posiada dochody, podczas gdy jedynym dowodem jest internetowa oferta, która przy braku realnych transakcji i długu alimentacyjnym rzędu 50 000 zł jest jedynie dowodem na desperacką próbę aktywności, a nie na posiadanie środków do życia;
4. 4. naruszenie art. 138 k.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, polegające na rezygnacji z rzetelnej kontroli instancyjnej. Kolegium ograniczyło się do bezkrytycznego powielenia argumentacji MOPS, działając w sposób sugerujący instytucjonalną solidarność urzędniczą ("ochrona kolegów z niższej instancji") kosztem obiektywnej prawdy.

1. 1. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że ustawa o pomocy społecznej nie daje urzędnikom prawa do stosowania metod operacyjnych, a dopuszczenie takiego dowodu przez Kolegium sankcjonuje bezprawie. Skarżący wyjaśnił, że jako artysta tatuażysta z 25-letnim stażem, opierający swoją pracę na rygorystycznych zasadach higieny i najwyższej jakości atestowanych materiałach, stał się ofiarą drastycznego kryzysu w branży. Rynek został zdominowany przez nieuczciwą konkurencję - osoby bez kwalifikacji, pracujące w warunkach urągających zasadom aseptyki, stosujące tani i niebezpieczny sprzęt. Jako profesjonalista nie mógł i nie będzie konkurował cenowo z podziemiem tatuażowym kosztem zdrowia klientów. W dobie zubożenia społeczeństwa, profesjonalny tatuaż stał się dobrem luksusowym, na który popyt niemal zanikł, co doprowadziło do masowego zamykania legalnie działających studiów w całym kraju.
2. 2. Ponadto skarżący wyjaśnił, że obecna sytuacja zdrowotna oraz wynikająca z niej kondycja na rynku pracy mają charakter patowy. Zmaga się z szeregiem sprzężonych schorzeń, które w praktyce uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia w niemal każdym sektorze gospodarki. Cierpi na głęboki niedosłuch zmysłowo-nerwowy z ubytkami rzędu 90-100 dB, co w orzecznictwie medycznym i zawodowym jest tożsame z głuchotą praktyczną. Brak możliwości sprawnej komunikacji werbalnej oraz niemożność reagowania na sygnały dźwiękowe i komunikaty w miejscu pracy stanowią barierę nie do pokonania, wykluczając go z bezpiecznego funkcjonowania w środowisku zawodowym. Od 2021 r. pozostaje w ciągłym cyklu operacyjnym (średnio co rok wykonywany jest jeden zabieg). Ostatni zabieg (usunięcie perlaka oraz rekonstrukcja) miał miejsce 5 marca 2026 r. Wyniki badań BERA potwierdziły kwalifikację do wszczepienia implantu ślimakowego, co jednoznacznie dowodzi, że powrót do sprawności jest procesem długotrwałym, wymagającym specjalistycznego leczenia i rehabilitacji. Dodatkowym obciążeniem jest porażenie fałdu głosowego (od września 2025 r.), które jeszcze bardziej pogłębia deficyty w komunikacji. Możliwości zarobkowe ograniczają również schorzenia kręgosłupa. Zaawansowana dyskopatia szyjna z uciskiem na worek oponowy kategorycznie wyklucza z podejmowania jakichkolwiek prac fizycznych czy wymagających wymuszonej pozycji ciała. Od 1998 r. pozostaje pod stałą opieką Poradni Zdrowia Psychicznego z powodu zdiagnozowanych zaburzeń lękowych i depresyjnych. Wymaga stałego leczenia farmakologicznego, co w połączeniu z izolacją wynikającą z głębokiego niedosłuchu dodatkowo obniża zdolność do adaptacji zawodowej. Skarżący dodał, że mimo zarejestrowania w Urzędzie Pracy, instytucja ta - ze względu na skalę jego dolegliwości i ograniczeń - nie dysponuje obecnie żadnymi ofertami pracy dostosowanymi do jego stanu zdrowia. Skarżący wskazał przy tym, że jego niezdolność do pracy nie wynika z braku chęci, lecz z obiektywnych przeszkód medycznych, które wymagają zakończenia wieloetapowego procesu leczenia.
3. 3. Zdaniem skarżącego, Kolegium całkowicie zignorowało dowiedziony fakt, iż realne możliwości zarobkowe skarżącego - przy uwzględnieniu drastycznego stanu zdrowia oraz głębokiej zapaści w branży tatuażu - są obecnie zerowe. Końcowo skarżący wskazał, że dysponuje obszernym materiałem dowodowym w postaci nagranych rozmów z pracownikami MOPS, dokumentującym ich stronniczość oraz rażące naruszanie procedur.

1. 2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i o oddalenie skargi, podtrzymując przy tym stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
2. 3. W piśmie procesowym z dnia 29 lipca 2026 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymał stanowisko skarżącego w tym wszystkie wnioski twierdzenie i zarzuty.

1. 1. Pełnomocnik zaskarżonej decyzji zarzucił:
2. 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez przyjęcie, że prowadzenie przez skarżącego strony w serwisie Facebook dotyczącej tatuaży oraz zamieszczanie na niej treści świadczy o uzyskiwaniu przez niego dochodu, mimo że okoliczność faktycznego uzyskania przez skarżącego jakichkolwiek dochodów nie wynika z treści zamieszczonych na stronie skarżącego;
3. 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką jedynie dlatego, że zamieszkują pod tym samym adresem, mimo że z oświadczenia K. R. oraz wyjaśnień skarżącego wynika, iż skarżący prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe, ponosi własne wydatki, dokonuje odrębnych zakupów i nie prowadzi ze swoją matką wspólnego budżetu;
4. 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., mające wpływ na wynik sprawy, a to poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku celowego;
5. 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 8 ust. 3 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie za dochód skarżącego zarobków, które potencjalnie mógłby on uzyskiwać z tytułu oferowanych usług w internecie, mimo że organ nie ustalił, że skarżący wykonywał jakiekolwiek odpłatne usługi w sierpniu 2025 r., czego konsekwencją było uznanie, że skarżący w niniejszym postępowaniu nie spełnia kryterium dochodowego przyznania zasiłku stałego, podczas gdy zgodnie z właściwymi przepisami dla oceny spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego konieczne jest ustalenie wysokości faktycznie uzyskanego dochodu w sierpniu 2025 r.
6. 2. Na podstawie wskazanych wyżej zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu oraz oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
7. 3. Pełnomocnik skarżącego na podstawie artykułu 200 P.p.s.a. wniósł o przyznanie skarżącemu od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

1. 4. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

1. 1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

2. Przedmiotem skargi uczyniono w niniejszej sprawie decyzję z dnia 13 lutego 2026 r. nr SKO.4115.5.2026 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Głowna z dnia 18 grudnia 2025 r. nr 1262/209/2025 odmawiającą skarżącemu przyznania zasiłku celowego na żywność za listopad 2025 r.

Materialnoprawne podstawy wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm.), [dalej: "u.p.s."].

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Co istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 u.p.s.). Jak stanowi zaś art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.s. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

3. Należy w tym miejscu podkreślić, że pomoc społeczna nie jest przyznawana automatycznie. Po pierwsze, wymaga spełnienia przesłanek danego świadczenia; po drugie, musi uwzględniać możliwości systemu wspierającego wiele osób potrzebujących; po trzecie, może zostać odmówiona lub ograniczona, gdy osoba albo rodzina ubiegająca się o pomoc nie współdziała w przezwyciężaniu trudnej sytuacji materialnej. Nie może ona stanowić stałego i wyłącznego źródła utrzymania, ponieważ służy jedynie wsparciu w trudnych sytuacjach oraz zaspokojeniu niezbędnych potrzeb w sposób zgodny z godnością człowieka. Ma zatem charakter subsydiarny wobec aktywności samego zainteresowanego (vide np. wyrok WSA w Gdańsku z 24.06.2026 r., II SA/Gd 232/26; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

4. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, że zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Użycie zwrotu "może" oznacza, że wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie ani o przyznanie tego świadczenia, ani o ustalenie go w oczekiwanej wysokości. Przepis przyznaje organowi możliwość miarkowania pomocy, a także odmowy jej udzielenia, jeżeli przemawiają za tym zasady korzystania z pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje więc zarówno ocenę, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, jak i określenie wysokości świadczenia, nie może jednak prowadzić do dowolności. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami decyzja w przedmiocie zasiłku celowego oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego, powodującego, że organ nie ma obowiązku rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z żądaniem strony, nawet w przypadku spełnienia przez nią wszystkich przesłanek przyznania świadczenia.

Rola sądu w takim przypadku ogranicza się do zbadania, czy organ wydający decyzję nie przekroczył granic uznania oraz czy wydana w sprawie decyzja nie nosi cech dowolności (tak wyrok NSA z 8.05.2026 r., I OSK 399/25).

Decyzja rozstrzygająca o przyznaniu zasiłku celowego musi zostać poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, którego elementem koniecznym, zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. jest rodzinny wywiad środowiskowy, który jest szczególnym rodzajem dowodu przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej. Takowy wywiad został w sprawie przeprowadzony.

1. 5. W pierwszej kolejności należy podnieść, że sąd co do zasady podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji, przyjmuje je za własne i czyni podstawą dalszych rozważań.

Rolą organu administracyjnego jest ustalenie niewadliwego stanu faktycznego sprawy w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie jego subsumpcja pod właściwą normę prawa materialnego. Organy, zwłaszcza organ II instancji w pełni wywiązał się z ww. obowiązków. Zdaniem sądu, zaskarżona decyzja – podobnie jak decyzja ją poprzedzająca - nie narusza prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania organy administracji nie uchybiły też regułom procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

1. 6. Jak wynika z akt sprawy, skarżący ur. 14 kwietnia 1979 r. legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 9 października 2025 r., którym został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 października 2028 r. W orzeczeniu tym wskazano, że naruszenie sprawności organizmu ma charakter czasowy, w związku z tym orzeczenie wydane zostało na czas określony. Zatrudnienie przewidziano w warunkach pracy chronionej.
2. 7. Z materiału aktowego wynika także, iż skarżącemu zostały w ostatnim czasie przyznane na podstawie stosownych decyzji administracyjnych inne świadczenia z pomocy społecznej, w tym zasiłek celowy na zakup leków we wrześniu 2025 r. w wysokości 250 zł, zasiłek celowy na zakup posiłków od 1 września 2025 r. do 30 września 2025 r. w wysokości 400 zł oraz od 1 października 2025 r. do 31 października 2025 r. w wysokości 400 zł, jak również zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 1 sierpnia 2025 r. do 31 października 2028 r. w wysokości 215,84 zł miesięcznie. Ponadto na skarżącym ciąży dług alimentacyjny – ponad 50 000 zł – wobec niepłacenia alimentów na dwoje swoich dzieci.
3. 8. Kwestiami spornymi w sprawie jest zatajenie przez skarżącego prowadzenia działalności związanej z wykonywaniem tatuaży i uzyskiwanymi z tego tytułu dochodami oraz wątpliwości dotyczące prawdziwości wyjaśnień skarżącego i jego matki dotyczących prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych. Niepoinformowanie przez skarżącego o swojej działalności organ uznał jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co z kolei skutkowało odmową przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.s.
4. 9. Organy wskazały bowiem, że na stronie internetowej (https:// [...]/) i w mediach społecznościowych skarżący oferuje swoje usługi związane z wykonywaniem tatuaży, co znajduje potwierdzenie z zebranym w sprawie materiale dowodowym. Ponadto, pracownik organu przeprowadził rozmowę telefoniczną ze skarżącym, podając się za potencjalnego klienta usług oferowanych przez skarżącego. Skarżący w ramach tej rozmowy umówił się z pracownikiem organu na wykonanie tatuażu, podając konkretną cenę za swoją usługę. Należy w tym miejscu dostrzec, że odnosząc się do ww. okoliczności skarżący nie twierdzi, że takie zdarzenie nie miało miejsca, lecz wyraża oburzenie nazywając działanie organu prowokacją, iż tym klientem okazał się pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Głownie. Skarżący w skardze wskazał, że "Jako artysta z 25-letnim stażem, opierający swoja pracę na rygorystycznych zasadach higieny i najwyższej jakości atestowanych materiałach, stałem się ofiarą drastycznego kryzysu w branży". Skarżący nie neguje więc prowadzenia działalności, ale akcentuje brak obecnie dochodów z tego tytułu. Skarżący powołuje się na swoją trudną sytuację zdrowotną, podając m.in.: "Brak możliwości sprawnej komunikacji werbalnej oraz niemożność reagowania na sygnały dźwiękowe i komunikaty w miejscu pracy stanowią barierę nie do pokonania, wykluczając mnie z bezpiecznego funkcjonowania w środowisku zawodowym".
5. 10. Co więcej, jak wynika z materiału aktowego (k. 33-34 akt administracyjnych organu I instancji), na co słusznie zwróciły uwagę organy prowadzące postępowanie, dnia 22 października 2025 r. (a więc w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie) na prowadzonej przez skarżącego stronie internetowej pojawił się wpis skarżącego o wykonaniu przez niego "świeżej realizacji dla jego nowej klientki". Z kolei dnia 20 października 2025 r. został przez skarżącego zamieszczony wpis na prowadzonej przez niego witrynie (k. 34-35 akt administracyjnych organu I instancji). Na ww. witrynie internetowej wskazane są godziny pracy (k. 37), miejsce wykonywanej działalności (k. 38). Na witrynie dnia 16 listopada 2025 r. pojawiła się opinia klientki, podobnie jak w dniach 14 i 22 sierpnia 2025 r. (k. 42).
6. 11. Zdaniem sądu, słusznie więc organy przyjęły, że powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżący zataił przed organem prowadzenie działalności i uzyskiwane z tego tytułu dochody, a jego wyjaśnienia (pismo z dnia 1 grudnia 2025 r., k. 49 akt administracyjnych organu I instancji), że nie uzyskuje z tego tytułu dochodów są niewiarygodne, tym bardziej że sam skarżący oświadcza (we ww. piśmie), iż ponosi koszty drogich reklam i utrzymania mediów społecznościowych, co oznacza z kolei, że posiada środki na ww. cele. Jednocześnie w piśmie tym skarżący wskazuje, że ponoszenie wskazanych wyżej kosztów jest konieczne do utrzymania minimalnej widoczności na rynku i uniemożliwienia całkowitego upadku działalności. Powyższe świadczy więc o tym, że w jakimś zakresie działalność przez skarżącego jest prowadzona, a tym samym uzyskiwane dochody, co z kolei świadczy o braku wiarygodności składanych przez skarżącego oświadczeń. Zatajeniu ww. faktów przed organem prowadzącym postępowanie, świadczy o braku współdziałania skarżącego z tym organem w ramach postępowania zmierzającego do uzyskania wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej, a więc spełniona została przesłanka z art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Dostrzec też należy, że twierdzenia skarżącego (pismo z 1 grudnia 2025 r., k.
7. 50) dotyczące "zabiegów marketingowych" oraz "prawdy o dacie" w świetle powołanych wyżej wpisów dokonywanych przez klientów skarżącego również nie brzmią wiarygodnie.
8. 12. Zgodzić należy się przy tym z organem II instancji, że same oświadczenia strony o źródłach dochodów, nawet złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie mogą zostać uznane za wystarczający dowód, w sytuacji gdy pozostają w sprzeczności z innymi ustaleniami wynikającymi z zebranego materiału dowodowego. W ocenie sądu, nie budzi więc jakichkolwiek wątpliwości, iż stanowisko organów co do braku wiarygodności składanych przez skarżącego oświadczeń w powyższym zakresie jest w pełni przekonywujące i prawidłowe, zostało przedstawione w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.
9. 13. Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonego w piśmie pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego i uznanie przez organ za dochód skarżącego zarobków, które potencjalnie mógłby on uzyskiwać z tytułu oferowanych usług w internecie, Sąd wskazuje ponownie, że przyczyną odmowy był brak współdziałania skarżącego z organem, a nie kwestia niespełnienia przez niego kryterium dochodowego. Ww. zarzut jest chybiony.
10. 14. Ponadto, zdaniem Sądu, w pełni należy zgodzić się z Kolegium, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką i tym samym złożył w tym zakresie nieprawdziwe oświadczenia. Słusznie Kolegium oceniło, że skarżący otrzymuje stałą pomoc od swojej matki, w domu której mieszka i korzysta swobodnie z jednego pokoju, kuchni i łazienki bez ponoszenia jakichkolwiek opłat. Podzielić należy stanowisko organu, że udostępnienie pokoju, kuchni i łazienki dorosłemu synowi bez obowiązku ponoszenia przez niego żadnych kosztów też jest formą stałej pomocy.

Kolegium powołało się przy tym na art. 6 u.p.s. definiujący pojęcia, od których uzależnione jest obliczanie dochodu osoby wnioskującej o pomoc: osoba samotnie gospodarująca to osoba prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe (pkt 10); rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (pkt 14). O prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie decyduje samo oświadczenie osoby ubiegającej się o pomoc, lecz przede wszystkim ustalenia faktyczne dokonane przez organ.

Kolegium odwołało się przy tym do spójnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wskazującej, że przejawem wspólnego gospodarowania jest m.in. możliwość swobodnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich pomieszczeń i urządzeń domowych. (np. wyroki NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., I OSK 1947/12; z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 2287/12; z dnia 5 września 2013 r., I OSK 2836/2012; z dnia 28 listopada 2014 r., I OSK 1326/13; z dnia 13 czerwca 2017 r. I OSK 156/17; z dnia 13 października 2017 r. I OSK 1274/16 oraz z dnia 29 sierpnia 2019 r. I OSK 4273/18 czy WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., I SA/Wa 2636/21).

Uwzględniając przytoczone wyżej orzecznictwo, sąd podziela stanowisko Kolegium, że wspólne zamieszkiwanie oraz swobodny dostęp wszystkich lokatorów do pomieszczeń i urządzeń domowych – tak jak w realiach niniejszej sprawy - świadczą o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa przez skarżącego i jego matkę. O samodzielnym gospodarstwie domowym przesądza bowiem przede wszystkim posiadanie własnych dochodów pozwalających na utrzymanie się. Za takie dochody trudno uznać zasiłek okresowy czy celowy przeznaczony na żywność lub leki. O prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie decyduje samo oświadczenie osoby ubiegającej się o pomoc, lecz przede wszystkim ustalenia faktyczne dokonane przez organ (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., III SA/Kr 1776/22).

Dlatego sąd w pełni zgadza się z Kolegium, które za niewiarygodne uznało oświadczenia skarżącego i jego matki o prowadzeniu odrębnych gospodarstw domowych. Tym samym zarzuty w powyższym zakresie sformułowane przez pełnomocnika skarżącego są niezasadne.

15. Mając na uwadze podniesioną przez skarżącego kwestię nieuwzględnienia przez organ sytuacji zdrowotnej skarżącego należy zauważyć, że organy obu instancji w swoich rozważaniach nie negowały sytuacji zdrowotnej skarżącego, skupiły się jednak na okolicznościach odnoszących się do jego sytuacji rodzinnej i dochodowej.

16. Należy przy tym zauważyć, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, że "[...] z definicji znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wynika, że osoba nim się legitymująca jest uznana za niezdolną do pracy lub zdolną do pracy w warunkach chronionych. Co więcej, osoby legitymujące się takim orzeczeniem mogą zostać zatrudnione nawet na tzw. otwartym rynku pracy. Wskazuje na to jednoznacznie art. 4 ust. 5 u.r.o.n., stanowiący, że zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia danej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osoby z niepełnosprawnościami bądź zatrudnienia w formie telepracy. Ponadto osoby z niepełnosprawnościami mogą wykazywać aktywność zawodową przez prowadzenie działalności gospodarczej, rolniczej oraz członkostwo w spółdzielni socjalnej (art. 12a i 13 u.r.o.n.). Z powyższych regulacji płynie konstatacja, że aktywność zawodowa osób z niepełnosprawnościami w stopniu umiarkowanym i znacznym nie stoi w sprzeczności z ich całkowitą niezdolnością do pracy, a co za tym idzie – również z korzystaniem z uprawnień, które z takiej niezdolności wynikają." (I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VII, Warszawa 2025, art. 37). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarżący nie neguje co do zasady możliwości wykonywania przez niego pracy, co więcej z materiału aktowego (twierdzenia skarżącego o ponoszeniu kosztów drogich reklam, utrzymania mediów społecznościowych, utrzymanie minimalnej widoczności na rynku i uniemożliwienie całkowitego upadku działalności – pismo skarżącego z dnia 1 grudnia 2025 r. – k. 49 akt administracyjnych organu I instancji), wynika wprost, że skarżący podejmuje działania zmierzające do utrzymania prowadzonej działalności, a więc jest aktywny zawodowo. Na podstawie powyższych twierdzeń skarżącego należy przyjąć, iż podejmuje on działania zmierzające do pozyskania klientów, co nakazuje przyjąć, że de facto prowadzi działalność polegającą na wykonywaniu tatuażu i może uzyskiwać z niej dochody. Należy podzielić stanowisko organów, że zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego reklamuje się prowadzoną przez siebie działalność, a nie coś, czego się nie robi i na czym się nie zarabia. Jeżeli nie dysponuje się pieniędzmi na jedzenie i leki, to nie wydaje się dużych kwot na reklamę czegoś, co nie może przynieść dochodu, tym bardziej że skarżący twierdzi, iż doszło do załamania rynku świadczonych przez niego usług. Powyższe świadczy o sprzeczności i braku wiarygodności wyjaśnień skarżącego, stąd też słusznie organy przyjęły, że stanowisko skarżącego nie jest wiarygodne, a skarżący posiada możliwości zarobkowania.

17. Odnosząc się w tym miejscu do sformułowanego w skardze zarzutu cyt.: "rażącego naruszenie art. 7, 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowodu "prowokacji urzędniczej". Urzędnik MOPS, nie posiadając uprawnień organów ścigania ani służb specjalnych, podjął nielegalne działania operacyjne (podszywanie się pod klienta). Takie działanie wykracza poza ustawowe kompetencje pracownika socjalnego i stanowi nadużycie władzy", sąd wskazuje, co następuje:

1. Należy odwołać się przede wszystkim do ogólnej regulacji problematyki dowodów w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. K.p.a. nie podaje definicji dowodu, stanowi jedynie, że dowodem jest wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w postępowaniu w sprawach świadczeń z pomocy społecznej organ działa w reżimie K.p.a., a postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności i prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.). Organ powinien zbadać wszelkie okoliczności związane ze sprawą i zastosować właściwe przepisy prawa materialnego w celu jej rozstrzygnięcia, korzystając z wszelkich środków dowodowych, które nie są sprzeczne z prawem (tak np. I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VII, Warszawa 2025, art. 106). Katalog dowodów w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie jest zamknięty. Organy mogą posługiwać się także innymi dowodami przewidzianymi w k.p.a., jeśli służą realizacji zasady prawdy obiektywnej (tak I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VII, Warszawa 2025, art. 107).

2. Zasadniczo, zdaniem sądu, więc nie ma więc formalnej przeszkody, aby organ oparł się na dowodzie w postaci informacji uzyskanych przez pracownika, który zadzwonił do strony i – jako potencjalny klient – uzyskał potwierdzenie, że wnioskodawca odpłatnie wykonuje tatuaże. Jest to dowód z obserwacji, z wypowiedzi strony, który może być utrwalony w notatce urzędowej lub protokole i następnie poddany ocenie w ramach zasady swobodnej oceny dowodów.

3. W ocenie sądu, brak jest podstaw do uznania, że jest to dowód sprzeczny z prawem. Jeżeli organ zdobywa dowód z naruszeniem bezwzględnych zakazów prawa (np. prowadząc nieuprawnioną kontrolę działalności gospodarczej, stosując środki zastrzeżone dla organów ścigania, łamiąc przepisy o tajemnicy komunikowania się, podsłuch, itp.), to taki dowód jest "sprzeczny z prawem" i powinien być wyłączony z postępowania administracyjnego. W zaistniałym stanie faktycznym pracownik organu nie przeprowadził formalnej kontroli działalności gospodarczej, nie korzystał z reżimu Prawa przedsiębiorców ani z uprawnień organów kontroli, lecz zachował się jak zwykły klient: zadzwonił na numer udostępniony w publicznej reklamie (strona internetowa, oferta tatuaży) i umówił się na wykonanie usługi. Sama rozmowa telefoniczna, w której skarżący proponuje cenę za tatuaż i ustala termin, odbywa się w ramach kontaktu komercyjnego, przy użyciu – co sąd podkreśla - danych publicznie upowszechnionych przez wnioskodawcę (strona internetowa). Z przepisów prawa, czy też utrwalonej praktyki orzeczniczej nie wynika, aby istniał jakikolwiek bezwzględny zakaz użycia takiej metody pozyskiwania informacji przez organ administracji, w szczególności w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej.

4. W konsekwencji brak jest podstaw, aby uznać ten sposób pozyskania dowodu za "sprzeczny z prawem" w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a. Wprost przeciwnie, jest to raczej przykład aktywnego działania organu w ramach zasady oficjalności – organ "poszukuje faktów", aby zweryfikować prawdziwość oświadczeń o braku dochodów. Organ ma bowiem obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, nie może zdać się jedynie na inicjatywę strony, a zebrane dowody mogą ujawniać dysproporcję między deklarowanym dochodem a rzeczywistą sytuacją majątkową.

W świetle powyższego stanowisko organów w powyższym zakresie uznać więc należy za w pełni prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze jak również w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego za bezpodstawne.

18. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd podkreśla w tym miejscu, że szczególnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełnia, wręcz wzorcowo, wszelkie wymogi jakie winno spełniać uzasadnienie decyzji administracyjnej stosownie do powołanego wyżej art. 107 § 3 K.p.a. Organ odniósł się do wszelkich faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonał ich swobodnej, a nie dowolnej - jak twierdzi pełnomocnik skarżącego – oceny, wskazał z jakich przyczyn określonym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej.

19. Należy też wyjaśnić, że zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 K.p.a., zobowiązuje organ administracji do bezstronnej i obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między dowodami. Celem postępowania dowodowego jest ustalenie stanu faktycznego w sposób pełny i niebudzący wątpliwości, tak aby odzwierciedlał rzeczywisty przebieg zdarzeń. Wnioski wynikające z tej oceny powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji skierowanej do strony. Organ ma obowiązek wskazać, na jakich dowodach oparł rozstrzygnięcie oraz wyjaśnić, dlaczego jedne dowody uznał za wiarygodne, a innym odmówił mocy dowodowej. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie i tak uzasadnione rozstrzygnięcie spełniają wymagania wynikające z powołanych przepisów (vide np. wyrok WSA w Szczecinie z 14.05.2026 r., II SA/Sz 966/25). W ocenie sądu nie ma jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że powyższym obowiązkom organy uczyniły zadość w pełnym zakresie, czemu – zwłaszcza organ II instancji - dał pełny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

20. Odnosząc się końcowo do podnoszonej w skardze kwestii stanu zdrowia skarżącego oraz wskazanych w skardze (jako załączniki) dokumentów odnoszących się do stanu zdrowia skarżącego, to sąd zauważa, że stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z 23.01.2007 r., II FSK 72/06; uchwała pełnego składu NSA z 26.10.2009 r., I OPS 10/09). W zakresie stanu zdrowia istotne znaczenie ma znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Przyjęcie w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności).

21. Sąd nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie uchybień ani tych wywiedzionych w skardze, ani w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego, ani też innych - branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych też przyczyn na podstawie art. 151 P.p.s.a. sąd orzekł o oddaleniu skargi (pkt 1 sentencji wyroku).

22. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej sąd przyznał w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a., przyznając kwotę 480 zł powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, obejmującą wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata ustalone stosownie do § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 87).

lp