Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 2 września 2026 r., sygn. akt II SA/Go 377/26

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2026 r., nr [...]Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. (dalej jako NUCS) działając na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 7 i ust. 11 pkt 2, art. 93 ust. 1 oraz załącznika nr 3 lp. 4.5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 728, dalej jako u.t.d.), art. 2 pkt 35 lit. a, art. 3 ust. 1, art. 4 oraz art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U.UE.L.2006.190.1, dalej jako rozporządzenie nr 1013/2006), nałożył na E. GmbH z siedzibą w [...] w Niemczech (dalej jako skarżąca lub spółka) karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za wwóz na terytorium Polski w dniu [...] maja 2024 r. odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Od powyższej decyzji spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie. Organowi zarzucono naruszenie:

1. - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Organ inicjatywy dowodowej, w wyniku czego nie zebrał on materiału dowodowego pozwalającego wydać decyzję w przedmiotowej sprawie, a to w ten sposób, że organ poprzestał na zbadaniu wierzchniej powierzchni odpadów, nie dokonując oględzin ich głębszych warstw. Organ załączył do akt sprawy wybrakowaną dokumentację zdjęciową w postaci 4 fotografii wierzchniej warstwy odpadów w formie czarno-białej. Organ nie powoła w sprawie biegłego w celu oceny odpadów pod katem racjonalności pozyskiwania z nich metali,
2. - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, a to w ten sposób, że:
3. a) organ uznał, iż przedmiotowe odpady stanowiły mieszaninę, a nie jednorodny strumień odpadów bez zbadania ich dolnych warstw ani bez przeprowadzenia opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami co do ich składu morfologicznego,
4. b) organ uznał, iż przedmiotowe odpady nie mogły być poddane racjonalnemu przerobowi w celu uzyskania z nich metalu, podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na ten fakt,
5. - art. 84 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony o powołanie biegłego z zakresu gospodarki odpadami w celu ustalenia, czy przedmiotowy transport zawierał mieszaninę, czy tez jednolity strumień odpadów, w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, albowiem w przypadku uznania transportowanych odpadów za jednolity strumień nie zachodziłaby przesłanka do nałożenia kary, zaś do zbadania okoliczności konieczne były wiadomości specjalne, w zakresie gospodarki odpadami, w celu ustalenia składu morfologicznego odpadów oraz możliwości prowadzenia z nich ekonomicznie opłacalnego odzysku metali, zaś załączone do akt pisma innych organów nie uwzględniały tematu racjonalnego ekologicznie pozyskiwania metalu z odpadów, ani nie odnosiły się do technologii i obecnego stanu wiedzy o gospodarce odpadami,
6. - art.10 § k.p.a. poprzez umożliwienie stronie jedynie pozornego udziału w postępowaniu, a to w ten sposób, że organ nie uwzględnił uzasadnionego wniosku dowodowego strony, sprowadzając jej rolę w postępowaniu do roli biernego obserwatora,
7. - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podania w uzasadnieniu decyzji dowodów na jakich oparł się organ, w szczególności w przedmiocie uznania, że przedmiotowy transport odpadów mógł być poddany ekologicznie racjonalnemu odzyskowi.
8. - art. 3 ust. 2 w zw. z art. 18 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str.1 z póź.zm.), poprzez ich niezastosowanie i nieobjęcie przedmiotowego transportu odpadów procedurą informowania, podczas gdy składał się on z odpadów o kodzie GC020, wyraźnie objętym dyspozycją zacytowanych przepisów,
9. - art. 3 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str.l z póź.zm.) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowy transport odpadów winien być objęty procedura uprzedniego zgłoszenia i zgody, podczas gdy składał się on z odpadów o kodzie GC020, wyraźnie objętym dyspozycją 18 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 przewidującym dla niego uproszczona procedurę informowania,
10. - art. 2 pkt. 3 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str.1 z póź.zm.), poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowy transport odpadów składał się z mieszaniny odpadów, podczas gdy w rzeczywistości zawierał jednorodny strumień ZSEE,
11. - art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz.U. z 2025 r., poz.1490 z póź.zm.) w zw. Lp. 4.5 załącznika 3 do ww. ustawy, poprzez przyjęcie, że wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez stronę był nielegalny, podczas gdy w rzeczywistości nastąpił w ramach procedury określonej art. 18 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str.1 z póź.zm.).

Ponadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego:

1. 1. dowodu z opinii prywatnej biegłego zakresu gospodarki odpadami Prezesa SO we [...] dr inż. M. C., w celu wykazania faktów, że:
2. - odpady przewożone w ramach przedmiotowego transportu nie stanowiły mieszaniny, lecz jednorodny strumień odpadów spójny z deklarowanym kodem GC020,
3. - przerób odpadów z przedmiotowego transportu był możliwy, ekonomicznie uzasadniony i racjonalny ekologicznie w ramach technologii, którą dysponował zakład odbierający odpady,
4. 2. względnie o powołanie przez Organ Odwoławczy i przeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, w celu wykazania faktu jak we wniosku dowodowym pkt 1,
5. 3. dowodu z dokumentu, decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...].03.2018 r. w przedmiocie zgody na przetwarzanie odpadów przez zakład S.Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oddział we [...], w celu wykazania faktu, że przerób odpadów z przedmiotowego transportu był możliwy, ekonomicznie uzasadniony i racjonalny ekologicznie w ramach technologii, którą dysponował zakład odbierający odpady,
6. 4. dowodu z dokumentu, opisu procesu przerobu odpadów zakładu S.Sp. z o.o. z. z siedzibą w [...] oddział we [...], w celu wykazania faktu, że przerób odpadów z przedmiotowego transportu był możliwy, ekonomicznie uzasadniony i racjonalny ekologicznie w ramach technologii, którą dysponował zakład odbierający odpady,
7. 5. dowodu z zeznań pracownika strony, T. H., w celu wykazania faktu, że przedmiotowy transport składał się w rzeczywistości z jednolitego strumienia elementów usuniętych ze zużytych urządzeń elektrycznych, nie zaś z mieszaniny odpadów. Z tym, że wnoszę, o przesłuchania świadka w jego miejscu zamieszkania w drodze europejskiej współpracy administracyjnej w trybie art. 260a k.p.a.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2026 r. nr [...]Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej DIAS), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 80 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. c, r), art. 87 ust. 1 pkt. 3 lit. f), art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a) ust. 1, ust.7, ust. 11 pkt 2 i 6, art. 93 ust. 1 u.t.d., Lp. 4.5 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, art. 1 ust. 2 lit a, art. 2 pkt 35 lit.a), art. 3 ust.1, art. 4, art. 16 Rozporządzenia nr 1013/, art. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 746, dalej jako u.m.p.o.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że dnia [...] maja 2024 r. około godziny 12:50 na terenie dawnego drogowego przejścia granicznego w [...], zatrzymany został do kontroli przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Kontrola prowadzona była przy współudziale inspektorów WIOŚ. Kierowca w trakcie kontroli przedstawił wypis z licencji nr [...]na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydanej przewoźnikowi P.Sp. z o.o., [...]oraz dokumenty na przewożony towar w postaci:

1. - dokumentu przewozowego CMR [...]z [...] maja 2024 r., według którego nadawcą przewożonego towaru E. GmbH, [...], a odbiorcą towaru – S.Sp. z o.o., [...],
2. - dowodu rejestracyjnego ciągnika samochodowego [...] i naczepy [...],
3. - dokumentu Lieferschein nr [...] z [...].05.2024 r. i Wiegekarte nr [...] z [...].05.2024r.,
4. - dokumentu w postaci załącznika VII z [...].05.2024 r. – INFORMATION ACCOMPANYING SHIPMENTS OF WASTE AS REFFERRED TO IN ARTICLE 3(2) AND (4), stosowanego przy międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, które nie wymagają zgłoszenia i zgody właściwych organów.

Według dokumentów okazanych przez kierowcę przedmiotem przywozu z Niemiec do Polski był odpad o łącznej masie 18.440 kg przypisany przez nadawcę do kodu 16 02 16 - elementy usunięte ze zużytych urządzeń, inne niż wymienione w 16 02 15, według załącznika IX do konwencji bazylejskiej o kodzie GC020 - złom elektroniczny, dla którego przewidziana jest procedura informowania. W polu nr 9 tego dokumentu dotyczącym zwyczajowej nazwy towarów - wskazano "elementy usunięte ze zużytych urządzeń, inne niż wymienione w 16 02 15". Odbiorcą miała być firma – S.Sp. Z o.o. z siedzibą we [...]. Nadawcą i organizatorem przewozu była niemiecka firma E. GmbH, [...], Niemcy, na dużą zawartość innych odpadów oprócz deklarowanego odpadu złomu elektronicznego o kodzie GC020 i europejskim kodzie 16 02 16 - elementy usunięte ze zużytego sprzętu.

Funkcjonariusze stwierdzili, że w rzeczywistości przedmiotem transportu z Niemiec do Polski jest towar w postaci mieszaniny odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego, tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu. Na tą okoliczność wykonano dokumentację fotograficzną. Na miejscu inspektorzy WIOŚ uznali transport za nielegalny. Mając na uwadze powyższe rozbieżności co do rodzaju faktycznie przewożonych odpadów, kontrolujący wystąpili, z wnioskiem o przeprowadzenie oceny towaru do WIOŚ, przekazując zgromadzone w trakcie kontroli dokumenty oraz sporządzoną przez funkcjonariuszy dokumentację fotograficzną. WIOŚ na podstawie przesłanej dokumentacji w tym zdjęć przedstawiających odpady, stwierdził, że przewożona mieszanina odpadów to odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IMA, IIIB, IV do rozporządzenia nr 1013/2006.

Są to tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach. WIOŚ uznał, że transportowane odpady nie kwalifikują się wyłącznie do kodu 16 02 16 - elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15, lecz zawierają również mieszaninę odpadów o kodzie 16 02 14- zużyte urządzenia inne niż wymienione 1 6 02 09 -16 02 13. W powyższej ocenie WIOŚ wprost wskazał, że na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 wwóz do kraju tego rodzaju odpadów wymaga następujących dokumentów: dokumentu transgranicznego przesyłania (przemieszczenia) odpadów, załącznik 1A; dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik IB; zezwolenia (decyzja) Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na przywóz odpadów na teren Polski.

Organ podał, że w przypadku transgranicznego przemieszczania tzw. "odpadów spoza listy", osoba organizująca przemieszczenie powinna zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 dokonać uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi kraju wysyłki odpadów. Przy dokonywaniu zgłoszenia zgłaszający zobowiązany jest wypełnić dokument zgłoszeniowy oraz dokument przesłania. W trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał wymaganego prawem zezwolenia na wwóz przewożonych odpadów. Przesłuchany zaś w charakterze świadka (protokół [...] z [...].05.2024 r.) zeznał, że cyt.:

"otrzymałem od szefa zlecenie przewozu towaru w postaci odpadów. Towar załadowałem w firmie E. GmbH. Po otrzymaniu dyspozycji wyruszyłem w trasę w kierunku Polski zgodnie z otrzymanymi dokumentami. Otrzymałem informację, że muszę otworzyć literkę A, ponieważ wiozę odpady, co też uczyniłem oraz, że posiadam nr zgłoszenia SENT. O godz. 12:50 zostałem zatrzymany przez funkcjonariusza służby celno-skarbowej do kontroli. Dopiero podczas kontroli dowiedziałem się, że wiozę nielegalne odpady. Zostałem poinformowany o wynikających z tego konsekwencjach."

Wobec powyższych okoliczności uznano, że przemieszczenie jest nielegalne - zgodnie z art. 2 pkt 35 a i b Rozporządzenia WE nr 1013/2006, tj. a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Kontrolujący funkcjonariusze powiadomili Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym przemieszczeniu odpadów. Przemieszczanie transportu wstrzymano do czasu wydania opinii przez GIOŚ. Funkcjonariusze zabezpieczyli transport przewożonych odpadów i sporządzili protokół zatrzymania rzeczy wydanych dobrowolnie przez kierowcę. Następnie z przeprowadzonej kontroli, sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z [...] maja 2024 r., w którym wykazano naruszenie polegające na wwozie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia, stanowiące naruszenie przepisów art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z L.p. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy. Do powyższego protokołu kontroli kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń i podpisał w dniu [...] maja 2024 r.

Pismem z [...] czerwca 2024 r. GIOŚ poinformował NUCS, że powiadomił właściwy urząd kraju wysyłki, iż realizowany w dniu [...] maja 2024 r. przewóz był nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniem z Niemiec do Polski odpadów spoza listy, tj. mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV lub IVA, w której stwierdzono mieszaninę odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego, tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu. Wskazał, że wspólnie z organem z Niemiec uzgodniono, że powrotny wywóz odpadów do Niemiec odbędzie się w drodze uproszczonego zgłoszenia. W związku z powyższym GIOŚ wniósł o zwolnienie zatrzymanego transportu odpadów w celu realizacji powrotnego wywozu za granicę.

Pismem z [...] grudnia 2025 r. spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wnioski dowodowe, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadami w celu weryfikacji, czy odpady wprowadzone na terytorium Polski transportem drogowym w dniu [...] maja 2024 r. stanowiły mieszaninę odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 3 Rozporządzenia 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, tj. odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach lll,IIIB, IV i IVA.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji dnia [...] stycznia 2026 r. wydał decyzję nakładającą na Spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia. Pismem [...] stycznia 2026 r. pełnomocnik Spółki poinformował organ, że przedmiotowa decyzja nie została mu skutecznie doręczona, wyjaśniając, że plik wysłany za pomocą platformy e-Urząd Skarbowy został uszkodzony przed jego podpisaniem i nie może zostać przeze mnie otwarty (w załączeniu pismo informatyka odpowiedzialnego za obsługę mojej kancelarii).

W związku z powyższym NUCS wydał w dniu [...] lutego 2026 r. decyzję nr [...], którą nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [...] maja 2024 r. odpadów bez wymaganego zezwolenia. Decyzję skutecznie doręczono pełnomocnikowi Spółki [...] lutego 2026 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że podstawową regulacją prawną określającą m.in. procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów na terenie Unii Europejskiej, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia jest rozporządzenie (WE) nr 1013/2006, które ma zastosowanie do przemieszczania odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich.

W świetle art. 2 pkt 1) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, "odpady" są zdefiniowane zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE i oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Natomiast "mieszanina odpadów", zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia, oznacza odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, IIIB, IV i IVA. Odpady w pojedynczym przemieszczeniu, obejmującym dwa lub więcej rodzajów odpadów transportowanych osobno, nie są uważane za mieszaninę odpadów.

Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a), b) cytowanego rozporządzenia, nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane m.in. bez zgłoszenia i zgody wszystkich właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Przemieszczenie odpadów może odbywać się tylko na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. W zależności od rodzaju przemieszczanych odpadów ich przewóz może być wykonywany na podstawie załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli znajdują się one na tzw. zielonej liście, albo dopiero po uzyskaniu odpowiednich dokumentów niezbędnych do dokonania przewozu danych odpadów. Zatem na podstawie art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach niniejszego tytułu podlegają przemieszczenia następujących odpadów:

1. a) jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania: wszystkich odpadów;
2. b) jeżeli mają być poddane procesom odzysku:
3. i) odpadów wyszczególnionych w załączniku IV, który obejmuje między innymi odpady wyszczególnione w aneksach II i VIII Konwencji bazylejskiej;

ii) odpadów wyszczególnionych w załączniku IVA;

iii) odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA;

iv) mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA.

Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1013/2006 ogólnym obowiązkom w zakresie informowania, określonym w art. 18, podlegają przemieszczenia następujących odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli ilość przemieszczanych odpadów przekracza 20 kg:

1. a) odpadów wyszczególnionych w załączniku III lub IIIB;
2. b) mieszanin, niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III lub składających się z dwóch lub więcej rodzajów odpadów wymienionych w załączniku III, jeżeli skład tych mieszanin nie utrudnia poddania ich racjonalnemu ekologicznie odzyskowi i mieszaniny te zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, zgodnie z art. 58.

W myśl art. 4 rozporządzenia 1013/2006 zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczenia odpadów, określonego w art. 3 ust. 1 lit. a) lub b), dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki i za pośrednictwem tego organu, a w przypadku zgłoszenia ogólnego postępuje zgodnie z postanowieniami art. 13.

Zdaniem DIAS w wyniku wskazanych przepisów, przy dokonaniu zgłoszenia, Spółka zobowiązana była dokonać zgłoszenia:

1. a) dokumentu zgłoszeniowego określonego w załączniku IA; oraz
2. b) dokumentu przesyłania określonego w załączniku IB.

Jeżeli zatem podmiot nie wywiązał się z postanowień rozporządzenia, nadanie i wwóz odpadów nastąpił z pominięciem właściwych organów nadzorujących transgraniczne przemieszczenie odpadów. W świetle art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy przewidujące sankcje za naruszanie przepisów niniejszego rozporządzenia oraz podejmują wszelkie niezbędne środki, by zapewnić ich stosowanie. Ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa Członkowskie zawiadamiają Komisję o ich krajowych przepisach w zakresie zapobiegania nielegalnym przemieszczaniom i wykrywania ich, a także sankcji za nielegalne przemieszczenia.

Nadto, spółka musiała uzyskać na wwóz kontrolowanej mieszaniny odpadów na teren Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie GIOŚ, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.m.p.o.

Z dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli w dniu [...] maja 2024 r. wynika, iż przedmiotem wwozu do kraju miały być odpady zaklasyfikowane przez nadawcę do kodu 16 02 16 - elementy usunięte ze zużytych urządzeń, inne niż wymienione w 16 02 15, opisane również w tym załączniku jako odpady o kodzie GC020, o masie 18.400 kg. Nadawcą i organizatorem przewozu odpadów była niemiecka firma E. GmbH z siedzibą [...], a odbiorcą towaru – S. Sp. z o.o. z siedzibą we [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS wskazał, że kwestia niedostatecznego udowodnienia rodzaju przewożonych odpadów nie mogła zasługiwać na uwzględnienie, organy poczyniły bowiem wymagane prawem ustalenia w celu właściwego sklasyfikowania odpadów. W tym celu funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili oględziny zatrzymanego ładunku, sporządzili protokół oraz notatkę urzędową, w których stwierdzili, że w rzeczywistości przedmiotem transportu z Niemiec do Polski jest ładunek stanowiący mieszaninę odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego, tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu. Na tą okoliczność wykonano dokumentację fotograficzną, którą załączono do akt postępowania. Inspektorzy WIOŚ na miejscu uznali transport za nielegalny.

Następnie w związku z wątpliwościami co do klasyfikacji przewożonego ładunku i wymagań proceduralnych dla transgranicznego przemieszczenia takiego ładunku, kontrolujący funkcjonariusze wystąpili do WIOŚ z wnioskiem o przeprowadzenie oceny towaru. W ocenie towaru z [...] maja 2024 r. WIOŚ stwierdził, że przewożony towar stanowi odpad klasyfikowany jako mieszanina odpadów spoza listy. WIOŚ uznał, że transportowane odpady zawierają mieszaninę odpadów o kodzie 16 02 14 - zużyte urządzenia inne niż wymienione 16 02 09 -16 02 13 oraz 16 02 16 - elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15.W powyższej ocenie WIOŚ wskazał, że przemieszczanie podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody i, że na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 wwóz do kraju tego rodzaju odpadów wymaga następujących dokumentów:

1. - dokument zgłoszenia dotyczący transgranicznego przemieszczenia odpadów,
2. - dokument przesyłania dotyczący transgranicznego przemieszczenia,
3. - decyzja GIOŚ na przywóz odpadów na teren Polski.

Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż Spółka nie przedstawiła stosownych zezwoleń na międzynarodowy przewóz odpadów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Tym samym można wywieść, że było to nielegalne nadanie odpadów oraz próba nielegalnego wwozu odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo podkreślono, że nie budzi wątpliwości, że podmiotem, który zorganizował przemieszczanie odpadów była spółka, co wynika wprost z zapisu w polu nr 1 (osoba, która zorganizowała przemieszczenie) załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz zapisu w polu 12 (oświadczenie osoby, która zorganizowała przemieszczenie) tego dokumentu. Spółka będąc organizatorem transportu odpadów klasyfikowanych przez nią do kodu 16 02 16 i GC020, które miały być przetworzone bądź unieszkodliwione na terenie Polski, winna dochować wszelkich starań, by na środek transportu były załadowane odpady o deklarowanym kodzie oraz pozyskać wszelkie pozwolenia, aby taki transport odbył się z poszanowaniem międzynarodowych i krajowych norm prawnych.

Stosownie do powołanego art. 87 ust. 3 u.t.d. wykonujący przewóz drogowy winien posiadać m.in. dokumenty wymagane przy przewozie odpadów. Sformułowanie "dokumenty wymagane przy przewozie odpadów" nie oznacza jakichkolwiek dokumentów, które są przewidziane przy przemieszczaniu odpadów na terytorium Unii, ale wyłącznie dysponowanie dokumentami, których uzyskanie wymaga ustawodawstwo krajowe i unijne, a które uzależnione są od rodzaju wwożonych na terytorium danego państwa odpadów właściwie sklasyfikowanych. Inaczej mówiąc podmiot wykonujący transport odpadów winien już dysponować dokumentami potwierdzającymi rzeczywisty rodzaj transportowanych odpadów oraz ich prawidłowego sklasyfikowania poszczególnymi kodami. Na kanwie powyższego można stwierdzić, iż dokumentacja w postaci transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik IA; dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów-załącznik IB; zezwolenia GIOŚ powinna być przekazana kierowcy przez organizatora transportu, który zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d. jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli.

Organizując transport odpadów Spółka powinna posiadać wiedzę umożliwiającą dokonanie oceny, czy przewożone odpady odpowiadają kategorii odpadów określonej w dokumentach przewozowych, a w razie niewywiązania się z nałożonych zobowiązań określonych w przedstawionych przepisach, powinna liczyć się z konsekwencjami za wwóz odpadów na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia. Skoro jednak przewożone odpady stanowiły mieszaninę odpadów spoza listy to zostały zakwalifikowane przez WIOŚ do odpadów nieskalsyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV, IVA do rozporządzenia 1013/2006 (tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach). Na wwóz na terytorium kraju tego typu odpadów firma powinna uzyskać m.in. zezwolenie GIOŚ.

Również GIOŚ w piśmie z [...] czerwca 2024 r. stoi na stanowisku, że przewożony w dniu [...] maja 2024 r. zespołem pojazdów o nr rejestracyjnych [...] towar w postaci odpadów, jest mieszaniną odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, który podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Nie do przyjęcia jest zatem argument Spółki, który twierdzi, że cyt.: "przedmiotowe odpady stanowiły jednorodny strumień odpadów z kategorii ZSEE, nawet jeżeli składały się też z frakcji obudów, nadal były one jednorodnym strumieniem komponentów ZSEE, tj. części funkcjonalnie związanych z urządzeniami (...). W kontekście GC020 nawet obecność pewnej ilości obudów nie eliminuje kwalifikacji, o ile strumień jako całość pozostaje odpadem elektronicznym i jest przydatny do odzysku metali. Obudowy zaś nie są zanieczyszczeniem obcym, to element sprzętu".

W konsekwencji, w ocenie pełnomocnika, organ w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiotowe odpady stanowiły mieszaninę, podczas gdy w rzeczywistości jako jednorodny strumień ZSEE podlegały procedurze informowania, dla której strona spełniła wszystkie wymagania, przed wszystkim wypełniając dokument Załącznik VII.

Na marginesie DIAS zauważył, że pełnomocnik nie może powoływać się na fakt, iż przewożone przez nią odpady stanowiły jednorodny strumień i równocześnie twierdzić, że mogły być zmieszane z niewielką domieszką innych odpadów, zarzucając przy tym organowi brak działań w zakresie ustalenia składu morfologicznego przedmiotowych odpadów.

Wskazać należy, że ani przepisy rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 10), ani ustawa o odpadach nie uzależniają przypisania jakichkolwiek odpadów do poszczególnych kategorii od stopnia ich zmieszania z innymi tworzywami. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach dotyczący katalogowania odpadów przewiduje, że odpady klasyfikuje przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów uwzględniając źródło ich powstawania. Z powołanych przepisów wynika zatem, że zasadnicze znaczenie dla klasyfikacji odpadów ma źródło ich powstania.

Wobec stwierdzonego w toku kontroli drogowej naruszenia dotyczącego nieokazania do kontroli wymaganych dokumentów, zasadnym było nałożenie na podmiot odpowiedzialny za przemieszczanie tych odpadów - organizatora i nadawcę spółkę, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. określonej w Ip. 4.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, kary pieniężnej w wysokości 12000 zł.

Dalej DIAS wskazał, że organ I instancji, postanowieniem z [...] października 2025 r. wezwał Spółkę do przedstawienia organowi prowadzącemu postępowanie wszelkich dowodów i wyjaśnień mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i wskazujących na istnienie w sprawie okoliczności określonych w art. 92c) u.t.d., zwalniających podmiot z odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Nie przedstawiono jednak żadnych wyjaśnień, ani dowodów w celu ewentualnego uwolnienia się od odpowiedzialności. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 92c ustawy. Profesjonalny podmiot zajmujący się transportem odpadów na teren innych państw winien znać regulacje prawne związane z przemieszczaniem odpadów na terytorium Wspólnoty. Podkreślono, iż organizatorem przemieszczenia odpadów była spółka i ona była odpowiedzialna za załadunek odpadów na środek transportowy i jako organizator przewozu odpadów winna być szczególnie zainteresowana procesem załadunku i kontrolą odpadów.

Okoliczności towarzyszące zdarzeniu w dniu [...] maja 2024 r., tj. nielegalne międzynarodowe przemieszczenie mieszaniny odpadów nieklasyfikowanym pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV i IVA, świadczą o planowanym, z góry powziętym zamiarem naruszenia przez spółkę przepisów prawa.

Za niezasadny uznał organ zarzut, że organ nie przeprowadził żadnej analizy ani nie zlecił oceny odpadów pod kątem racjonalności uzyskiwania z nich metalu. DIAS wskazał, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo i na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W toku przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze celno-skarbowi, stwierdzili przewóz ładunku w postaci mieszaniny odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego, tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu. Transportowane odpady w przeważającej części stanowiły obudowy i inne elementy z tworzyw sztucznych, a nie typowy złom elektroniczny do odzysku metali. Odzysk metali z ładunku, którego przeważającą część stanowiły elementy z tworzyw sztucznych byłby możliwy jedynie w ograniczonym zakresie i nie stanowiłby wiodącego elementu odzysku transportowanych odpadów.

Dla kategorii złomu elektronicznego odzysk zawartych w nim metali powinien stanowić główny element procesu recyklingu tego rodzaju odpadów, gdyż tego typu właściwość odpadów z zawartością odpowiednich metali klasyfikuje je do zielonego wykazu odpadów (Załącznik III) oraz rodzajowo do kodu GC020.W przypadku zaś zmieszania elementów usuniętych ze zużytego sprzętu elektrycznego lub elektronicznego z innym rodzajem odpadów, odpady takie muszą być poddane procesom wstępnego przetwarzania, które zapewnią jednolity skład tych odpadów i dopiero w dalszym etapie umożliwią racjonalny ekonomicznie odzysk tych odpadów, zgodnie z brzmieniem preambuły do załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Transportowany ładunek stanowił zatem mieszaninę dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej kategorii w załącznikach III, IIIB,IV i IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Z powyższego względu przewożona mieszanina odpadów sklasyfikowana została przez WIOŚ jako mieszanina odpadów "spoza listy", na przywóz których wymagane jest uzyskanie zgody właściwych organów.

Organ podkreślił, że ocena przedmiotowego odpadu przeprowadzona przez inspektora WIOŚ ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.m.p.o. GIOŚ w sprawach przywozu odpadów na teren kraju jest organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia nr 1013/2006, w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 3 ust. 3 tej ustawy zadania oraz właściwość Krajowej Administracji Skarbowej, organów Straży Granicznej i Inspekcji transportu Drogowego oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w zakresie nadzoru nad międzynarodowym obrotem odpadami, w szczególności dotyczące egzekwowania przepisów, o których mowa w art. 50 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1013/2006, określają przepisy odrębne.

W myśl art. 3 ust. 4 tej ustawy organy wymienione w ust. 1 i 3 współdziałają w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz zapobiegają nielegalnemu międzynarodowemu przemieszczaniu odpadów, w szczególności przez wymianę informacji i doświadczeń, w tym w zakresie klasyfikacji towarów jako spełniających przesłanki do uznania ich za odpady. Z przytoczonych przepisów wynika zatem ustawowy obowiązek oraz kompetencja poszczególnych organów w zakresie współdziałania w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, która w wypadku Inspektoratu Ochrony Środowiska polega m. in. na klasyfikacji odpadów przywiezionych na teren kraju.

W związku z powyższym, zdaniem DIAS, ocena inspektora WIOŚ w przedmiocie klasyfikacji odpadu wwiezionego na teren kraju, jako sporządzona przez organ w ramach ustawowo określonej kompetencji, a zatem przez właściwy organ posiadający wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, stanowi dowód w sprawie, nadto ma charakter dokumentu urzędowego. Ocena WIOŚ znalazła potwierdzenie w piśmie GIOŚ z [...] czerwca 2024 r.

Jak wskazano, do ustaleń z zakresu rodzaju przewożonych odpadów stosowne stanowisko w tej kwestii przedstawione zostało przez właściwe organy Inspekcji Ochrony Środowiska (WIOŚ oraz GIOŚ). Przedstawione przez te organy opinie zostały włączone do materiału dowodowego w sprawie i stanowiły podstawę zaklasyfikowania zatrzymanych odpadów do takiej a nie innej kategorii odpadów. Naczelnik urzędu celno-skarbowego nie ustala ponownie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym charakteru i składu przewożonego ładunku. DIAS podkreślił, że opinia WIOŚ jest dla organów administracji skarbowej dokumentem rozstrzygającym o klasyfikacji rodzajowej danego ładunku i naczelnik urzędu celno- skarbowego nie jest uprawniony do jej podważania lub pominięcia w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym. W okolicznościach faktycznych analizowanej sprawy, kwestia rodzaju przewożonych odpadów i możliwości ich zakwalifikowania wyłącznie do kodu 16 02 16 została rozstrzygnięta przez właściwe organy Inspekcji Ochrony Środowiska, wobec czego nie sposób zarzucić organom braku przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Odnośnie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań pracownika strony, DIAS wyjaśnił, iż samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Zdaniem DIAS dokumentacja fotograficzna kontrolowanego pojazdu, zeznania kierowcy, jak również dokumenty okazane w czasie kontroli pojazdu i przewożonego towaru stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszeń przepisów, bez konieczności ich potwierdzania innymi dowodami.

Następnie odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS uznał, iż nie było w sprawie konieczne zasięgnięcie wiedzy specjalnej i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Przedmiotem ustaleń nie był skomplikowany skład chemiczny odpadów ale okoliczność, czy stanowiły one mieszaninę złomu elektronicznego i tworzyw sztucznych. W kontroli drogowej uczestniczył inspektor WIOŚ, który sporządził ocenę towaru i ocena tego organu miała decydujący wpływ na przypisanie odpadom odpowiedniego kodu. Działania organów Inspekcji Ochrony Środowiska wynikały z ich kompetencji ustawowych, jako organów wyspecjalizowanych w klasyfikacji odpadów.

W ocenie organu, do kwalifikacji przewożonych odpadów nie była niezbędna wiedza ekspertów zewnętrznych, albowiem w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca sytuacja wykraczająca swoją problematyką poza wiedzę inspektorów ochrony środowiska. Zbędne więc było w tym zakresie sięganie po opinie zewnętrznego biegłego (por. wyrok NSA z 20 marca 2023 r., sygn. akt II GSK/95/20).

Podkreślono, że oględziny przeprowadzono w obecności kierowcy, który miał możliwość wniesienia ewentualnych uwag do ustaleń poczynionych w toku kontroli. Nie zgłosił jednak żadnych zastrzeżeń i nie zaprzeczył ustalonemu przez funkcjonariuszy stanowi faktycznemu, który następnie został utrwalony w protokole kontroli. Późniejsze domaganie się przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego w celu potwierdzenia składu i stopnia zmieszania transportowanych odpadów nie miało już znaczenia dla prawidłowości postępowania. Wszelkie dowody zostały uprzednio zabezpieczone, wykonano dokumentację fotograficzną, na podstawie której WIOŚ nie widząc konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów, mógł stwierdzić jaki był skład przewożonych odpadów. Nie ma przy tym jakichkolwiek przepisów, które w każdej sprawie obligowałyby WIOŚ do bezpośredniego badania materiału dowodowego. Kwestia kwalifikacji odpadów została w sposób wystarczający wyjaśniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a jego wyczerpującą analizę przedstawiono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

DIAS zauważył, że zarówno polskie organy ochrony środowiska, jak i strona niemiecka (jak wynikało z pisma GIOŚ z [...] czerwca 2024r.) były zgodne co do kwalifikacji omawianych odpadów. Ponadto, jak już wskazano, dokładny opis odpadów przewożonych przez skarżącą znajduje się w notatce urzędowej i protokole kontroli sporządzonym w obecności kierowcy, który nie wnosił żadnych uwag co do tego, co znaleźli w odpadach funkcjonariusze. Podkreślono, że pierwotnym źródłem ustaleń w zakresie naruszeń obowiązującego prawa pozostaje kontrola (w przedmiotowej sprawie - drogowa), potwierdzona protokołem kontroli. W orzecznictwie akcentuje się walor dowodowy protokołu z kontroli, a mianowicie, że ma on walor dokumentu urzędowego (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 997/15).

Mając powyższe na uwadze organ odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami na okoliczność składu i charakterystyki odpadów, gdyż dokument urzędowy sporządzony przez WIOŚ jest dokumentem sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ władzy publicznej i stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dowód taki korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności dokumentu) oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jakkolwiek domniemania te mogą być obalone, to jednak z tych względów dokument urzędowy staje się najbardziej wiarygodnym środkiem dowodowym.

DIAS stwierdził ponadto brak przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d. Odnosząc się do przedłożonych przez pełnomocnika Spółki dokumentów w postaci opinii prywatnej sporządzonej [...] lutego 2026 r. oraz decyzji z [...]marca 2018 r. wydanej przez Marszałka Województwa [...] dla S.Sp. z. o.o. z siedzibą w [...], DIAS wskazał, że k.p.a. nie odnosi się do instytucji dokumentu prywatnego, która uznana jest na gruncie postępowania cywilnego. W doktrynie jednak podkreśla się, że dokument prywatny, analogicznie jak w postępowaniu cywilnym, stanowi jedynie dowód na to, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte (Janowicz, Komentarz, 1999, s. 226). Dokumenty prywatne nie korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ale podlegają swobodnej ocenie organu administracyjnego. Oznacza to, że zarówno w/w opinia jak i decyzja Marszałka Województwa [...], stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która ją podpisała wyraziła zawarty w niej pogląd oraz, że podlega ocenie na podstawie zasady swobodnej oceny dowodów.

Zgodnie z orzecznictwem SN opinia biegłego przedstawiona przez stronę stanowi dokument prywatny i tym samym jest dowodem tylko tego, że osoba, która ją podpisała, złożyła oświadczenie w niej zawarte. Opinia taka nie korzysta natomiast z domniemania zgodności z prawdą zawartych w niej twierdzeń. Ocena przedstawionych przez pełnomocnika strony dowodów wskazuje, że Spółka S., do której były przewożone odpady, decyzją z [...] marca 2018 r. otrzymała pozwolenie zintegrowane na zbierane i przetwarzanie (odzysk i recykling) odpadów na terenie zakładu w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, odpadów zawierających metale i tworzywa sztuczne, z uwzględnieniem rocznej ilości do odzysku lub unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne. Jednakże w wyniku kontroli przewożonych odpadów, w ocenie WIOŚ, poza odpadami o kodzie 16 0116 - elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15 w ładunku znalazły się również odpady w postaci mieszaniny odpadów o kodzie 16 02 14- zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09- 16 02 16. Zatem ich rodzaj i ilość spowodowały podjęcie decyzji o nielegalnym przemieszczeniu odpadów z Niemiec do Polski oraz zwrot odpadów do Niemiec przez podmiot odpowiedzialny za ich nielegalną wysyłkę.

W odniesieniu do powołanych przez pełnomocnika orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 4 października 2023 r. o sygn. akt II SA/Go 358/23 i z 6 lutego 202r. o sygn. akt II SA/Go 588/24 DIAS stwierdził, że zapadły one w indywidualnych sprawach, są nieprawomocne, co oznacza, że nie są jeszcze ostateczne i podlegają dalszym środkom odwoławczym, zatem pełnomocnik nie może skutecznie się na nie powoływać.

Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzucając naruszenie:

1. 1. Art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 3 ust. 4 u.m.p.o. na skutek nieuprawnionego ograniczenia inicjatywy dowodowej, polegającego na błędnym przyjęciu przez Organ II instancji, że nie jest on uprawniony do przeprowadzenia innych dowodów niż dowody z pism jednostek Inspekcji Ochrony Środowiska, oraz na pominięciu wniosków dowodowych Skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do nie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz niedokładnego ustalenia stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oparte na z góry ograniczonym materiale dowodowym;
2. 2. Art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na bezpodstawnej odmowie dopuszczenia przez Organ II instancji dowodów przeciwko dopuszczonym dokumentom urzędowym, przy czym odmowa była spowodowana odgórnym przyjęciem przez Organ II instancji, że wnioskowane przez stronę dowody nie mogłyby obalić dowodów z dokumentów urzędowych, podczas gdy przeciwko dokumentowi urzędowemu można przeprowadzić kontrdowód w postaci wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawdziwego stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do wydaniu rozstrzygnięcia bez rozważenia jej wszystkich okoliczności faktycznych;
3. 3. Art. 75 k.p.a. w zw. z art. 76 § k.p.a. w zw. Z art. 84 k.p.a. w zw. Z art. 78 k.p.a. w zw. Z art. 7 k.p.a. w zw. Z art. 77 k.p.a. w zw. Z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przedłożonej przez Skarżącego opinii prywatnej biegłego z listy Prezesa Sądu Okręgowego we [...] dr inż. M. C., ewentualnie z opinii biegłego powołanego przez Organ II instancji, a także niezwrócenie się przez Organ do WIOŚ o szczegółową dokumentację służącą sporządzeniu oceny odpadów z dnia [...].05.2024 r., podczas gdy w niniejszej sprawie wymagane były wiadomości specjalne dotyczące składu morfologicznego przedmiotowych odpadów oraz możliwości odzyskiwania z nich metali, a w aktach sprawy brak było szczegółowej oceny odpadów;
4. 4. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. na skutek błędnego przyjęcia, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...].03.2026 r. wyrażająca zgodę na odzysk odpadów przez zakład S.sp. z o.o. oddział w m. [...] stanowi dokument prywatny, podczas gdy w rzeczywistości stanowi dokument urzędowy, wydany na podstawie k.p.a. przez organ administracji publicznej i w rezultacie pominięcie poświadczonych urzędowo w ww. dokumencie informacji odnośnie możliwości odzysku metali z przedmiotowych odpadów, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż doprowadziło do pominięcia ustalenia przez Organ okoliczności, czy przedmiotowe odpady były odpowiednie do odzysku z nich metali w zakładzie odbiorcy;
5. 5. Art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. na skutek dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w przedmiotowej, a to w ten sposób, że Organ II instancji:
6. a) dokonał błędnej oceny dowodu w postaci pisma GIOŚ z dnia [...].06.2024 roku, poprzez uznanie tego pisma za przesądzające o charakterze odpadów, podczas gdy w rzeczywistości ww. pismo GIOŚ odnosiło się do zwrotu odpadów na terytorium RFN i nie zawierało samodzielnej oceny GIOŚ co do charakteru odpadów, a także nie zawierało wzmianki, na podstawie jakich dowodów GIOŚ wydał to pismo;
7. b) dokonał błędnej oceny dowodu z pisma WIOŚ z dnia [...].05.2024, uznając je za wystarczające dla wykazania, że przedmiotowe odpady składały się w przeważającej części z tworzyw sztucznych, podczas gdy w rzeczywistości w piśmie tym brakuje informacji odnośnie tego, czy ocena odpadów została przeprowadzona na podstawie dokumentacji zdjęciowej dołączonej do akt obejmującej ich górne partie, czy też WIOŚ dokonał szczegółowych oględzin także ich dolnych warstw, a także brakuje w nim szczegółowej oceny tego, czy przedmiotowe odpady są odpowiednie do odzysku metali;
8. c) dokonał błędnej oceny dowodu z zeznań kierowcy realizującego przedmiotowy transport odpadów S. D., przyjmując, że wynika z nich fakt, iż przedmiotowy przewóz był nielegalny, podczas gdy w rzeczywistości zeznania kierowcy nie zawierały informacji o składzie przewożonych odpadów, które to mogłyby uzasadniać stwierdzenie nielegalności transportu;
9. d) na skutek błędnej oceny załączonej do akt dokumentacji fotograficznej, dokonanej z pominięciem analizy stosunku poszczególnych frakcji odpadów, w sposób nieprawidłowy przyjął, że składały się w przeważającej części z tworzyw sztucznych;

w rezultacie czego Organ błędnie ustalił, że przedmiotowe odpady składały się w przeważającej części z tworzyw sztucznych, podczas gdy w rzeczywistości stanowiły jednolity strumień odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych Organ nieprawidłowo zaklasyfikował przedmiotowy transport za mieszaninę odpadów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej.

1. 6. Art. 10 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. na skutek jedynie iluzorycznego zapewnienia Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu, poprzez całkowite pominięcie jakichkolwiek wyjaśnień oraz wniosków dowodowych Skarżącego w toku rozpoznawania sprawy z uwagi na błędne przekonanie Organu o związaniu pismami jednostek Inspekcji Ochrony Środowiska, skutkujące nierozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie i błędnym ustaleniem składu przedmiotowych odpadów, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, bowiem doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej.
2. 7. Art. 2 pkt 3 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str. 1 z późn. zm.) (dalej Rozporządzenie), obowiązującego w chwili orzekania przez Organ II instancji, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 3 ust. 2 w zw. z art. 18 w zw. z Załącznikiem III cz. II Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, a to w ten sposób, że:
3. - Organ II instancji nie uwzględnił przy dokonaniu kwalifikacji prawnej odpadów Wytycznych korespondentów nr 8, o których mowa w art. 57 rozporządzenia, a które przedstawiają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu, w jaki w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich należy interpretować pojęcia Rozporządzenia;
4. - Organ II instancji przyjął przy klasyfikacji odpadów kryterium wiodącego elementu ich składu, podczas gdy kryterium materialnoprawne klasyfikacji odpadów stanowi okoliczność, że są odpowiednie do odzysku metali pospolitych i metali szlachetnych;

w rezultacie czego Organ II instancji w ustalonym przez siebie stanie faktycznym dokonał błędnej kwalifikacji przedmiotowych odpadów jako mieszanina, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy w postaci nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zdaniem skarżącego organy w sposób nieuprawniony z góry odrzucił możliwość dopuszczenia i przeprowadzenia jakichkolwiek innych dowodów w sprawie innych niż pisma jednostek Inspekcji Ochrony Środowiska oraz protokoły z czynności w dniu zatrzymania odpadów, a to na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że jest w tym zakresie związanie opinią WIOŚ, do której podważenia nie jest uprawniony.

Odnosząc się do realiów gospodarczych do procesu przerobu odpadów, opisanych w decyzji, spółka stwierdziła, że obecność elementów z tworzyw sztucznych nie stanowi cechy wyjątkowej ani zanieczyszczenia, ale w odniesieniu do strumieni zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego jest to naturalny składnik wszystkich urządzeń elektrycznych i elektronicznych. W strumieniach części ZSEE występują bowiem zarówno jako komponenty wyodrębnione (np. przewody, radiatory, elementy metalowe), jak i jako elementy zintegrowane z podzespołami posiadającymi obudowy z tworzyw (np. metalowe insert-y, ekrany, elementy złączy, osie, sprężyny), co w typowym procesie technologicznym ujawnia się dopiero na etapie rozdrabniania i separacji (vide s. 19 opinii). Powołane przez Organ jako dowód pismo GIOŚ z dnia [...].06.2024 r. wraz z załącznikiem stanowi w rzeczywistości informację o ustalonym trybie powrotu odpadów na terytorium RFN oraz wymianę korespondencji między polskimi i niemieckimi jednostkami ochrony środowiska, dotyczącą wspomnianego powrotu.

Pismo nie stanowi w żadnym razie samodzielnej oceny odpadów, popartej wiedzą specjalną ani nie zawiera wyszczególnionego wskazania na podstawie jakich czynności, badań lub materiałów zostało stworzone, a jedynie zawiera powtórzenie ustaleń ze wcześniejszych etapów sprawy i z tego powodu ni powinno stanowić dowodu rozstrzygającego o składzie odpadów.

Zdaniem skarżącej DIAS w sposób dowolny, niezgodny z zasadami logiki, ocenił także dokumentację zdjęciową przedstawiającą górną partię przedmiotowych odpadów i w rezultacie tego błędnie ustalił, że składają się one w przeważającej części z tworzyw sztucznych, podczas gdy nawet na podstawie przedstawionej w aktach dokumentacji fotograficznej należy wskazać za przedłożona przez Skarżącego opinią prywatną, że przedmiotowy ładunek nie ma cech przeważającej frakcji odpadu tworzyw sztucznych, lecz odpowiada charakterowi części i komponentów pochodzących ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w tym podzespołów mechanicznych i elektromechanicznych, wiązek przewodów oraz elementów konstrukcyjnych urządzeń, odpowiednich do odzysku metali. W ramach przeprowadzonej analizy należało bowiem stwierdzić, że przedmiotowe odpady składały się z takich frakcji, jak:

1. - elementy o znacznej masie/zwartości (bryłowe komponenty), fragmenty konstrukcji, możliwe elementy zasilające/elektrotechniczne (kształty zbliżone do cewek/transformatorów), a także elementy okrągłe (tarcze/koła/rolki) i zespoły mechaniczne,
2. - radiatory/elementy użebrowane (najbardziej prawdopodobne: radiator aluminiowy lub odlew/element o dużej powierzchni oddawania ciepła), elementy o cechach płytek/laminatów oraz wiązki przewodów,
3. - zespół elementów mechanicznych i elektromechanicznych typowych dla urządzeń biurowych/elektronicznych (np. drukarki, kopiarki, urządzenia wielofunkcyjne),
4. - panele obudów / osłon / elementy konstrukcyjne urządzeń, jednak widoczne są także elementy funkcjonalne: kratki/żaluzje wentylacyjne, miejsca montażowe, punkty zaczepowe, gniazda i prowadnice (vide s.13-14 opinii).

Należy więc wskazać, że opisane odpady stanowiły jednolity strumień komponentów ZSEE, tj. części funkcjonalnie związanych z urządzeniami, wśród których należy wyróżnić obecność frakcji metalonośnej i elektronicznej, ich ładunek ma charakter zdemontowanych części i modułów, które mogą być przydatne do odzysku metali, zaś obecne w ich ramach tworzywa sztuczne nie są zanieczyszczeniem obcym, a jest to element sprzętu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył o następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie sprzeciwiła się temu w przepisanym terminie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności jest decyzja DIAS z dnia [...] kwietnia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję NUCS z dnia [...] lutego 2026 r. nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, choć nie było to przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie, iż pierwotnie NUCS wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2026r., ale z uwagi na problemy z odczytaniem pliku przesłanego do pełnomocnika skarżącej, który miał zawierać jej treść, organ ponownie wydał decyzję z dnia [...]lutego 2026 r., która doręczona została stronie prawidłowo. Powyższe nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia przepisów procedury administracyjnej, gdyż zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej, co oznacza, że organ może dowolnie i wielokrotnie zmieniać treść decyzji przed jej doręczeniem, również wówczas, gdy decyzja została podpisana.

Zatem organ I instancji w opisanych powyżej okolicznościach tj. braku doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2026 r., był uprawniony do wydania decyzji z dnia [...] lutego 2026 r., która stanowi w przedmiotowej sprawie decyzję organu I instancji, utrzymaną w mocy decyzją DIAS z [...] kwietnia 2026 r., które łącznie stanowią przedmiot skargi w niniejszej sprawie.

Podstawę materialną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

W myśl l.p. 4.5. wspomnianego załącznika nr 3 do u.t.d. wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą w wysokości 12 000 zł. Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (art. 92a ust. 9 u.t.d.). Przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się – zgodnie z art. 92a ust.11 u.t.d. do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do: 1) spedytora, 2) nadawcy, 3) odbiorcy, 4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, 5) organizatora wycieczki, 6) organizatora transportu, 7) operatora publicznego transportu zbiorowego - jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.

W świetle art. 4 pkt 22 lit. c), r) i v) u.t.d., użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego – oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 "odpady" są zdefiniowane zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE. "Odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. "Mieszanina odpadów" oznacza odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, IIIB, IV i IVA. Odpady w pojedynczym przemieszczeniu, obejmującym dwa lub więcej rodzajów odpadów transportowanych osobno, nie są uważane za mieszaninę odpadów (art. 2 pkt 3). "Nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane: a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (art. 2 pkt 35 lit. a i b).

Procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach niniejszego tytułu podlegają przemieszczenia następujących odpadów: a) jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania: wszystkich odpadów; b) jeżeli mają być poddane procesom odzysku:

1. i) odpadów wyszczególnionych w załączniku IV, który obejmuje między innymi odpady wyszczególnione w aneksach II i VIII Konwencji bazylejskiej;

ii) odpadów wyszczególnionych w załączniku IVA;

iii) odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA;

iv) mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA (art. 3 ust. 1).

Ogólnym obowiązkom w zakresie informowania, określonym w art. 18, podlegają przemieszczenia następujących odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli ilość przemieszczanych odpadów przekracza 20 kg: a) odpadów wyszczególnionych w załączniku III lub IIIB; b) mieszanin, niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III lub składających się z dwóch lub więcej rodzajów odpadów wymienionych w załączniku III, jeżeli skład tych mieszanin nie utrudnia poddania ich racjonalnemu ekologicznie odzyskowi i mieszaniny te zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, zgodnie z art. 58 (art. 3 ust. 2).

Zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczenia odpadów określonego w art. 3 ust. 1 lit. a) lub b), dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki i za pośrednictwem tego organu, a w przypadku zgłoszenia ogólnego postępuje zgodnie z postanowieniami art. 13 (art. 4).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f) u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, w tym w odniesieniu do transportującego odpady wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, o ile wpis do rejestru jest wymagany.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, iż strona skarżąca - w świetle powołanych przez organ dokumentów okazanych w trakcie kontroli przez kierowcę - była nadawcą i organizatorem transportu odpadów z Niemiec do Polski o masie 18.440 kg. Z dokumentów przedłożonych przez kierowcę w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2024 r. (dokumenty opisane w stanie faktycznym uzasadnienia – przede wszystkim CMR i Annex VII) wynika, że przedmiot wwozu do kraju miały stanowić odpady określone kodem 16 02 16, czyli elementy usunięte ze zużytych urządzeń, inne niż wymienione w 16 02 15, jednocześnie zakwalifikowane do kodu GC020 – złom elektroniczny, dla których to odpadów przewidziana jest procedura informowania (według załącznika IX do konwencji bazylejskiej). Przeprowadzona w dniu [...] maja 2024 r. kontrola przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej z udziałem inspektorów WOŚ, z której sporządzony został protokół, doprowadziła do stwierdzenia, że w rzeczywistości przedmiotem transportu był towar obejmujący mieszaninę odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu, przy czym przeważająco zawierał obudowy wykonane z tworzyw sztucznych.

Na tę okoliczność sporządzona została dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z kontroli (k. 11-17 akt administracyjnych). Sporządzony z kontroli protokół został przez kierowcę podpisany i nie zostały do niego zgłoszone zastrzeżenia czy uwagi. Ocena co do charakteru i składu transportowanych odpadów została wykonana na podstawie oględzin przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celno-skarbowych, a także dodatkowo przez wyspecjalizowaną służbę tj. WIOŚ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (ocena WIOŚ załączona została do materiału dowodowego w sprawie – k. 18 – 21 akt administracyjnych). Towar wraz z pojazdem został zatrzymany do czasu wydania decyzji przez GIOŚ. Według treści pisma GIOŚ z [...] czerwca 2024 r., organ ten stwierdził, że ustały przyczyny uzasadniające dalsze przechowywanie pojazdu na parkingu.

Jak słusznie wskazano w orzecznictwie, postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym stronę (podmiot wykonujący przewóz drogowy) reprezentuje kierowca kontrolowanego pojazdu (w przypadku kontroli drogowej), a dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół kontroli (por. wyr. WSA w Warszawie z 5 maja 2006 r., VI SA/Wa 2494/05). Protokół kontroli powinien odpowiadać wymaganiom z art. 68 k.p.a., a jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (tak m.in. wyrok NSA z 12 kwietnia 2012 r., II GSK 371/11, CBOSA).

Istotna kwestia wymagająca w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przewożone odpady, zakwalifikowane przez ich nadawcę pod kodem 16 02 16 - elementy usunięte ze zużytych urządzeń, inne niż wymienione w 16 02 15 (GC020 – kod konwencji bazylejskiej: złom elektroniczny), rzeczywiście należały do tej kategorii. Zdaniem Sądu wbrew zarzutom skargi organy obiektywnie i rzetelnie oceniły rodzaj przewożonych odpadów i po uzyskaniu stosownych wyjaśnień wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska i po analizie regulacji prawa krajowego i unijnego doszły do prawidłowych konkluzji o dokonaniu wwozu na terytorium RP towaru podlegającego procedurze uprzedniego zgłoszenia oraz uzyskania zgody właściwych organów. Z protokołu oględzin oraz z załączonej do protokołu dokumentacji fotograficznej, wynika, że faktyczne przewożona była mieszanina odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego, tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu, jednak z bardzo istotnym udziałem elementów z tworzyw sztucznych. Są to tzw.,,odpady spoza list" wykazanych w wymienionych załącznikach do rozporządzenia nr 1013/2006. Wskazany opis odpadów potwierdza również dokumentacja fotograficzna.

W orzecznictwie akcentuje się walor dowodowy protokołu z kontroli, a mianowicie, że ma on walor dokumentu urzędowego (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., II GSK 997/15, CBOSA). Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli (wyrok NSA z 6 lutego 2024 r., II GSK 1375/20, wyrok NSA z 7 marca 2017 r., II GSK 1416/15 CBOSA). Właśnie pierwotnym źródłem ustaleń w zakresie naruszeń obowiązującego prawa pozostaje kontrola (w przedmiotowej sprawie - drogowa), potwierdzona protokołem kontroli. Dokładny opis odpadów przewożonych przez skarżącą znajduje się właśnie w protokole kontroli. W trakcie czynności kontrolnych opisanych w protokole ustala się wiarygodny stan faktyczny znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń, stanowi on podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.

W niniejszej sprawie funkcjonariusze celno-skarbowi po powzięciu w wyniku oględzin towaru, wątpliwości co do składu i charakteru towaru objętego wwozem, zwrócili się do wyspecjalizowanej służby jaką jest WIOŚ. WIOŚ na podstawie uzyskanych informacji i przesłanej dokumentacji w tym zdjęć przedstawiających odpady, stwierdził, że przewożony towar to mieszanina odpadów zużytego sprzętu i odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektronicznego tj. obudowy z tworzyw sztucznych, płytki obwodów drukowanych, odpady szkła oraz inne elementy usunięte ze zużytego sprzętu, przy czym odpady pochodzące ze zużytego sprzętu w przeważającej części zawierały obudowy z tworzyw sztucznych, a zatem transport oprócz tak naprawdę złomu elektronicznego zawierał również przeważająco obudowy wykonane z tworzyw sztucznych, dlatego zakwalifikowano je do odpadów spoza listy (niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IMA, IIIB, IV do rozporządzenia nr 1013/2006), na przewóz których wymagane jest uzyskanie zgody właściwych organów.

W istocie powyższe stanowisko znalazło także odzwierciedlenie w pismach GIOŚ z dnia [...]maja i [...] czerwca 2024 r., w których odnosząc się do stwierdzonego powyżej naruszenia, poinformowano o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów z Niemiec do Polski właściwy urząd kraju wysyłki i organ I instancji o dokonanych w tym zakresie ustaleniach.

Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 425) Inspekcja Ochrony Środowiska została powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Do jej ustawowych zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W związku z tym organy Inspekcji Ochrony Środowiska są wyspecjalizowane w zakresie swoich ustawowych kompetencji, a tym samym pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań zakres wiedzy specjalistycznej (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., III OSK 1696/21, wyrok NSA z 15 listopada 2022 r., II OSK 3930/21, CBOSA). Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Główny Inspektor Ochrony Środowiska w sprawach przywozu odpadów na teren kraju jest organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia nr 1013/2006, w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 tej ustawy zadania oraz właściwość Krajowej Administracji Skarbowej, organów Straży Granicznej i Inspekcji Transportu Drogowego oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w zakresie nadzoru nad międzynarodowym obrotem odpadami, w szczególności dotyczące egzekwowania przepisów, o których mowa w art. 50 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1013/2006, określają przepisy odrębne. W myśl at. 3 ust. 4 tej ustawy organy wymienione w ust. 1 i 3 współdziałają w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz zapobiegają nielegalnemu międzynarodowemu przemieszczaniu odpadów, w szczególności przez wymianę informacji i doświadczeń, w tym w zakresie klasyfikacji towarów jako spełniających przesłanki do uznania ich za odpady. Z przytoczonych przepisów wynika zatem ustawowy obowiązek oraz kompetencja poszczególnych organów w zakresie współdziałania w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, która w wypadku Inspektoratu Ochrony Środowiska polega m. in. na klasyfikacji odpadów przywiezionych na teren kraju.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, ocena inspektora WIOŚ z dnia [...] maja 2024 r. w przedmiocie klasyfikacji odpadu wwiezionego na teren kraju, jako sporządzona przez organ w ramach ustawowo określonej kompetencji, a zatem przez właściwy organ posiadający wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, stanowi dowód w sprawie, nadto ma charakter dokumentu urzędowego. Ocena WIOŚ znalazła potwierdzenie w pismach Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja i [...] czerwca 2024 r.

W ocenie Sądu kwestia kwalifikacji odpadów na gruncie przedmiotowej sprawy została w sposób wystarczający wyjaśniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a jego wyczerpującą analizę przedstawiono w uzasadnieniu podjętych decyzji. Sąd podziela stanowisko organów o braku potrzeby przeprowadzania dodatkowych specjalistycznych badań co do składu przedmiotowych odpadów, bo wystarczyły w tym zakresie oględziny odpadów oraz uzyskana opinia organu wyspecjalizowanego tj. WIOŚ (por. wyrok NSA z 16 września 2025 r., II GSK 337/22). Zgodzić należy się z organami, że nie zachodziła w tym zakresie konieczność dodatkowego przeprowadzenia przez organy dowodu z opinii biegłego, stosowna opinia wydana została już bowiem przez organ wyposażony w wiedzę specjalistyczną.

Samo kwestionowanie przez stronę skarżącą stanowiska organów w tym zakresie nie mogło prowadzić do wniosku, że skarżąca skutecznie podważyła prawidłowości dokonanej przez organy oceny klasyfikacji odpadów co stanowi podstawę nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów u.t.d., które dotyczyły wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o przewozie odpadów, tj. wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego pisemnego zgłoszenia i zezwolenia. Natomiast co do złożonej przez skarżącą w toku postępowania opinii prywatnej (ekspertyzy) specjalisty z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadami co do charakteru przewożonych odpadów, Sąd uznał, iż uzasadniona była w tym zakresie ocena organów, że nie była ona niezbędna dla dokonania wskazanych powyżej istotnych ustaleń faktycznych.

W świetle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest obowiązany zebrać materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, co nie oznacza obowiązku dopuszczenia jako dowodu wszelkich wnioskowanych przez strony dowodów, jeżeli istotne w sprawie okoliczności zostały ustalone w sposób wystarczający i pozwalający na ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Należy zauważyć, iż przedstawiona przez stronę skarżącą opinia prywatna sporządzona została na podstawie dokumentacji stanowiącej załącznik do protokołu z kontroli, czyli tej samej w oparciu, o którą oceny dokonał organ I instancji oraz WIOŚ.

Zatem w istocie opinia prywatna stanowi wynik przeprowadzonej analizy tego samego materiału dowodowego, jedynie ze wskazaniem na odmienne wyniki tej analizy oraz ze wskazaniem na analizę przepisów prawa. Zauważyć należy, iż w takcie kontroli z [...] maja 2024 r. nie tylko nie zostały zgłoszone uwagi do protokołu, ale także w czasie,,gdy pojazd wraz z towarem podlegał zatrzymaniu (przynajmniej do [...] czerwca 2024 r. – pismo GIOŚ), nie były podejmowane przez stronę skarżącą działania dotyczące ponownej ewentualnej analizy w w/w zakresie.

Natomiast dokonana przez skarżone organy ocena co do towaru objętego kontrolą z [...] maja 2024 r., opierająca się przede wszystkim na opinii WIOŚ z[...]maja 2024 r., nie budzi zastrzeżeń. Za uprawnione uznać należy stwierdzenie przez organy, iż wwożony towar stanowił mieszaninę odpadów, i o ile stanowiły je w części odpady o kodzie 16 02 16/GC020, to jednak z powodu przeważającego udziału elementów z tworzyw sztucznych, dopuszczalne jest stwierdzenie, że to tzw.,,odpady spoza listy". Taka ocena znajduje potwierdzenie przede wszystkim w analizie dokumentacji zdjęciowej stanowiącej załącznik do protokołu z kontroli. Przy czym należy mieć na względzie, iż możliwe jest dokonanie takich ustaleń w oparciu o wykonaną dokumentacją fotograficzną w takim zakresie w jakim uczynił to organ kontrolujący. W istocie bowiem już z tego wynika, że przeważają w spornym towarze elementy tworzyw sztucznych, nawet jeżeli są to elementy obudowy urządzeń elektrycznych czy elektronicznych, choć liczne fragmenty nastręczać mogą też problemów z indentyfikacją czy w istocie stanowią elementy obudowy urządzenia elektryczne czy elektronicznego.

Zdaniem Sądu w przypadku, gdy mamy do czynienia z uproszczonym zgłoszeniem to dotyczy ono jednak odpadu określonego rodzaju, w tym przypadku o kodzie 16 02 16 - odpady dotyczące elementów usuniętych ze zużytych urządzeń, przy czym dotyczy to elementów usuniętych ze zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych, które nie zawierają niebezpiecznych substancji ani komponentów. Odpady te obejmują części takie jak: przewody, złącza, elementy metalowe czy płytki drukowane pozbawione składników szkodliwych, obudowy z tworzyw sztucznych. Natomiast kod GC020 to złom elektroniczny np. płytki obwodów drukowanych, podzespoły elektroniczne, kable itd.

Należy stwierdzić, iż w przypadku w/w kodów, które korzystają z przywileju stosowania uproszczonej procedury zgłoszeniowej, nie może dojść do sytuacji, gdy obudowy z tworzyw sztucznych stanowią istotną, a w zasadzie przeważającą część wwożonego towaru, a na to wskazała w przedmiotowej sprawie opinia WIOŚ i oględziny podczas kontroli, ale jest to dostrzegalne także na podstawie sporządzonej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej. Z pewnością przy tak określonych opisach kodów wskazujących jednak na elementy z urządzeń elektrycznych i elektronicznych, obudowy z tworzyw sztucznych, a w istocie ich fragmenty, połamane części, które nawet nie są łatwe do zindentyfikowania jako obudowa urządzenia, nie mogą stanowić przeważającego elementu w odpadach o kodzie 16 02 16/GC020.

Należy podzielić ocenę organów, iż kwestionowane odpady nie stanowiły jednolitego strumienia odpadów pochodzących ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Słusznie wskazał organ, że w przypadku złomu elektronicznego odzysk zwartych w nim metali powinien stanowić główny element, to bowiem miało przemawiać za zastosowaniem wobec tej kategorii odpadu, uproszczonej procedury (zielony wykaz odpadów). Tymczasem przemieszanie ze znacznymi ilościami innych elementów z tworzyw sztucznych, skutkuje uznaniem za mieszaninę odpadów z,,odpadami spoza listy".

Słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, że przedmiotem oceny nie był skład chemiczny odpadu a ocena czy stanowił on mieszaninę złomu elektronicznego i innych odpadów, w tym z tworzyw sztucznych, widocznych na zdjęciach z kontroli. Decydująca była tu ilość i rodzaj tych odpadów. Wobec dokonanej oceny przez służby ochrony środowiska w istocie organ był uprawniony do stwierdzania, że nie jest konieczne uzupełnienie materiału dowodowego, gdyż wymienione organy dysponują wystarczająca wiedzą specjalistyczną.

Podsumowując, w stanie faktycznym niniejszej sprawy przewóz wskazanych odpadów z dołączonym załącznikiem VII był zatem niezgodny z przepisami rozporządzenia nr 1013/2006. Odpady, transportowane przez stronę skarżącą, stanowią mieszaninę odpadów niesklasyfikowaną pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV oraz IVA. Transgraniczne przemieszczanie takich odpadów może odbywać się wyłącznie w przypadku uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b iv) rozporządzenia nr 1013/2006. w zw. z art. 1, art. 4 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 746). Skarżąca nie dochowała powyższej procedury i w konsekwencji nie była w posiadaniu wspomnianych dokumentów potwierdzających zgłoszenie oraz uzyskanie zgody na przemieszczenie takich odpadów. Stanowiło to tym samym nielegalne przemieszczenie odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006.

W konsekwencji zasadnie organy uznały, iż skarżąca jest podmiotem, na który można nałożyć karę przewidzianą w art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 7 pkt 1 i art. 92a ust. 11 pkt 2 i 6 u.t.d. oraz l.p. 4.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Przywołany przepis art. 92a ust. 11 u.t.d. wymienia podmioty (m.in. nadawcę oraz organizatora przewozu), wykonujące czynności związane z przewozem drogowym, które ponoszą odpowiedzialność za naruszenia z u.t.d. Ich odpowiedzialność aktualizuje się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. W literaturze odpowiedzialność tę określono mianem "warunkowej" (por. R. Strachowska, U.t.d., 2012, t. do art. 92a). Podmiot, o którym mowa, ponosi odpowiedzialność co do zasady za cudze zachowanie (naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego), jednak odpowiedzialność ta uwarunkowana jest określonym własnym zachowaniem tego podmiotu – by pociągnąć go do odpowiedzialności, okoliczności sprawy i dowody muszą jednoznacznie wskazywać, że miał on wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na powstanie naruszenia. Oznacza to, że odpowiedzialność ponosi podmiot, który: 1) wywarł wpływ na powstanie naruszenia i godził się na nie;

2) nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, ale godził się na nie, co oznacza, że był świadomy naruszenia i je akceptował (nie zachował się w sposób mogący przeciwdziałać naruszeniu). Hipotetycznie istnieje trzecia możliwość, tj. że podmiot ten, choć nie godził się na powstanie naruszenia, to wywarł wpływ na jego powstanie. Trudno jednak wyobrazić sobie sytuację, w której podmiot, wpływając na powstanie naruszenia, nie akceptuje jego powstania choćby na samym początku owego stanu "wywierania wpływu" (por. M. Etel, A. Piszcz (red.), U.t.d. Komentarz, Warszawa 2020, tezy do art. 92a - pkt II).

W ocenie Sądu organy prawidłowo przypisały skarżącej spółce, jako nadawcy i organizatorowi przewozu odpowiedzialność za naruszenie przepisów ograniczających przemieszczanie odpadów wynikających z rozporządzenia nr 1013/2006. Okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia, dopuszczając do załadowania i przewozu mieszaniny odpadów. Do obowiązków nadawcy należy zapewnienie, aby doszło do załadunku właściwego towaru, objętego dokumentem przewozowym i uzyskanie niezbędnych zezwoleń w świetle przepisów rozporządzenia nr 1013/2016. Stąd też skarżąca powinna była skontrolować proces załadunku, tak aby nie doszło do wysłania innego towaru. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy natomiast wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Zdaniem Sądu nie zachodziły również przesłanki określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność skarżącej. W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania, a wszczęte postępowania się umarza jeśli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1), za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2), lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (pkt 3). Przede wszystkim należy zauważyć, iż istota samej odpowiedzialności osób wskazanych w art. 92a ust. 11 u.t.d. opiera się na przypisaniu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia, a ta przesłanka w kontrolowanej sprawie została przesądzona.

Ponadto przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. Wskazane w art. 92c pkt 1 u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.

Niewątpliwie z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Brak właściwej kontroli nad procesem załadunku świadczy o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie strony skarżącej, zwłaszcza, iż mamy do czynienia z towarem podlegającym ścisłemu nadzorowi i objętym sformalizowanymi procedurami, jeśli chodzi o jego przemieszczanie. Z akt spraw nie wynika również, iż za stwierdzone naruszenie na skarżącą spółkę nałożona została kara przez inny uprawniony organ. Na takie okoliczności nie powoływała się sama strona skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym.

Ponadto nie upłynął okres ponad 2 lat wskazany art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Naruszenie ujawniono bowiem w dniu [...] maja 2024 r., a ostateczna decyzja, będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, została wydana w dniu [...] kwietnia 2026 r.

Z przytoczonych względów Sąd uznał, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W sprawie nie zachodziły wątpliwości, co do normy prawnej, które uzasadniałby zastosowanie art. 7 a k.p.a. W konsekwencji organy zasadnie nałożyły na stronę skarżącą na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p.4.5. załącznika nr 3 do u.t.d. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

W ocenie Sądu organy były uprawnione w świetle zebranego materiału dowodowego uznać, że nie jest zasadne przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka tj. pracownika spółki, podobnie z tych samych względów organ uprawniony był do odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż opinia WIOŚ zawierała ocenę pomiotu dysponującego wiedzą specjalistyczną. Natomiast przedłożona przez skarżącą opinia prywatna nie posiada szczególnej mocy dowodowej jaką stanowi opinia biegłego, a istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione w stopniu umożliwiającym wydanie przez organy rozstrzygnięcia. Organy w sposób uprawniony dysponując opinią WIOŚ i stanowiskiem GIOŚ, których treść nie budzi zastrzeżeń na tle zebranego materiału dowodowego, uznały, że przedłożone przez stronę skarżącą dowody w postaci opinii prywatnej oraz decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2018 r. nie wpływają na dokonaną przez organy ocenę w sprawie.

Treść decyzji administracyjnej Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2018 r. jedynie potwierdza fakt udzielenia podmiotowi, który był odbiorcą wwożonego towaru, na odzysk i unieszkodliwianie odpadów.

Odnośnie podniesionych przez skarżącą wytycznych korespondentów nr 8 wydanych w trybie art. 57 Rozporządzenia nr 1013/2006 należy wyjaśnić, że wytyczne zawierają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu w jaki należy interpretować rozporządzenie nr 1013/2006. Nie mają one takiej mocy prawnej jak przepisy powszechnie obowiązujące, jednak są brane pod uwagę przy interpretowaniu przepisów prawa. Wytyczne, na które wskazała skarżąca dotyczą jednak zasadniczo kwestii zaliczenia do kodu odpadu objętego GC020 tzw. Kardridży, tonerów i bębnów oraz warunków z tym związanych. W przedmiotowej sprawie kwestia samych kardridży, i tonerów nie stanowiła istotnego zagadnienia spornego.

Z kolei odnośnie kryterium klasyfikacji odpadów określonego w w/w wytycznych, w myśl, którego bierze się pod uwagę okoliczność, że są one odpowiednie do odzysku metali pospolitych i metali szlachetnych, należy stwierdzić, iż nie oznacza ono przyjęcia przez organy błędnej kwalifikacji spornych odpadów. Nawet bowiem jeżeli część odpadów objęta transportem była odpowiednia do odzysku metali to nie zmienia to faktu, iż w większości (co potwierdza treść protokołu z kontroli, załączone do niej zdjęcia i opinia WIOŚ) odpady obejmowały obudowy z tworzyw sztucznych i ich elementy.

Nie można zaakceptować interpretacji wedle, której niezależnie od ilości elementów z tworzyw sztucznych stanowiących obudowy urządzeń elektrycznych lub elektronicznych, oraz ich fragmentów (a szczególnie gdy obejmują one różne fragmenty z tworzyw sztucznych, trudnych do zindentyfikowania nawet jako obudowy urządzeń elektrycznych lub elektronicznych), odpadom takim będzie można przypisać kod 16 02 16/GC020 (odpady z tzw. Zielonej listy), poddając je uproszczonej procedurze zgłoszeniowej, gdyż w/w kod dotyczy jednak złomu elektronicznego - np. płytki obwodów drukowanych, podzespoły elektroniczne, kable itd.,) i odzyskanych podzespołów elektronicznych, odpowiednich do odzysku metali pospolitych i metali szlachetnych.

Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą wyroków WSA w Gorzowie Wlkp., Sąd wyjaśnia, iż wydane zostały one w odmiennych stanach faktycznych tj. w wyroku w sprawie II SA/Go 588/24 Sąd zwrócił uwagę, iż ustalenia organów dotyczące przewożonego towaru (pojazd) oparte zostały na dokumentach nieprzetłumaczonych na język polski. Z kolei sprawa o sygn. akt II SA/Go 358/23 dotyczyła transportu odpadów o innym charakterze niż w przedmiotowej sprawie tj. mieszaniny szkła, tworzyw sztucznych, metali, gruzu i ziemi i tzw. stłuczki szklanej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.