Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2025 r., [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2025 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania G. O. prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E, T. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem datowanym na [...] sierpnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...]. zwrócił się do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy G. O., który – jak wynikało z treści wniosku – w okresie od [...] marca 2023 r. do [...] sierpnia 2025 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 27 punktów karnych.
Zawiadomieniem z dnia [...] września 2025 r. Starosta wszczął postępowanie, następnie decyzją z dnia [...] września 2025 r. zatrzymał G. O. prawo jazdy w zakresie wskazanych wyżej kategorii, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ jest zobligowany do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, po przekroczeniu przez tę osobę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2015 r. poz. 541). W sprawie zostały spełnione przesłanki ku temu, bowiem jak wynika z zawiadomienia organu Policji, strona przekroczyła liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, łącznie otrzymała ich 27. Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby przyznanych punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Wobec tego należało wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wskazanych wyżej kategorii.
Nadto ze względu na interes społeczny – celem zagwarantowania bezpieczeństwa w ruchu drogowym, na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 dalej k.p.a.) organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji G. O. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając nie przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji o liczbie przyznanych punktów. Zdaniem strony istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że punkty związane z naruszeniem z [...] marca 2023 r., w związku z uiszczeniem grzywny, powinny ulec usunięciu z ewidencji, wówczas ich liczba wynosiłaby 24, a nie 27. Organ powinien zweryfikować prawidłowość wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji odnośnie rzeczywistej liczby punktów, nadto zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, o co ta wniosła w toku postępowania, co pozwoliłoby ustalenie rzeczywistej liczby punktów..
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji, orzekając w rozpatrywanej sprawie, związany był domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tzn. sformalizowanej informacji komendanta wojewódzkiego Policji co do uzyskania przez stronę liczby punktów karnych. Wniosek organu Policji jest wiążący dla starosty i musi skutkować wszczęciem postępowania w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny i zatrzymania prawa jazdy. Ustawa nie pozostawia bowiem organom administracji możliwości odstąpienia od tych czynności, jak również nie uprawnia do samodzielnego weryfikowania prawidłowości ewidencji prowadzonej przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Organ administracji nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji. To Policja jako podmiot uprawniony do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, jest władna do ich korygowania. Ilość punktów może być natomiast kwestionowana w odrębnym postępowaniu.
W kontrolowanej sprawie organ nie jest uprawniony do ustalania, czy liczba punktów podana w zawiadomieniu przez komendanta Policji została ustalona prawidłowo, a tym bardziej do obniżania liczby punktów. Strona kwestionuje prawidłowość ewidencji prowadzonej przez organ Policji wskazując, że z uwagi na upływ czasu część z przyznanych punktów powinna zostać usunięta i domaga się przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Wobec wiążącego charakteru informacji organu Policji o liczbie punktów karnych posiadanych przez odwołującego się prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie uznano za zbędne.
Również szkolenie, któremu poddał się odwołujący w WORD w [...], nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, bowiem nie wynika to z informacji przekazanej przez organ prowadzący ewidencję. Strona odbyła to szkolenie po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych, a zgodnie z art. 17 ust. 6f ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24.
Na powyższą decyzję G. O., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając naruszenie:
- 1) przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji obarczonej wadą w postaci naruszenia przez organ I instancji:
- a) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z wysłuchania skarżącego w charakterze strony postępowania na obu etapach postępowania administracyjnego, w sytuacji zgłoszenia przez niego wniosku o wysłuchanie, zwłaszcza wobec faktu dat wystawiania wobec skarżącego mandatów karnych, a tym samym dat uprawomocnienia się punktów karnych;
- b) art.7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez błędną ocenę dowodu z zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo skarżącego w szkoleniu o którym mowa w art. 127 ust. 6a ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a tym samym nieuwzględnienie tego, iż skarżący [...] września 2025 r. odbył w/w szkolenie, tym samym ilość punktów karnych z dniem [...] września 2025 r. uległa pomniejszeniu;
- c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez brak ustaleń faktycznych w zakresie rzeczywistej ilości punktów karnych skarżącego i uznanie ewidencji przedstawionej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji za wiążącą dla organu w sytuacji braku podstawy prawnej zakazującej organowi czynienia w tym zakresie ustaleń faktycznych, co prowadzi do wniosku, iż nawet w przypadku wystąpienia oczywistej omyłki pisarskiej po stronie Wojewódzkiego Komendanta Policji organ nie jest uprawniony do skorygowania jej;
- 2) prawa materialnego, mające wpływ na treść orzeczenia, w postaci art. 98 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1226) w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) przez błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu, że punkty karne ulegają co do zasady wykreśleniu z ewidencji z upływem roku od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, co mając na uwadze fakt, iż skarżący opłacał wszystkie nałożone nań należności prowadzi do wniosku, iż część z nałożonych punktów karnych mogła ulec wykreśleniu – a zatem liczba punktów karnych skarżącego była niższa;
- 3) przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezwrócenia się przez organ z urzędu do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. o weryfikację rzeczywistej liczby punktów karnych skarżącego w sytuacji, w której skarżący nie tylko kwestionuje ich ilość, ale też wskazuje, iż z uwagi na upływ czasu część z tych punktów winna zostać już usunięta.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2026 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...]. jako uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż wszystkie sześć mandatów karnych nałożonych na skarżącego byłó nieopłaconych w dacie sporządzenia wniosku przez Komendanta. Twierdzenia skarżącego, że mandaty karne zostały uregulowane, są gołosłowne. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił w tym zakresie żadnego wiarygodnego dowodu uiszczenia grzywien.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E oraz T w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podstawą wydania decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji uzasadniony tym, że skarżący w okresie od [...] marca 2023 r. do [...] sierpnia 2025 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 27 punktów karnych.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d. został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., przed uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o mchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.) stanowiący, iż przepis art. 130 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 Prawa o ruchu drogowym.
W myśl art. 16 ust. 2 ustawy nowelizującej z 2018 r. minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.
- 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
W myśl art. 14 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.) w ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw uchylono art. 16 natomiast art. 16a otrzymał brzmienie: "Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio." Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 i 5 ustawy nowelizującej z 2021 r. do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji, wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego.
Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. W myśl natomiast ust. 5 ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe." Kolegium w zaskarżonej decyzji słusznie zwróciło uwagę, iż w dacie wydania decyzji organu I instancji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach.
Stąd też okoliczność przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego stanowi przesłankę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Z powyższych regulacji wynika, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ma charakter związany. Jak wskazuje bowiem treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. nowelizującej Kodeks karny, organ jest zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Jedyną okolicznością faktyczną, na podstawie której organ stwierdza wystąpienie przesłanki do wydania wskazanej decyzji, jest przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów i wniosek organu Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Prowadząc postępowanie w tym zakresie, organy administracji nie mają bowiem kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko Komendant jest organem dokonującym wpisów do ewidencji, który w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Informacja Policji w tej sprawie ma walor dokumentu urzędowego. W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów (por. m.in. wyroki NSA z 20 czerwca 2024 r., II GSK 433/21, oraz z 12 marca 2026 r., II GSK 2117/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zatem zarzut skarżącego, że część punktów karnych winna już ulec wykreśleniu, nie mógł odnieść skutku. Takiej czynności mógłby bowiem dokonać jedynie Komendant Wojewódzki Policji, starosta nie ma zaś uprawnień, by prowadzić własne ustalenia co do liczby punktów karnych albo modyfikować ją niezgodnie z treścią wniosku Policji czyli dokumentu urzędowego (wyroki WSA w Gliwicach z 10 lutego 2026 r., III SA/Gl 645/25 oraz WSA w Kielcach z 12 marca 2026 r., I SA/Ke 43/26).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że organy administracji obu instancji związane były informacją Policji co do liczby punktów karnych zgromadzonych przez skarżącego. Natomiast konsekwencją przekroczenia liczby 24 punktów karnych jest obligatoryjne zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy. Stąd też wszystkie zarzuty i wnioski skargi dotyczące weryfikacji stanu rejestrowego w niniejszym postępowaniu są niezasadne. Skarżący nie jest przy tym pozbawiony możliwości ochrony prawnej. Wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu. Zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlega wówczas pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych (wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13). W orzecznictwie przyjmuje się, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. m.in. wyroki NSA z 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05, z 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10, z 11 stycznia 2023 r., II GSK 474/22).
Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Na marginesie wskazać należy, iż z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. wynika, że skarżący nie opłacił żadnego z wystawionych mandatów (zob. art. 17 ust. 3 ustawy zmieniającej p.r.d.). Dlatego wszystkie zarzuty i wnioski skargi dotyczące zaniechania weryfikacji stanu rejestrowego poprzez m.in. nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony (skarżącego) w niniejszym postępowaniu były niezasadne.
W myśl art. 17 ust. 6f ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. nowelizującej p.r.d. odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Skarżący przekroczył limit 24 punktów w dniu [...] sierpnia 2025 r., a szkolenie odbył w dniu [...] września 2025 r., zatem już po przekroczeniu 24 punktów. Zatem liczba punktów otrzymanych przez skarżącego za naruszenia przepisów ruchu drogowego nie mogła ulec zmniejszeniu.
Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, jak również naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty strony podnoszone w odwołaniu oraz w skardze nie mogły zostać uwzględnione, gdyż z przyczyn podanych wyżej nie mieściły się w zakresie niniejszego postępowania i kompetencji organów je prowadzących.
Z przedstawionych wyżej względów skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.