Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z. (dalej jako: Prezydent, organ I instancji), działając w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 – dalej: k.p.a.), na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i in. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie t.j. Dz. U. 2026 r. poz. 670 – dalej u.i.o.ś.), § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) oraz § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm. – dalej: rozporządzenie), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku z dnia 17 czerwca 2021 r., złożonego przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wydał w dniu 5 grudnia 2025 r. decyzję Nr [...], w której ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn.: "Budowa Centrum Produkcyjno-Logistyczno-Magazynowego z zapleczem socjalno-biurowym oraz infrastrukturą techniczną przy ul. [...] na działkach nr [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], miasto C., którego charakterystykę zawiera załącznik nr 1 do decyzji. W decyzji określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy teren, na którym planowane jest przedsięwzięcie, objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta C., przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. dla terenu pomiędzy ulicą [...], drogą [...], nasypem kolejowym, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z [...] r., poz. [...] (dalej: m.p.z.p.). Zgodnie z ww. planem działki, na których planuje się realizację przedsięwzięcia, położone są na terenie oznaczonym symbolem: U/UC (2U/UC, 10U/UC i 11U/UC) – tereny zabudowy usługowo-produkcyjnej, w tym obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, dla których jako przeznaczenie podstawowe wskazano zabudowę usługową, obiekty handlowe oraz zabudowę produkcyjną, składową i magazynową.
Organ zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w K. o zajęcie stanowiska w sprawie i stosowne dokumenty od organów współdziałających uzyskał. Wziął je pod uwagę. Organ miał również na uwadze ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Stwierdził, że zarówno wariant proponowany przez wnioskodawcę, jak i każdy z wariantów alternatywnych, jest możliwy do realizacji technicznie i prawnie. Analiza oddziaływania na środowisko wykazała, że przyjęte założenia realizacji przedsięwzięcia zapewnią ograniczenie negatywnego oddziaływania do ustalonych prawem poziomów dopuszczalnych. Organ miał na uwadze dokumenty składane przez strony postępowania i wyjaśnił kwestie sporne, w tym dotyczące usytuowania zjazdu.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta złożył m. in. M. K. (dalej: strona, skarżący), która zaskarżył przywołaną decyzję w całości, zarzucając jej m. in.
- – zaniżenie znaczenia oddziaływania transportowego planowanego przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 6 i 7 u.i.o.ś.);
- – akceptację nocnego ruchu ciężarowego w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej (naruszenie zasady ochrony zdrowia ludzi oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.);
- – wprowadzenie ekranu akustycznego jako warunku pozornego i niewystarczającego do zapewnienia ochrony środowiska (naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.);
- – wprowadzenie zieleni izolacyjnej jako środka pozornego, niezapewniającego realnej ochrony środowiska (naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.);
- – pozorną i wybiórczą analizę oddziaływań skumulowanych (naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 6 i 7 u.i.o.ś. oraz art. 77 § 1 k.p.a.);
- – błędną wykładnię art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. oraz pozorną analizę wariantów realizacji przedsięwzięcia (naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 tej ustawy);
- – sprowadzenie postępowania do oceny "możliwości realizacji" zamiast oceny oddziaływania na środowisko (naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.);
- – wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia decyzji w zakresie kompetencji organu w odniesieniu do projektowanego zjazdu (naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.);
- – bagatelizowanie bezpieczeństwa pieszych oraz wpływu przedsięwzięcia na zdrowie ludzi (naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 oraz art. 62 ust. 1 u.i.o.ś.);
- – oparcie rozstrzygnięcia na hipotetycznych przyszłych zgodach innych organów (naruszenie zasady przezorności i art. 77 § 1 k.p.a.);
- – utożsamienie zgodności z m.p.z.p. z realną ochroną środowiska (naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.);
- – niewłaściwe wykorzystanie analizy porealizacyjnej jako próby sanowania wad decyzji (naruszenie zasady przezorności);
- – wadliwe i nieaktualne oznaczenie nieruchomości objętych decyzją (naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.);
- – pominięcie oddziaływania zanieczyszczenia światłem oraz błędne usytuowanie hal względem zabudowy mieszkaniowej (naruszenie obowiązku ochrony zdrowia ludzi);
- – naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez odstąpienie od skutecznego i zwyczajowo stosowanego sposobu informowania mieszkańców o wyłożeniu decyzji (naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 8 § 1 k.p.a.);
- – pominięcie obowiązku zachowania istniejącej zieleni wysokiej jako elementu ochrony akustycznej (naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.);
- – naruszenie zasady bezstronności, proporcjonalności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.);
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako: SKO), decyzją z dnia 3 lutego 2026 r., znak SKO.OŚ/41.9/1/2026/20/KS, działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że decyzja jest prawidłowa i zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym. Zawiera wszystkie niezbędne elementy. Planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć wskazanych w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów i jest zgodna z m.p.z.p. Organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W jego ramach wystąpił do organów współdziałających. Przy orzekaniu wziął pod uwagę wnioski sformułowane w trakcie postępowania przez organy współdziałające. Informacje dostępne w raporcie są wystarczające, aby ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten spełnia wszelkie wymagania ustawowe. Organ prawidłowo ustalił zasięg oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia i wbrew twierdzeniom odwołania odniósł się do zaproponowanych wariantów.
Skargę od przywołanej decyzji SKO wniosła ww. strona, zaskarżając ją w całości, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zwrot kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, w tym m. in.:
- – Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na tym, że organ nie przeprowadził rzeczywistej, merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia w zakresie kluczowych oddziaływań przedsięwzięcia na tereny mieszkaniowe, poprzestając na ogólnych stwierdzeniach o braku podstaw do ingerencji oraz na akceptacji tez raportu, w którym brak jest analizy odnośnie do zanieczyszczenia terenu sztucznym oświetleniem umieszczonym nad rampami przeładunkowymi. SKO błędnie ograniczyło zakres oceny środowiskowej, utożsamiając "brak szczegółowej regulacji" w tym zakresie z brakiem obowiązku oceny oddziaływania. W konsekwencji w porze nocnej może powstawać zjawisko intensywnej łuny świetlnej oraz stałego doświetlania elewacji i wnętrz budynków mieszkalnych;
- – Naruszenie art. 62 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 7 i 77 §1 k.p.a., poprzez brak rzetelnej oceny wpływu lokalizacji głównego zjazdu od strony ul. [...] na bezpieczeństwo mieszkańców i zdrowie ludzi. Zjazdem tym może poruszać się 420 sztuk samochodów osobowych i dostawczych oraz 90 sztuk samochodów ciężarowych na dobę. Takie ulokowanie głównego zjazdu w proponowanym przez inwestora miejscu pokazuje, że raport nie został właściwie przeanalizowany przez urzędników pod kątem innych wariantów komunikacyjnych dla tego terenu, jak również wariantów najkorzystniejszych dla środowiska. Samochody wjeżdżając i wyjeżdżając przez główną bramę będą poruszały się około 15 metrów od dwóch budynków zabytkowych i mieszkalnych. Na policyjnej mapie zagrożeń bezpieczeństwa są regularnie zgłaszane przez mieszkańców tego terenu wykroczenia spowodowane przez kierowców samochodów ciężarowych wjeżdżających w ulicę [...]. Po przeanalizowaniu dwóch niezależnych opinii technicznych można stwierdzić, że zjazd główny dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego powinien zostać zlokalizowany od strony ul. [...], poprzez działkę [...]. Po ewentualnym poszerzeniu ulicy [...], biorąc pod uwagę gabaryty ciągników siodłowych z naczepą, nie ma żadnej możliwości, by ciągniki dokonywały manewru skrętu na posesję w sposób bezpieczny, niezagrażający życiu i zdrowiu pieszych czy innych uczestników ruchu oraz mieniu. Decyzja zezwalająca na lokalizację zjazdu ma charakter czasowy i zdaniem skarżącego oparcie decyzji środowiskowej na decyzji, która mogła utracić ważność, stanowi naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ nie zweryfikował aktualnego stanu prawnego i faktycznego. Zjazd główny do tej inwestycji został zaprojektowany wbrew zasadzie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Został zaprojektowany wbrew logice, spójności i z pominięciem zasad bezpieczeństwa;
- – Analiza wszystkich wariantów alternatywnych została przedstawiona lakonicznie, bez przeprowadzenia szczegółowej, porównawczej analizy wpływu na: zabudowę mieszkaniową, bezpieczeństwo komunikacyjne, hałas i drgania, emisję światła, kumulację ruchu ciężkiego. Raport, który przedstawia jedynie pozorne warianty alternatywne, jest niezgodny z wymogami ustawy. Inwestor nie przedstawił żadnych rozsądnych, szczegółowych alternatyw proponowanych wariantów, nie przedstawił innych wiarygodnych wariantów zgodnych z m.p.z.p. (np. alternatywy zjazdu głównego);
- – W raporcie oddziaływania na środowisko nie zostało określone, w jaki sposób inwestor ma zamiar zabezpieczyć tereny mieszkaniowe przed kurzem pochodzącym z placu budowy;
- – W raporcie oddziaływania na środowisko brak jest informacji na temat zakazu załadunku samochodu przy włączonym silniku ciągnika siodłowego (co zdarza się w zimie) czy klaksonu;
- – Realizacja przedmiotowej inwestycji w znaczący sposób wpłynie na obniżenie wartości sąsiednich terenów mieszkaniowych;
- – Podczas zakupu nieruchomości w przetargu od Urzędu Miasta C. mieszkańcy byli zapewniani przez urzędników, że obsługa komunikacyjna terenu [...] będzie odbywała się od strony ulicy [...]. Zaprezentowany raport pokazuje, że obsługa komunikacyjna będzie odbywała się od strony ul. [...];
- – Organ ograniczył analizę skumulowaną do porównania średnich poziomów hałasu, pomijając oddziaływania o charakterze impulsowym oraz niskoczęstotliwościowym, a także oddziaływania drgań generowanych przez ruch ciężkich pojazdów. Przyjęta w decyzji analiza oddziaływań skumulowanych ma charakter wybiórczy i nie uwzględnia rzeczywistych mechanizmów rozchodzenia się hałasu w środowisku;
- – Organ nie odniósł się do możliwości takiego ukształtowania zabudowy hal produkcyjno-magazynowych, aby ich część techniczna i logistyczna została zorientowana "tyłem" w kierunku terenów mieszkaniowych. Organ nie zbadał, czy istnieją rozwiązania organizacyjne i przestrzenne bardziej korzystne dla środowiska i zdrowia ludzi;
- – Z jednej strony organ stwierdza, że nie posiada kompetencji do decydowania o lokalizacji i realizacji zjazdu, wskazując, iż kwestie te należą do właściwości innych organów i będą przedmiotem odrębnych postępowań. Z drugiej strony, w tym samym uzasadnieniu organ wywodzi, że zaprojektowanie zjazdu nie wykazało negatywnego oddziaływania na środowisko oraz że analiza ruchu pojazdów została uwzględniona przy ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;
- – Bezpieczeństwo ruchu drogowego, w tym bezpieczeństwo pieszych poruszających się po drogach pozbawionych infrastruktury chodnikowej, nie stanowi subiektywnego odczucia, lecz obiektywny element stanu środowiska i warunków życia ludzi;
- – Organ nie odniósł się do czasu osiągnięcia przez zieleń zakładanych parametrów ochronnych. Nowe nasadzenia, zwłaszcza w postaci młodych drzew i krzewów, przez wiele lat nie stanowią skutecznej bariery akustycznej ani wizualnej. Brak analizy tego aspektu oznacza, że nie zbadano, czy zieleń izolacyjna ograniczy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w pierwszych latach jego eksploatacji, a więc w okresie najbardziej uciążliwym dla mieszkańców;
- – Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prewencyjny i powinna zapobiegać powstawaniu negatywnych oddziaływań na środowisko oraz zdrowie ludzi. Nie może ona sprowadzać się do udzielenia zgody na realizację przedsięwzięcia przy jednoczesnym przerzuceniu ryzyka środowiskowego na mieszkańców, których sytuacja miałaby zostać oceniona dopiero po rozpoczęciu eksploatacji inwestycji.
- – Organ wydający decyzję nie uwzględnił zmian i posłużył się nieaktualnymi oznaczeniami działek, co prowadzi do istotnej wady rozstrzygnięcia. Oznaczenie nieruchomości w decyzji administracyjnej musi być jednoznaczne, aktualne i niebudzące wątpliwości co do zakresu terytorialnego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony;
- – Organ w sposób nieproporcjonalny i jednostronny uwzględnił interes inwestora, przy jednoczesnym pominięciu interesu prawnego mieszkańców terenów sąsiadujących z planowanym przedsięwzięciem.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie – po uzupełnieniu braku formalnego – o jej oddalenie. W treści dokumentu powołano się na dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W pierwszej kolejności poczynić należy pewne ustalenia ogólne.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m. in. decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 u.i.o.ś.).
W tym kontekście należy wskazać, że zasada wolności budowlanej, jako prawo do zabudowy, ma dwa aspekty: cywilnoprawny i publicznoprawny. W aspekcie cywilnoprawnym prawo zabudowy jest pochodną prawa własności nieruchomości (ewentualnie innego prawa majątkowego o charakterze rzeczowym lub nawet obligacyjnym, w którym mieści się "prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane"); można więc przyjąć, że pośrednio zakotwiczone jest w art. 64 Konstytucji, gwarantującym "prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia" (ust. 1), równą dla wszystkich ochronę prawną (ust.
2) oraz dopuszczającym ograniczenie własności "tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności" (ust. 3). Trybunał Konstytucyjny (dalej: TK) – trafnie zaznaczając, że prawo własności stanowi najszersze przedmiotowo (zawierające otwarty katalog uprawnień właścicielskich) i najsilniejsze prawo do rzeczy, skuteczne erga omnes, i powołując się na art. 140 Kodeksu cywilnego (k.c.) – przyjmuje jednak klasyczną konstrukcję, że właściciel może czynić z rzeczą wszystko, z wyjątkiem tego, co zakazane. Co jednak istotniejsze twierdzi, że art. 140 k.c. wymienia jedynie podstawowe uprawnienia składające się na prawo własności, które jednakże nie wyczerpują jego treści, obejmujące m. in. - w odniesieniu do nieruchomości - uprawnienie do jej zabudowania (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. Kp 7/09; OTK-A 2011/3/26).
W tym samym orzeczeniu TK zauważa również, że granice prawa własności wynikają zarówno z norm prawa cywilnego (stanowiącego część prawa prywatnego), jak i z prawa administracyjnego (stanowiącego część prawa publicznego). W odniesieniu do prawa zabudowy – składowej prawa własności nieruchomości – można wręcz stwierdzić, że kształtowane jest ono przede wszystkim przez prawo publiczne. Normy administracyjnoprawne, wyznaczające granice prawa własności nieruchomości gruntowej, zawarte są głównie w przepisach z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego (wraz z przepisami techniczno-budowlanymi) oraz przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w aktach prawnych dotyczących ochrony: przyrody, środowiska, gruntów rolnych i leśnych i zabytków, jak również w prawie wodnym, geologicznym i górniczym. Znaczna część tych przepisów odnosi się wyłącznie lub głównie do sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości, ponieważ każde ograniczenie prawa zabudowy jest pośrednio ograniczeniem prawa własności nieruchomości.
Nie ulega tu wątpliwości, że skorzystanie przez właściciela, ewentualnie np. użytkownika wieczystego nieruchomości z prawa zabudowy – przez wybudowanie na nieruchomości obiektu budowlanego – może niekorzystnie oddziaływać na możliwość korzystania z nieruchomości należących do innych podmiotów. Oddziaływanie wznoszonego, bądź wzniesionego obiektu, może mieć różny stopień uciążliwości i charakter. Ochrona prawa osób trzecich, czyli przede wszystkim sąsiadów, do niezakłóconego korzystania z ich nieruchomości jest przejawem ochrony ich prawa własności. W toku realizacji inwestycji może zatem dojść, i z reguły dochodzi, do kolizji praw i interesów dysponenta nieruchomości zabudowywanej oraz dysponentów sąsiednich nieruchomości. Interesy tych osób powinny być zatem wyważane, pamiętając wszakże, iż prawo zabudowy terenu, jest uprawnieniem konstytucyjnym danego podmiotu, wiążącym się z prawem własności, a zatem ograniczenie tego prawa musi być rzeczywiście uzasadnione.
Skarżący może działać wyłącznie w ramach swego własnego interesu prawnego, a nie jako reprezentant społeczeństwa. Art. 28 k.p.a. stanowi bowiem, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 1999 r., IV SA 2164/97).
Jak stwierdził NSA w wyroku z 23 marca 1999 r. (I SA 1189/98, LEX nr 47969) interes prawny cechuje się tym, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego.
Stąd szerokie rozważania skarżącego w zakresie wykraczającym poza jego indywidualny interes (np. w zakresie praw innych mieszkańców [którzy nawet nie udzielili mu pełnomocnictw do działania], ochrony zabytków [które nie stanowią jego własności, co doprecyzowane zostało na rozprawie], bezpieczeństwa osób trzecich, itp.) nie dają podstawy do ich merytorycznej oceny przez Sąd. Interes publiczny nie jest reprezentowany przez skarżącego, ale przez organy działające w sprawie i wydające decyzje oraz przez organy współdziałające. Nie ma żadnych przeszkód, by interes publiczny reprezentowały także organizacje społeczne do tego powołane, w tym tzw. organizacje ekologiczne (art. 44 i 45 u.i.o.ś.) oraz Prokurator (art. 183 § 1 i 2 k.p.a.), gdy dostrzegają taką potrzebę.
Sąd może oczywiście pewne wady rozstrzygnięcia dostrzec z urzędu (w granicach rozpoznawanej sprawy), jednak w niniejszym przypadku – z przyczyn tu podanych – brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji był art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Charakter planowanej inwestycji determinuje zatem konieczność uzyskania takiej decyzji przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę bądź innej decyzji wskazanej w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś.
Ustalono, że planowana inwestycja odpowiada przesłankom wskazanym w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) oraz § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ uwzględnił brzmienie tych przepisów adekwatne do daty złożenia wniosku przez inwestora.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do jej wydania powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać decyzję pozytywną, jeżeli inwestor spełnia wymagania prawne.
Inwestycja nie narusza zapisów m.p.z.p., co znalazło odniesienie w decyzjach. Zgodnie z ww. planem działki, na których planuje się realizację przedsięwzięcia, położone są na terenie oznaczonym symbolem: U/UC (2U/UC, 10U/UC i 11U/UC) – tereny zabudowy usługowo-produkcyjnej, w tym obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 (§ 5 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p.), dla których jako przeznaczenie podstawowe wskazano zabudowę usługową, obiekty handlowe oraz zabudowę produkcyjną, składową i magazynową (§ 16 ust. 1 i 2 m.p.z.p.). Przeznaczenie dopuszczalne rozszerza jeszcze możliwości inwestycyjne m. in. o ciągi pieszo-jezdne, miejsca postojowe, zieleń izolacyjną, itp. (§ 16 ust. 2 pkt 2 lit. a-g m.p.z.p.). Szczegółowe rozwiązania projektowe w kontekście ich zgodności z m.p.z.p. będą przedmiotem oceny na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę. Wtedy też organ oceni dodatkowo zgodność inwestycji z przepisami budowlanymi, z warunkami technicznymi i innymi regulacjami prawa powszechnie obowiązującego.
Interesy prawne osób będących w obszarze oddziaływania inwestycji zostaną w odpowiedni sposób zagwarantowane (art. 28 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm. – dalej: p.b.).
W niniejszej sprawie organ zwrócił się m. in. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowisk w sprawie i stosowne dokumenty od organów współdziałających uzyskał. Wziął je także pod uwagę o czym świadczy treść decyzji (art. 77 ust. 1 – 10 u.i.o.ś.).
W szczególności uzgodnienie z RDOŚ wskazuje na aspekty środowiskowe, które powinny być wzięte pod uwagę w trakcie realizacji i eksploatacji obiektów, co zostało uwzględnione. Dotyczy ono m. in. kwestii hałasu, zieleni, załadunku/rozładunku, dojazdu samochodów w porze nocnej, itp. Postanowienie, o którym mowa w art. 77 ust. 3 u.i.o.ś., wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 77 ust. 10 u.i.o.ś.).
Wzięto pod uwagę również opinię sanitarną Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który wskazał m. in. na wymagania dotyczące ekranu akustycznego oraz zieleni izolacyjnej o konkretnych parametrach (w tym w zakresie początkowej wysokości pasa zieleni 2 m). Wskazał także na wymagania w zakresie maksymalnych wskaźników ruchu pojazdów.
Decyzja środowiskowa uwzględnia wymagania w powyższym zakresie. Organy współdziałające, jako organy wyspecjalizowane, posiadają odpowiednią wiedzę i kompetencje, by w sposób odpowiedni zabezpieczyć interes publiczny.
Dodatkowo wskazać należy, że ochrona środowiska ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia krajowego, ale także unijnego. Wyżej przywołane uregulowania u.i.o.ś. wdrażają zatem wymagania międzynarodowe i organy w tym celu prowadziły procedurę, która obecnie jest poddawana kontroli sądowej. Procedura ta służy właśnie zapewnieniu wymagań interesu publicznego. Stąd zarzuty skargi o jego pominięciu i wzięciu pod uwagę głównie interesu indywidualnego inwestora nie mogą zostać podzielone. To, że rozstrzygnięcie nie odpowiada stronie skarżącej nie oznacza, że zadbano wyłącznie o interes indywidualny ww. spółki.
Raport spełnia wymagania określone w art. 66 u.i.o.ś., do czego organy odniosły się. Był on korygowany w zakresie dostrzeżonych wad, w szczególności co do wariantów przedsięwzięcia. Zostały one w wystarczającym stopniu opisane oraz ocenione. W związku z tym została przedłożona wersja ujednolicona raportu, zawierająca wskazanie dokonanych modyfikacji. Odniesiono się w nim również do możliwości usytuowania wjazdu głównego od strony ul. [...] i wskazano na niemożność takiego rozwiązania z uwagi na brak możliwości zachowania bezpiecznych odległości pomiędzy różnymi zjazdami. Zagadnienie to było zatem analizowane (s. 25 i n. wersji raportu z lutego 2024 r.).
Zagadnienia dotyczące immisji świetlnych nie są badane na tym etapie postępowania. Pewne regulacje w tym zakresie zawiera np. § 293 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.). Wskazuje on, że "Urządzenia oświetleniowe (...) umieszczone na zewnątrz budynku lub w jego otoczeniu nie mogą powodować uciążliwości dla jego użytkowników ani też przechodniów i kierowców. Jeżeli światło skierowane jest na elewację budynku zawierającą okna, natężenie oświetlenia na tej elewacji nie może przekraczać 5 luksów w przypadku światła białego i 3 luksów w przypadku światła kolorowego lub światła o zmieniającym się natężeniu, błyskowego, ewentualnie pulsującego." Jest to zagadnienie analizowane na etapie pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). Trudno oczekiwać, że decyzja środowiskowa miałaby modyfikować wymagania przepisu prawa powszechnie obowiązującego.
Przywoływany przez skarżącego wyrok NSA w sprawie sygn. II OSK 1216/17 (s. 5 skargi) dotyczy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego i nie zawiera tez wskazanych w skardze (zapadł też w innej dacie). Podobne wątpliwości mogą dotyczyć pozostałych rozstrzygnięć dotyczących rzekomo zanieczyszczenia światłem wskazanych na s. 4 i 5 skargi (punkty a i c). Z kolei orzecznictwo dotyczące odorów (s. 4 skargi) nie może uzasadniać zagadnień dotyczących immisji świetlnych.
Dodać w tym kontekście należy, że problematykę wymagań co do zjazdów na nieruchomości gruntowe usytuowane poza pasami drogowymi reguluje m. in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1518 z późn. zm.). Rozporządzenie to ma na celu m. in. bezpieczne usytuowanie zjazdów z dróg na nieruchomości sąsiednie (np. § 54 i n.). W szczególności § 55 ust. 2 tego rozporządzenia wskazuje, że "Zjazdu, wyjazdu lub wjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu".
Z kolei § 56 ust. 2 tego aktu stanowi, że "Parametry geometryczne zjazdu, wyjazdu lub wjazdu powinny umożliwiać przejazd pojazdu miarodajnego oraz uwzględniać uwarunkowania wynikające z ruchu pieszych, osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, rowerów, hulajnóg elektrycznych lub urządzeń transportu osobistego. Jeżeli zjazd jest przeznaczony do jednoczesnego ruchu pojazdów w przeciwnych kierunkach, jego parametry geometryczne powinny dodatkowo umożliwiać przejazd pojazdu miarodajnego z zachowaniem bezpiecznej odległości między wymijającymi się pojazdami."
Kwestie te także będą podlegały ocenie na etapie uzyskania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). Zaznaczyć również należy, że czym innym są zagadnienia ochrony środowiska, analizowane w kontrolowanej decyzji, a czym innym problematyka bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Trudno odnosić się do zarzutów, że bliżej niedookreśleni urzędnicy zapewniali o tym, jak wjazd na nieruchomość inwestycyjną będzie usytuowany, albo jak cała nieruchomość będzie zabudowywana. Nie leży w kompetencjach urzędników, by wskazywać, jak właściciel nieruchomości (inwestor) będzie korzystał ze swojej własności (o ile respektuje przepisy powszechnie obowiązujące, w tym miejscowe – zob. art. 140 k.c.). Jeśli skarżący uważa, że podniósł szkodę w związku z takimi zapewnieniami urzędników (bądź innymi ich zaniedbaniami), albo że jego nieruchomość przez to straciła na wartości, może skorzystać z uprawnień cywilnoprawnych i wystąpić z pozwem przed sądem powszechnym.
W kwestii przekraczania norm hałasu należy wskazać, że w punkcie IV decyzji organu I instancji nałożono obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających na celu zapewnienie ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej przed emisją hałasu. Zatem przedsięwzięcie będzie mogło być realizowane i eksploatowane tylko w taki sposób, by żadne normy (w tym w zakresie hałasu) nie zostały przekroczone. Dotyczy to także oddziaływań skumulowanych.
W raporcie oddziaływania na środowisko wyraźnie wskazano, że "Eksploatacja inwestycji nie będzie wiązać się z wystąpieniem szczególnych zagrożeń dla środowiska oraz ludzi. W ramach inwestycji przewiduje się zastosowanie rozwiązań ograniczających możliwość oddziaływania inwestycji na środowisko opisanych w niniejszej dokumentacji" (s. 30 raportu ujednoliconego z 2024 r.).
Zatem tylko taka inwestycja będzie legalna, a wszelkie naruszenia norm będą oznaczały złamanie wymogów decyzji środowiskowej oraz pozwolenia na budowę. Będzie to już jednak problem wdrożenia odrębnych postępowań przez kompetentne organy (np. nadzoru budowlanego czy Policję w zakresie zakłócania spokoju, spoczynku nocnego lub porządku publicznego – art. 51 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń; t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 734 z późn. zm.), o ile do takich nieprawidłowości dojdzie. Osoby zainteresowane mają do dyspozycji także środki cywilnoprawne w odniesieniu do nielegalnych immisji.
Nagminne łamanie przepisów z zakresu ruchu drogowego przez kierowców (np. ciężarówek) nie jest rozstrzygane w niniejszej sprawie. Powinno być przedmiotem zainteresowania Policji, gdzie taki problem można zgłosić.
Ewentualne wadliwe i nieaktualne oznaczenie nieruchomości objętych decyzją jest co najwyżej problemem inwestora, a nie samego skarżącego, który nie będzie wykorzystywał ww. decyzji środowiskowej przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę. Rzeczą inwestora jest, by decyzja środowiskowa mogła być skuteczną podstawą dalszych etapów procedury inwestycyjnej i to on ma interes prawny, by takie wady podnosić.
Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.) koniecznym jest wykazanie, że jej naruszenie uniemożliwiło stronie skarżącej przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (np. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2024 r., I OSK 1748/21). Strona skarżąca tego rodzaju uchybień nie wykazała, a jej obszerne pisma i argumenty świadczą o bardzo dogłębnej znajomości dokumentacji zgromadzonej w sprawie.
Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ani też innych przepisów, w tym wyżej przywołanych (których nie ma potrzeby powtarzać), w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.