Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r. orzekającą o braku podstaw nałożenia obowiązku określonych czynności w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych w lokalu nr [[...]] w budynku przy ul. L. w S. W dniu 18 grudnia 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek I. R. o przyznanie jej prawa pomocy przez częściowe zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Na mocy zarządzenia Referendarza z dnia 20 grudnia 2013 r. poinformowano wnioskodawczynię, że nie przysługuje jej status strony w postępowaniu a jej udział w postępowaniu wynika z faktu reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. L. w S., mającej status uczestnika postępowania. Pouczono przy tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może, na urzędowym formularzu, złożyć Wspólnota Mieszkaniowa.
Postanowieniem z 5 lutego 2014 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił I. R. przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie jest ona stroną postępowania ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r.
I. R. wniosła sprzeciw od postanowienia z 5 lutego 2014 r. wskazując, że odmowa przyznania jej prawa pomocy jest sprzeczna z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". a także z wykładnią przepisów art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2498/11.
I. R. wskazała nadto, że w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane, za stan techniczny budynku odpowiadają wszyscy mieszkańcy, a nie tylko zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Stwierdziła przy tym, że Sąd odmawia uznania ją za stronę postępowania bezprawnie, a samowola budowlana w lokalu nr [[...]] doprowadziła do zniszczenia budynku, w którym wnioskodawczyni ma mieszkanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie zaś do treści art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ponadto, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Art. 12 p.p.s.a. stanowi, że ilekroć w ustawie tej mowa jest o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Odnosząc się do stanowiska I. R. dotyczącego jej statusu w postępowaniu ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., wskazać należy, że wnioskodawczyni nie jest stroną tego postępowania. Fakt, że I. R. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu został przesądzony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 listopada 2009 r., na mocy którego Sąd odmówił dopuszczenia I. R. do udziału w sprawie, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2010 r. w sprawie o sygnaturze II OZ 613/10.
Nietrafna jest przytaczana przez wnioskodawczynię argumentacja oparta na treści uzasadnienia do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2498/11. Z wyroku tego wynika bowiem, że wnioskodawczyni mogła być stroną postępowania administracyjnego. Treść niniejszego postanowienia wynika natomiast z faktu, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie administracyjne toczy się przed organami administracyjnymi na podstawie ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i przepisów tej ustawy dotyczy wskazywany przez I. R. wyrok. Postępowanie w niniejszej prowadzone jest natomiast na podstawie przywoływanej już ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie normują postępowania sądowoadministracyjnego, zatem o konieczności uznania za stronę postępowania ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., w tym w kontekście art. 243 § 1 p.p.s.a., nie mogą stanowić art. 28, czy też art. 145 § 1 k.p.a. Skoro wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2498/11 dotyczył statusu wnioskodawczyni jako strony postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego, nie może uznania za stronę niniejszego postępowania żądać na podstawie art. 190 p.p.s.a.
Reasumując Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej I. R. nie jest stroną postępowania – ani skarżącą, ani też jego uczestnikiem, lecz przysługuje jej status reprezentanta uczestnika postępowania, jakim jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. L. w S. Brak statusu strony postępowania sprawia, że I. R., zgodnie z cytowanym wyżej art. 243 § 1 p.p.s.a., nie ma legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie może być stroną postępowania w zakresie prawa pomocy, a jej wniosek uznać należało za niedopuszczalny.
Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości odrzucenia wniosku o prawo pomocy z powodu jego niedopuszczalności, w związku z tym I. R. odmówiono przyznania prawa pomocy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., uznając, iż nie posiada ona statusu strony postępowania.